Tweet
BİBER Yetiştirme Tekniği
Biber yetiştiriciliğinin esasını fide yetiştirilmesi teşkil eder. Biber tohumlarını direkt tarlaya ekmek suretiyle üretim yapılırsa, bu zaman kaybı yaratan bir yetiştiriciliktir. Bu bakımda biberin önce fideleri yetiştirmek, sonra bu fideleri yerine dikmek hem tarla ve hem de ser yetiştiriciliğinde adet olmuştur. Fide yetiştiriciliği sıcak, ılık yastıklarda veya fide yetiştirme serinde yapılır. Sağlıklı 1000 adet fide elde etmek için metre kareye 8 gr tohum atılır. Yastıklara tohum ekimi eski bir sistem olup,hala bir çok yetiştirici tarafından kullanılmaktadır. Bu yüzden konuyu burada anlatmakta yarar görüyoruz. Yastıklara tohum ekimi 10 cm sıra arası mesafesinde, sıra üzeri 3-4 cm, derinliği 1-3 cm olacak şekilde yapılır ve 1-2 adet tohum yan yana atılır. Tohum ekiminden sonra harç toprağı sulanır. Bitkiler 5-10 gün arasında toprak yüzüne çıkar. Fideler 1-2 hakiki yapraklı olduğu dönemde 4-6 cm üzerinden seyreltilir ve 7-8 yapraklı dönemlerinde esas yerlerine dikilmek üzere çıkartılır. Fideleri yastıktan çıkartmadan 1-2 gün önce yastık sulanır. Sıra arası ve üzerinden toprak kesilerek ve fide küreği ile fidelerin kökleri etrafındaki toprak dökülmeden ve köklerin toprakla irtibatı gevşetilmeden alınıp kasalara konur. Dikim yerine itina ile taşınır. Sonra açılan çukurlara dikilir. Fakat bu işlemler sırasında ne kadar dikkatli çalışılırsa çalışılsın, köklerdeki topraklar dökülebilir. Bazı yetiştiriciler ise toprağı yumuşatıp, bitkileri çekerek topraktan çıkartır. Kökleri topraksız şekilde diker. Tabiatıyla kökleri topraksız oan bitkiler dikim sonrası koşullara bağlı kalarak 3-5 gün baygın halde kalır sonra yavaş yavaş kendine gelir. Böylece kaybedilmiş bir zaman yaratılmış olur. Bu bakımdan son yıllarda gerek yastıklarda gerekse serde fide yetiştirirken çeşitli saksılar kullanılmaktadır. Saksıların çapı 3-7-10-15 cm’dir. Her saksıya 2-3 adet tohum atılır. Bitkiler toprak yüzüne çıkıp 1-2 yapraklı olduğu dönemde sağlıklı bir fide bırakılır, diğerleri imha edilir. Böylece her saksıda bir bitki kalır (Şekil 37.5 ve 37.6).
Biber fidelerinin yetiştirilmesi sırasında, eğer fide yetiştirme toprağı dezenfekte edilmemişse, toprakta bulunan mantar ve bakterilerin hücumuna uğrayarak, hemen kök boğazı çürüklüğü ve kök zararlanmasına yakalanır.. Bu bakımdan saksılara veya yastıklara konacak harç toprağının dezenfekte edilmesi şarttır. Ayrıca 10-15 günde bir fidelerin mantar ve bakteriyel hastalıklara karşı ilaçlamalıdır.
Şekil 37.5. Biber fideleri
Şekil 37.6. Dikime hazır biber fidesi
Saksıda fide yetiştirilmesiyle, fideler esas yerine dikilinceye kadar geçen süre içinde çeşitli şekilde zararlanmalara karşı fideyi büyük ölçüde korur.
Tohum ekiminden dikime kadar ve dikim sırasında yapılan hatalar, ileride büyük ölçüde bitki kaybına ve verimin düşüklüğüne yol açar. Tarlada fidelerin yerlerine dikilmesi için toprağın 20-30 cm derinlikte iyice işlenmesi ve ufalanması gerekir. Sulama salma olarak yapılırsa, suyun bitki kök boğazına deymesiyle, çabucak bitki kök boğaz hastalıkları meydana gelir. Bu yüzden suyun sızarak toprağa verilmesinde daha faydalıdır ve tarlada biberler tahtaya veya masuraya (karığa) dikilir. Tarla sürüldükten sonra tahta ve masuralar yapılır. Tahtalar 80-120 cm, masuralar 40-60 cm genişliktedir. Tahtalara 2-4 sıra, masuralara tek veya çift sıra fide dikimi yapılır. Fideler arasında sıra arası 60-80 cm, sıra üzerinde 30-50 cm olmalıdır. Bitkilerin dikiminden 10-15 gün sonra bir boğaz çapası yapılır. Eğer fideler tahta ve masuralara dikilmemiş düz toprağa dikilmiş iseler, bu çapalama ile beraber, bitkiler arasındaki toprak alınıp, boğaz doldurması yapılarak sıra arasında arklar açılır ve sızma sulama için imkan hazırlanır. Bu çapalamadan ve sulamadan sonra bitkilerde hızlı bir büyüme meydana gelir. Biberlerdeki bundan sonraki yapılacak bakım işleri yine sulama ve çapalamadan ibarettir. Biberlerin bilhassa susuz bırakılmamasına, ancak suya da boğulmamasına özen gösterilmelidir.
Serde daha çok karık sistemi kullanılır. Tek veya çift sıra dikimi yapılır. Tek sıra dikilenlerde sıra arası 80 cm, sıra üzeri 30 cm ve dönümde 4200 adet bitki bulunur. Çift sıra dikimlerde sulama karığı genişliği 60 cm, karık üzeri genişliğ 80 veya 100 cm’dir ve karığın iki yan kenarına fideler dikilir ve karık üzerinde fide arası mesafesi 30x50x80 cm yapılır. Böylece tek sıraya karşın, dekara dikilen bitki sayısı artar ve 5300 adet bitkiyi bulur Eğer bitkiler arası mesafe 30x50x100 cm yapılırsa, bu sefer bitki sayısı tek sıra dikim göre azalır ve sayı 4000 adet olur. Saksılı dikimlerde saksının 2/3’ün toprak içine konmasında ve 1/3’lük kısmının toprak dışında kalmasında yarar vardır. Bu uygulama, topraktaki mantari enfeksiyonlara karşı kök boğazını korur. Plastik torbada fide yetiştirilmişse, torbanın altı yırtılır ve çok az kısmı toprağa girecek ve alt kısım toprakla iyi temas edecek şekilde yerleştirilir. Böylece köklerde hiçbir zedelenme meydana gelmez.
Ser üretimde, biberlere bazen budama tatbik edilir. Antalya Sebzecilik Araştırma Enstitüsünde yapılan bir denemede biberler çeşitli gövde sayısında budanmıştır. Budama gövde dal sayısını azaltmak menfi etkiye sahip oluş ve sadece uç almanın ve hafif dal ve yaprak seyreltmesinin olumlu sonuç verdiği görülmüştür. Bu bakımdan biberlerde budama uygulanmaz. Ancak biber bitkisinde dallanma ve yapraklanmadan dolayı bir sıkışıklık varsa ve bu biberin havalanmasını engelliyorsa ve nemli bir hava oluştup mantar ve bakteriyal hastalığa neden oluyorsa kısmi bir dal ve yaprak seyretmesi yapılır. Bitki fazla sık değilse, uç alma yapılarak, yan dal sayısının arttırılabilir. Bu uygulama çiçeklenmeyi ve meyve tutumunu arttırır. Genç bir bitkide 3-4 ana dal bulundurulmalıdır. Çünkü daha fazla ana dal verimi olumsuz yönde etkiler ve ürünün erkenciliğini geciktirir. Yan dal sayısı bitki yaşlandıkça arttırılabilir ve 7-15’e kadar çıkartılabilir.
Biber verimliliğe en etkin faktör, çevre koşulları ve beslenmedir. Işık, sıcaklık ve nemin iyi ayarlanması yanında, verilecek su ve gübre miktarı, meyve ile, dallar ve yapraklar arasında iyi bir korelasyon yaratılmalıdır. Bitkinin genç döneminde, üzerinde bulunan fazla meyveler koparılmalıdır. Çünkü genç bitkinin meyve ile yorulması, vejetatif organlarını tam geliştiremediği için bu fazla meyveyi beslemek için fazla çaba harçaması ve böylece ömrünü kısalması demektir. Meyvelerde şeklin bozulması, rengin açılması, güneş yanıkları en belirgin kalite hatalarıdır. Sivri biberlerin düzgün olması, fazla eğrilmemesi istenir. Dolma biberler 3-4 loplu olmalıdır. Taze biberde kızarma belirtileri, rengin bozulmasına ve kalitenin düşmesine nedendir. Ayrıca meyve üzerinde mantari, bakteriyel kökenli çürümeler arzu edilmez. Meyvelerin istenen büyüklüğü almaması da başlıca kalite hataları arasındadır.
Biber yetiştiriciliğinin esasını fide yetiştirilmesi teşkil eder. Biber tohumlarını direkt tarlaya ekmek suretiyle üretim yapılırsa, bu zaman kaybı yaratan bir yetiştiriciliktir. Bu bakımda biberin önce fideleri yetiştirmek, sonra bu fideleri yerine dikmek hem tarla ve hem de ser yetiştiriciliğinde adet olmuştur. Fide yetiştiriciliği sıcak, ılık yastıklarda veya fide yetiştirme serinde yapılır. Sağlıklı 1000 adet fide elde etmek için metre kareye 8 gr tohum atılır. Yastıklara tohum ekimi eski bir sistem olup,hala bir çok yetiştirici tarafından kullanılmaktadır. Bu yüzden konuyu burada anlatmakta yarar görüyoruz. Yastıklara tohum ekimi 10 cm sıra arası mesafesinde, sıra üzeri 3-4 cm, derinliği 1-3 cm olacak şekilde yapılır ve 1-2 adet tohum yan yana atılır. Tohum ekiminden sonra harç toprağı sulanır. Bitkiler 5-10 gün arasında toprak yüzüne çıkar. Fideler 1-2 hakiki yapraklı olduğu dönemde 4-6 cm üzerinden seyreltilir ve 7-8 yapraklı dönemlerinde esas yerlerine dikilmek üzere çıkartılır. Fideleri yastıktan çıkartmadan 1-2 gün önce yastık sulanır. Sıra arası ve üzerinden toprak kesilerek ve fide küreği ile fidelerin kökleri etrafındaki toprak dökülmeden ve köklerin toprakla irtibatı gevşetilmeden alınıp kasalara konur. Dikim yerine itina ile taşınır. Sonra açılan çukurlara dikilir. Fakat bu işlemler sırasında ne kadar dikkatli çalışılırsa çalışılsın, köklerdeki topraklar dökülebilir. Bazı yetiştiriciler ise toprağı yumuşatıp, bitkileri çekerek topraktan çıkartır. Kökleri topraksız şekilde diker. Tabiatıyla kökleri topraksız oan bitkiler dikim sonrası koşullara bağlı kalarak 3-5 gün baygın halde kalır sonra yavaş yavaş kendine gelir. Böylece kaybedilmiş bir zaman yaratılmış olur. Bu bakımdan son yıllarda gerek yastıklarda gerekse serde fide yetiştirirken çeşitli saksılar kullanılmaktadır. Saksıların çapı 3-7-10-15 cm’dir. Her saksıya 2-3 adet tohum atılır. Bitkiler toprak yüzüne çıkıp 1-2 yapraklı olduğu dönemde sağlıklı bir fide bırakılır, diğerleri imha edilir. Böylece her saksıda bir bitki kalır (Şekil 37.5 ve 37.6).
Biber fidelerinin yetiştirilmesi sırasında, eğer fide yetiştirme toprağı dezenfekte edilmemişse, toprakta bulunan mantar ve bakterilerin hücumuna uğrayarak, hemen kök boğazı çürüklüğü ve kök zararlanmasına yakalanır.. Bu bakımdan saksılara veya yastıklara konacak harç toprağının dezenfekte edilmesi şarttır. Ayrıca 10-15 günde bir fidelerin mantar ve bakteriyel hastalıklara karşı ilaçlamalıdır.
Şekil 37.5. Biber fideleri
Şekil 37.6. Dikime hazır biber fidesi
Saksıda fide yetiştirilmesiyle, fideler esas yerine dikilinceye kadar geçen süre içinde çeşitli şekilde zararlanmalara karşı fideyi büyük ölçüde korur.
Tohum ekiminden dikime kadar ve dikim sırasında yapılan hatalar, ileride büyük ölçüde bitki kaybına ve verimin düşüklüğüne yol açar. Tarlada fidelerin yerlerine dikilmesi için toprağın 20-30 cm derinlikte iyice işlenmesi ve ufalanması gerekir. Sulama salma olarak yapılırsa, suyun bitki kök boğazına deymesiyle, çabucak bitki kök boğaz hastalıkları meydana gelir. Bu yüzden suyun sızarak toprağa verilmesinde daha faydalıdır ve tarlada biberler tahtaya veya masuraya (karığa) dikilir. Tarla sürüldükten sonra tahta ve masuralar yapılır. Tahtalar 80-120 cm, masuralar 40-60 cm genişliktedir. Tahtalara 2-4 sıra, masuralara tek veya çift sıra fide dikimi yapılır. Fideler arasında sıra arası 60-80 cm, sıra üzerinde 30-50 cm olmalıdır. Bitkilerin dikiminden 10-15 gün sonra bir boğaz çapası yapılır. Eğer fideler tahta ve masuralara dikilmemiş düz toprağa dikilmiş iseler, bu çapalama ile beraber, bitkiler arasındaki toprak alınıp, boğaz doldurması yapılarak sıra arasında arklar açılır ve sızma sulama için imkan hazırlanır. Bu çapalamadan ve sulamadan sonra bitkilerde hızlı bir büyüme meydana gelir. Biberlerdeki bundan sonraki yapılacak bakım işleri yine sulama ve çapalamadan ibarettir. Biberlerin bilhassa susuz bırakılmamasına, ancak suya da boğulmamasına özen gösterilmelidir.
Serde daha çok karık sistemi kullanılır. Tek veya çift sıra dikimi yapılır. Tek sıra dikilenlerde sıra arası 80 cm, sıra üzeri 30 cm ve dönümde 4200 adet bitki bulunur. Çift sıra dikimlerde sulama karığı genişliği 60 cm, karık üzeri genişliğ 80 veya 100 cm’dir ve karığın iki yan kenarına fideler dikilir ve karık üzerinde fide arası mesafesi 30x50x80 cm yapılır. Böylece tek sıraya karşın, dekara dikilen bitki sayısı artar ve 5300 adet bitkiyi bulur Eğer bitkiler arası mesafe 30x50x100 cm yapılırsa, bu sefer bitki sayısı tek sıra dikim göre azalır ve sayı 4000 adet olur. Saksılı dikimlerde saksının 2/3’ün toprak içine konmasında ve 1/3’lük kısmının toprak dışında kalmasında yarar vardır. Bu uygulama, topraktaki mantari enfeksiyonlara karşı kök boğazını korur. Plastik torbada fide yetiştirilmişse, torbanın altı yırtılır ve çok az kısmı toprağa girecek ve alt kısım toprakla iyi temas edecek şekilde yerleştirilir. Böylece köklerde hiçbir zedelenme meydana gelmez.
Ser üretimde, biberlere bazen budama tatbik edilir. Antalya Sebzecilik Araştırma Enstitüsünde yapılan bir denemede biberler çeşitli gövde sayısında budanmıştır. Budama gövde dal sayısını azaltmak menfi etkiye sahip oluş ve sadece uç almanın ve hafif dal ve yaprak seyreltmesinin olumlu sonuç verdiği görülmüştür. Bu bakımdan biberlerde budama uygulanmaz. Ancak biber bitkisinde dallanma ve yapraklanmadan dolayı bir sıkışıklık varsa ve bu biberin havalanmasını engelliyorsa ve nemli bir hava oluştup mantar ve bakteriyal hastalığa neden oluyorsa kısmi bir dal ve yaprak seyretmesi yapılır. Bitki fazla sık değilse, uç alma yapılarak, yan dal sayısının arttırılabilir. Bu uygulama çiçeklenmeyi ve meyve tutumunu arttırır. Genç bir bitkide 3-4 ana dal bulundurulmalıdır. Çünkü daha fazla ana dal verimi olumsuz yönde etkiler ve ürünün erkenciliğini geciktirir. Yan dal sayısı bitki yaşlandıkça arttırılabilir ve 7-15’e kadar çıkartılabilir.
Biber verimliliğe en etkin faktör, çevre koşulları ve beslenmedir. Işık, sıcaklık ve nemin iyi ayarlanması yanında, verilecek su ve gübre miktarı, meyve ile, dallar ve yapraklar arasında iyi bir korelasyon yaratılmalıdır. Bitkinin genç döneminde, üzerinde bulunan fazla meyveler koparılmalıdır. Çünkü genç bitkinin meyve ile yorulması, vejetatif organlarını tam geliştiremediği için bu fazla meyveyi beslemek için fazla çaba harçaması ve böylece ömrünü kısalması demektir. Meyvelerde şeklin bozulması, rengin açılması, güneş yanıkları en belirgin kalite hatalarıdır. Sivri biberlerin düzgün olması, fazla eğrilmemesi istenir. Dolma biberler 3-4 loplu olmalıdır. Taze biberde kızarma belirtileri, rengin bozulmasına ve kalitenin düşmesine nedendir. Ayrıca meyve üzerinde mantari, bakteriyel kökenli çürümeler arzu edilmez. Meyvelerin istenen büyüklüğü almaması da başlıca kalite hataları arasındadır.
Ne olabilir çare veya önlem olarak ne tavsiye edersiniz.
Comment