Tweet
ENGİNAR Yetiştirme Tekniği
Tesis kurulurken arazinin mutlaka derin işlenmesine gereksinim vardır. Bu işçi gücü ile çapraz veya düz kirizma şeklinde olabileceği gibi, traktör arkasına 50-80 cm derinlikte işleme yapacak kirizma pulluğuyla da olabilir. Kirizmada işçi gücü kullanmak pahalı bir uygulamadır, fakat arazi çok güzel işlenir ve toprağın yapısı hakkında bilgi alınır. Bu işlemeden sonra temel gübreleme uygulanır ve arazi düzeltilir. Daha sonra 1 x 1 m bitkiler arası mesafe verilecek şekilde arazi üzerinde işaretleme yapılır. Tesise dikilecek enginar piçleri daha önceden fide haline getirilmelidir (Şekil 32.3). Bu amaçla bir yıl önceden bir başka enginarlıkta verimli ocaklar, yetiştiricinin tutmuş olduğu notlara bakılarak seçilir. Bu ocakların etrafındaki toprak 10-20 cm. açılarak ve piçler keskin bir bıçakla kesilerek alınır. Daha sonra ertesi yıl dikilecek fide sayısından % 20 fazlası ile alınan bu piçler, işletmede hazırlanan saksılara dikilir. Saksı içine fide harcı konur. O yıl dışarıda veya ılık yastık, serler içinde bitkiler büyütülür. Ertesi yıl tarlaya dikime geçilir. Bu durumda tesiste yüzde yüze yakın tutum meydana gelir. Bir çok defa enginar piçleri ocaktan alınıp hemen tarlaya dikilmektedir. Bu piçlerin tutma şansı % 50-70 civarında olmakta, diğer yıllar eksik kalan ocakların tamamlanması ile geçen zaman son dikilenler ile ilk dikilenler arasında yaş farkı meydana getirmekte ve enginarlıktaki yaş farkı olan ocaklara bakım istenen şekilde yapılamamakta ve verim farkları ortaya çıkmaktadır.
Şekil 32.3. Tarlaya dikilecek enginar piçleri
Piçlerle tesis kurmak yanında, tohumdan fide elde edilerek de enginarlık kurulabilir. Tohumdan fide elde etmek üzere Nisan ve Mayıs ayında 10 cm çapında saksılara fide harcı doldurulur. Her saksıya 1-4 adet tohum ekilir. Bitkiler toprak yüzüne çıktıktan bir iki hafta sonra sağlıklı iyi gelişmiş 1-2 bitki saksıda bırakılır. Bunlar o yıl içinde gelişirler. Ertesi yıl Nisan, Mayıs ayında saksı içindeki enginar bitkilerinde yeterli büyüme meydana gelmiş ise, fideler tarlaya dikilir. Eğer büyüme yeterli değilse o yılda saksıda bekletilir. Yalnız bu durumda bitkiler 10 cm’lik saksılardan 20 cm’lik saksıya nakledilir. Böylece bir veya iki yıllık fide döneminden sonra, ikinci veya üçüncü yıl fideler tarlaya dikilir. İster piçlerden, ister tohumdan üretilen bitkiler tarlaya dikilirken önce 20-30 cm derinliğinde çukurlar açılır. Çukurun alt kısmına bir miktar yanmış ahır gübresi konup dip toprakla karıştırılır. Sonra saksıdaki enginar bitkisi toprağıyla beraber dikkatlice çıkartılıp çukura yerleştirilir. Çukurun etrafına toprak çekilerek çukura doldurulur ve dikim gerçekleştirilir. Bütün tarlanın dikimini beklemeden her dikilen bitkiye anında can suyu verilir. Eğer piçler dikim öncesi alınmış ise, bunlardaki düşük olan tutma şansını artırmak üzere her ocağa 3 adet bitki, birbirinden 10 cm aralıkla üçgen şeklinde dikilir. Bir iki ay sonra tutan bitkilerden bir tanesi bırakılır. Diğerleri çapalama sırasında kesilip atılır. Saksıda fidelenmiş bitkilerde her ocağa bir bitki amaca uygundur. Genelde dikim ilkbaharda yapılır. Fakat kısa ilkbaharı olan ve hemen sıcakların bastırdığı Ege ve Akdeniz Bölgesinde fide dikimi sonbahar aylarında yapılırsa daha doğru olur. Buna karşın Marmara Bölgesinde ve kışları nispeten soğuk geçen yerlerde dikim zamanı için ilkbahar tercih edilmelidir.
Enginarlık kurulduktan sonra gerekli çapalama ile ot kontrolü, kaymak kırma işlemi yapılır. Topraktaki su miktarı az ise, belirli aralıklar sulama yaparak, bu açık ortadan kaldırılır. O yıl sonunda ve diğer yıllarda her sonbahar ayında ocaklarda enginarların boğazları açılır, teşekkül etmiş piçlerden en kuvvetli iyi gelişmiş 1-2 adedi bırakılır, diğerleri ayıklanır. Her ocağın boğaz açmak üzere kenara çıkartılmış toprağına 1-2 kürek iyi yanmış ahır gübresi ve ticaret gübresi verilip tekrar boğaz doldurulur. Daha sonra pullukla arazinin diğer kısımları kabaca sürülür. Tarla kışı bu şekilde geçirir. İlkbaharda eğer ocaklarda yeni meydana gelen sürgünler varsa o ocaklardaki bitkilerin boğazlar tekrar açılır ve ocakta 1-2 bitki bırakılır. Bu işlemi takiben ilkbahar gübreleme yapılır bitkilerin boğazları doldurulup, sıra arası sürülür, tırmıklanır ve düzeltilir. Yağışlar yeterli değilse, sulama suyuyla ocaklara su verilir. Ot mücadelesi ve kaymak kırma işlemine bitkiler sıra aralarını kapatıncaya kadar devam edilir. İlk yıl enginarlıkta genellikle hasat yapılmaz, ocakların kuvvetlendirilmesine çalışılır veya çok kuvvetli gelişen ocaklarda çok az gerçekleştirilir. Esasında hasat yapılmadan geçen bir sene ileriki yıllarda sıhhatli büyümüş bitkilerden alınacak fazla ürünle telafi edilir.
Tesis kurulurken arazinin mutlaka derin işlenmesine gereksinim vardır. Bu işçi gücü ile çapraz veya düz kirizma şeklinde olabileceği gibi, traktör arkasına 50-80 cm derinlikte işleme yapacak kirizma pulluğuyla da olabilir. Kirizmada işçi gücü kullanmak pahalı bir uygulamadır, fakat arazi çok güzel işlenir ve toprağın yapısı hakkında bilgi alınır. Bu işlemeden sonra temel gübreleme uygulanır ve arazi düzeltilir. Daha sonra 1 x 1 m bitkiler arası mesafe verilecek şekilde arazi üzerinde işaretleme yapılır. Tesise dikilecek enginar piçleri daha önceden fide haline getirilmelidir (Şekil 32.3). Bu amaçla bir yıl önceden bir başka enginarlıkta verimli ocaklar, yetiştiricinin tutmuş olduğu notlara bakılarak seçilir. Bu ocakların etrafındaki toprak 10-20 cm. açılarak ve piçler keskin bir bıçakla kesilerek alınır. Daha sonra ertesi yıl dikilecek fide sayısından % 20 fazlası ile alınan bu piçler, işletmede hazırlanan saksılara dikilir. Saksı içine fide harcı konur. O yıl dışarıda veya ılık yastık, serler içinde bitkiler büyütülür. Ertesi yıl tarlaya dikime geçilir. Bu durumda tesiste yüzde yüze yakın tutum meydana gelir. Bir çok defa enginar piçleri ocaktan alınıp hemen tarlaya dikilmektedir. Bu piçlerin tutma şansı % 50-70 civarında olmakta, diğer yıllar eksik kalan ocakların tamamlanması ile geçen zaman son dikilenler ile ilk dikilenler arasında yaş farkı meydana getirmekte ve enginarlıktaki yaş farkı olan ocaklara bakım istenen şekilde yapılamamakta ve verim farkları ortaya çıkmaktadır.
Şekil 32.3. Tarlaya dikilecek enginar piçleri
Piçlerle tesis kurmak yanında, tohumdan fide elde edilerek de enginarlık kurulabilir. Tohumdan fide elde etmek üzere Nisan ve Mayıs ayında 10 cm çapında saksılara fide harcı doldurulur. Her saksıya 1-4 adet tohum ekilir. Bitkiler toprak yüzüne çıktıktan bir iki hafta sonra sağlıklı iyi gelişmiş 1-2 bitki saksıda bırakılır. Bunlar o yıl içinde gelişirler. Ertesi yıl Nisan, Mayıs ayında saksı içindeki enginar bitkilerinde yeterli büyüme meydana gelmiş ise, fideler tarlaya dikilir. Eğer büyüme yeterli değilse o yılda saksıda bekletilir. Yalnız bu durumda bitkiler 10 cm’lik saksılardan 20 cm’lik saksıya nakledilir. Böylece bir veya iki yıllık fide döneminden sonra, ikinci veya üçüncü yıl fideler tarlaya dikilir. İster piçlerden, ister tohumdan üretilen bitkiler tarlaya dikilirken önce 20-30 cm derinliğinde çukurlar açılır. Çukurun alt kısmına bir miktar yanmış ahır gübresi konup dip toprakla karıştırılır. Sonra saksıdaki enginar bitkisi toprağıyla beraber dikkatlice çıkartılıp çukura yerleştirilir. Çukurun etrafına toprak çekilerek çukura doldurulur ve dikim gerçekleştirilir. Bütün tarlanın dikimini beklemeden her dikilen bitkiye anında can suyu verilir. Eğer piçler dikim öncesi alınmış ise, bunlardaki düşük olan tutma şansını artırmak üzere her ocağa 3 adet bitki, birbirinden 10 cm aralıkla üçgen şeklinde dikilir. Bir iki ay sonra tutan bitkilerden bir tanesi bırakılır. Diğerleri çapalama sırasında kesilip atılır. Saksıda fidelenmiş bitkilerde her ocağa bir bitki amaca uygundur. Genelde dikim ilkbaharda yapılır. Fakat kısa ilkbaharı olan ve hemen sıcakların bastırdığı Ege ve Akdeniz Bölgesinde fide dikimi sonbahar aylarında yapılırsa daha doğru olur. Buna karşın Marmara Bölgesinde ve kışları nispeten soğuk geçen yerlerde dikim zamanı için ilkbahar tercih edilmelidir.
Enginarlık kurulduktan sonra gerekli çapalama ile ot kontrolü, kaymak kırma işlemi yapılır. Topraktaki su miktarı az ise, belirli aralıklar sulama yaparak, bu açık ortadan kaldırılır. O yıl sonunda ve diğer yıllarda her sonbahar ayında ocaklarda enginarların boğazları açılır, teşekkül etmiş piçlerden en kuvvetli iyi gelişmiş 1-2 adedi bırakılır, diğerleri ayıklanır. Her ocağın boğaz açmak üzere kenara çıkartılmış toprağına 1-2 kürek iyi yanmış ahır gübresi ve ticaret gübresi verilip tekrar boğaz doldurulur. Daha sonra pullukla arazinin diğer kısımları kabaca sürülür. Tarla kışı bu şekilde geçirir. İlkbaharda eğer ocaklarda yeni meydana gelen sürgünler varsa o ocaklardaki bitkilerin boğazlar tekrar açılır ve ocakta 1-2 bitki bırakılır. Bu işlemi takiben ilkbahar gübreleme yapılır bitkilerin boğazları doldurulup, sıra arası sürülür, tırmıklanır ve düzeltilir. Yağışlar yeterli değilse, sulama suyuyla ocaklara su verilir. Ot mücadelesi ve kaymak kırma işlemine bitkiler sıra aralarını kapatıncaya kadar devam edilir. İlk yıl enginarlıkta genellikle hasat yapılmaz, ocakların kuvvetlendirilmesine çalışılır veya çok kuvvetli gelişen ocaklarda çok az gerçekleştirilir. Esasında hasat yapılmadan geçen bir sene ileriki yıllarda sıhhatli büyümüş bitkilerden alınacak fazla ürünle telafi edilir.
Comment