Tweet
BİBER Hasat, Standardizasyon, Piyasaya Arz, Muhafaza ve Nakliye
BİBER 9.1. Hasat
Biberler taze olarak tüketilecekse, hasat yeşil olgunluğa göre yapılır. Bu bakımdan hasat bir yetiştirme döneminde 5-8 kez tekrarlanır. Hasat elle yapıldığında, toplanan ürün plastik kovalara konur. Biber gövdesi ve dalları çok narin olduğundan hasat yaparken, yaprak ve dal koltuğunda olan meyvenin koparılması sırasında dalların kırılma şansı fazladır. Acemi işçilerin meyveyi çekmesi sırasında, bitki dallarında da kopma meydana gelir ve bitkiler zararlanır. Meyve hafif aşağıya doğru bükerek çekilmelidir. Hasat sabah veya öğleden sonraki ikindi serinliğinde yapılmalıdır.
Sanayi için kullanılacak salçalık ve toz biberlerde hasat kırmızı olgunluk döneminde ve bir defada yapılır. Biberlerin istenen büyüklüğü ve rengi alması gerekir. Fazla olgunluk arzu edilmez. Çünkü ileride taşıma, depolama veya işlemeye kadar geçen zaman zarfında yığında çürüme meydana gelir ve kalite büyük ölçüde düşer.
Normal şartlarda tarlada kök başına sivri biberden 15-60 adet, dolma biberden 10-30 adet biber alınır. Bu rakamlar vejetasyon süresi uzunluğuna, ekolojik koşullara ve yetiştirme tekniğine bağlıdır. Özel bakım koşullarında (topraksız kültürde olduğu gibi) kök başına verim 2 katı daha artabilir. Serlerde ise verim, dışarıda tarladaki verimin 1-2 katına çıkar. Bu durumda tarlada 2-4 ton arasında üründen söz edilirken, bu rakamlar serde 6-10 tona kadar çıkatılabilir.
BİBER 9.2. Standardizasyon
Türk Standartları Enstitüsü standartları TS 1205’e göre taze olarak kullanılacak biberlerde aranacak genel özellikler şunlardır. Taze biberler bütün, sağlam, temiz, iyi gelişmiş olmalı, yabancı koku ve tat, anormal dış nem bulundurmamalı, don zararı güneş yanığı görülmemelidir. Taze biberler çeşit olarak önce kısımlara, sonra her çeşit, özelliklerine göre sınıflara ayrılmaktadır. Bizde çeşit olarak stardtda, sivri, çarliston, dolmalık 11 B-14, California Wonder, Yellow Wonder ve domates biberleri alınmış, diğerlerinin kendi adı ve orijini ile belirleneceği kaydedilmiştir.
Boylara ayırmada çap esas alınır ve sapa yakın omuz kısmından ölçülür (Cetvel 37.1 ). Boylama, sadece I. sınıfta zorunlu tutulmuştur ve boylamada çap farkının, bir ambalaj içinde 20 mm’yi geçmesine izin verilmez.
I. sınıf biberler iyi nitelikte, sıkı yapılı, olgunluk durumuna göre çeşidin normal ve şeklinde özürsüz olmalıdır. Bu sınıfta diğer II. sınıfa giren biberlerden sayı veya ağırlık olarak en çok % 10 bulunmalıdır. Boylamada tolerans 5 mm üstünde çapları olanlardan % 10 ve 5 mm altında olanlardan % 5 oranındadır.
II. sınıfta, I. sınıfa girmeyen fakat genel özellikleri kapsayan biberler yer alır. Bu sınıfta çapı 1 cm²’yi geçmeyen güneş yanıklarına, 2 cm uzunluğu geçmeyen boylamasına yaralara yer verilir. Genel özelliklerine uymayan fakat tüketime elverişli biberlerden sayıca ve ağırlıkça en çok % 10 oranına kadar karışma toleransı tanınır. Taze biberlerde renk toleransına izin verilmemektedir. Her ambalajdaki biberlerin çeşit, sınıf ve boy bakımından bir örnek olması istenir.
Cetvel 37.1. Biber sınıflara göre en az çap boyları
(TS 1205 standardına göre)
_______________________________________
En az çap (mm) Biber çeşitleri
I. sınıf II. sınıf
_______________________________________
Uzun biberler - -
Sivri 15 10
Çarliston 40 30
Konik 50 40
Yuvarlak biberler - -
İnce etli dolmalık 40 30
Kalın etli dolmalık 60 50
Domates biberleri 70 55
______________________________________
BİBER 9.3. Piyasaya Arz
Biberler piyasaya dökme veya ambalaj içinde sevk edilir. Dökme biberler küfelere ve naylon çuvallara konur. Her küfe ve çuvalda 10-20 kg biber bulunur. Bu şekilde biberler yurt içinde yakın pazarlara sevk edilir. Uzak pazarlara ve dış ülkelere daha çok tahta, mukavva ambalajlar içinde tek sıra 2-4 kat veya çift sıra 2-4 kat doldurulur. Bunlar 3-5 kg’lık ambalajlardır. Ayrıca turfanda ve ser yetiştiriciliğinde 1-2 kg’lık ambalajlar yapılır. Ambalaj için yabancı madde bulunmamalıdır. I. sınıf biberler ambalaj içine mutlaka sıra halinde dizilmelidir. II. sınıfa girenler dökme olarak doldurulabilir.
BİBER 9.4. Muhafaza
Biberler kendi halinde 5-20 gün kalabilir. Bu sırada su kaybederek ağırlıklarından % 10 fire verip, buruşur ve pörsür. Buruşma ve pörsüme biberin satış değerini yitirmesi demektir. Buruşma ve pörsümeyi önlemek, daha uzun süre biberleri muhafaza etmek üzere 1-2°C sıcaklık ve % 85-90 nemde tutulması gerekir. Saklama süresi 6-8 haftaya kadar çıkartılabilir.
BİBER 9.5. Nakliye
Taze biberlerin yakın pazarlara nakliyesi adi kamyonlar içinde gerçekleşir ve 1-4 günlük adi nakliye, ürüne fazla zarar vermez. Sadece su kaybı ile ağırlık azalması meydana gelir. Uzun süreli ve sıcak günlerde yapılan taşımacılıkta mutlaka frigorifik kamyonlara gereksinim duyulur. Taşıma sıcaklığı 4-8°C'dir. Nem % 70-80 civarında tutulur. Sanayi için taşımacılıkta, adi kamyonlar kullanılır. Dökme olarak doldurulan ürün, 1-2 gün gibi kısa süre için fabrikaya getirilmelidir.
BİBER 9.1. Hasat
Biberler taze olarak tüketilecekse, hasat yeşil olgunluğa göre yapılır. Bu bakımdan hasat bir yetiştirme döneminde 5-8 kez tekrarlanır. Hasat elle yapıldığında, toplanan ürün plastik kovalara konur. Biber gövdesi ve dalları çok narin olduğundan hasat yaparken, yaprak ve dal koltuğunda olan meyvenin koparılması sırasında dalların kırılma şansı fazladır. Acemi işçilerin meyveyi çekmesi sırasında, bitki dallarında da kopma meydana gelir ve bitkiler zararlanır. Meyve hafif aşağıya doğru bükerek çekilmelidir. Hasat sabah veya öğleden sonraki ikindi serinliğinde yapılmalıdır.
Sanayi için kullanılacak salçalık ve toz biberlerde hasat kırmızı olgunluk döneminde ve bir defada yapılır. Biberlerin istenen büyüklüğü ve rengi alması gerekir. Fazla olgunluk arzu edilmez. Çünkü ileride taşıma, depolama veya işlemeye kadar geçen zaman zarfında yığında çürüme meydana gelir ve kalite büyük ölçüde düşer.
Normal şartlarda tarlada kök başına sivri biberden 15-60 adet, dolma biberden 10-30 adet biber alınır. Bu rakamlar vejetasyon süresi uzunluğuna, ekolojik koşullara ve yetiştirme tekniğine bağlıdır. Özel bakım koşullarında (topraksız kültürde olduğu gibi) kök başına verim 2 katı daha artabilir. Serlerde ise verim, dışarıda tarladaki verimin 1-2 katına çıkar. Bu durumda tarlada 2-4 ton arasında üründen söz edilirken, bu rakamlar serde 6-10 tona kadar çıkatılabilir.
BİBER 9.2. Standardizasyon
Türk Standartları Enstitüsü standartları TS 1205’e göre taze olarak kullanılacak biberlerde aranacak genel özellikler şunlardır. Taze biberler bütün, sağlam, temiz, iyi gelişmiş olmalı, yabancı koku ve tat, anormal dış nem bulundurmamalı, don zararı güneş yanığı görülmemelidir. Taze biberler çeşit olarak önce kısımlara, sonra her çeşit, özelliklerine göre sınıflara ayrılmaktadır. Bizde çeşit olarak stardtda, sivri, çarliston, dolmalık 11 B-14, California Wonder, Yellow Wonder ve domates biberleri alınmış, diğerlerinin kendi adı ve orijini ile belirleneceği kaydedilmiştir.
Boylara ayırmada çap esas alınır ve sapa yakın omuz kısmından ölçülür (Cetvel 37.1 ). Boylama, sadece I. sınıfta zorunlu tutulmuştur ve boylamada çap farkının, bir ambalaj içinde 20 mm’yi geçmesine izin verilmez.
I. sınıf biberler iyi nitelikte, sıkı yapılı, olgunluk durumuna göre çeşidin normal ve şeklinde özürsüz olmalıdır. Bu sınıfta diğer II. sınıfa giren biberlerden sayı veya ağırlık olarak en çok % 10 bulunmalıdır. Boylamada tolerans 5 mm üstünde çapları olanlardan % 10 ve 5 mm altında olanlardan % 5 oranındadır.
II. sınıfta, I. sınıfa girmeyen fakat genel özellikleri kapsayan biberler yer alır. Bu sınıfta çapı 1 cm²’yi geçmeyen güneş yanıklarına, 2 cm uzunluğu geçmeyen boylamasına yaralara yer verilir. Genel özelliklerine uymayan fakat tüketime elverişli biberlerden sayıca ve ağırlıkça en çok % 10 oranına kadar karışma toleransı tanınır. Taze biberlerde renk toleransına izin verilmemektedir. Her ambalajdaki biberlerin çeşit, sınıf ve boy bakımından bir örnek olması istenir.
Cetvel 37.1. Biber sınıflara göre en az çap boyları
(TS 1205 standardına göre)
_______________________________________
En az çap (mm) Biber çeşitleri
I. sınıf II. sınıf
_______________________________________
Uzun biberler - -
Sivri 15 10
Çarliston 40 30
Konik 50 40
Yuvarlak biberler - -
İnce etli dolmalık 40 30
Kalın etli dolmalık 60 50
Domates biberleri 70 55
______________________________________
BİBER 9.3. Piyasaya Arz
Biberler piyasaya dökme veya ambalaj içinde sevk edilir. Dökme biberler küfelere ve naylon çuvallara konur. Her küfe ve çuvalda 10-20 kg biber bulunur. Bu şekilde biberler yurt içinde yakın pazarlara sevk edilir. Uzak pazarlara ve dış ülkelere daha çok tahta, mukavva ambalajlar içinde tek sıra 2-4 kat veya çift sıra 2-4 kat doldurulur. Bunlar 3-5 kg’lık ambalajlardır. Ayrıca turfanda ve ser yetiştiriciliğinde 1-2 kg’lık ambalajlar yapılır. Ambalaj için yabancı madde bulunmamalıdır. I. sınıf biberler ambalaj içine mutlaka sıra halinde dizilmelidir. II. sınıfa girenler dökme olarak doldurulabilir.
BİBER 9.4. Muhafaza
Biberler kendi halinde 5-20 gün kalabilir. Bu sırada su kaybederek ağırlıklarından % 10 fire verip, buruşur ve pörsür. Buruşma ve pörsüme biberin satış değerini yitirmesi demektir. Buruşma ve pörsümeyi önlemek, daha uzun süre biberleri muhafaza etmek üzere 1-2°C sıcaklık ve % 85-90 nemde tutulması gerekir. Saklama süresi 6-8 haftaya kadar çıkartılabilir.
BİBER 9.5. Nakliye
Taze biberlerin yakın pazarlara nakliyesi adi kamyonlar içinde gerçekleşir ve 1-4 günlük adi nakliye, ürüne fazla zarar vermez. Sadece su kaybı ile ağırlık azalması meydana gelir. Uzun süreli ve sıcak günlerde yapılan taşımacılıkta mutlaka frigorifik kamyonlara gereksinim duyulur. Taşıma sıcaklığı 4-8°C'dir. Nem % 70-80 civarında tutulur. Sanayi için taşımacılıkta, adi kamyonlar kullanılır. Dökme olarak doldurulan ürün, 1-2 gün gibi kısa süre için fabrikaya getirilmelidir.
Comment