MANTAR 10.1.2. Kompost Reçeteleri
https://gardensel.com/tr/ linkinde tablolar resimli olarak daha net görüntülenmektedir.
Kompost reçetelerini hazırlamak için, öncelikle bazı durumları saptamamız gerekir. Bunlar :
a. Bulunduğumuz bölgede devamlı ve çok miktarda olan materyaller seçilmelidir.
b. Kompost reçetesine girecek materyallerin en ucuzları, fakat mantar verimini en fazla arttıranları tercih edilmelidir. Pahalı olmasına karşın, mantar üretiminde düşünülenden fazla verim meydana getiriyorsa, pahalı materyalin kullanılması daha doğrudur.
c. İklim koşullarına göre gerektiğinde kompost içine giren maddelere şekil vermek, örneğin soğuk zamanlarda fermantasyonu teşvik açısından çabuk parçalanan şekerli maddeleri seçmek gerekir.
d. Seçilen maddelerin kullandığımız teknolojiye uygunluğu tespit edilmelidir. Seçilen maddelerin özelliklerine göre, kompost yapım zamanı 15 günden daha az bir sürede cereyan ediyorsa buna "kısa kompost" yapma, 15- 20 gün arasında meydana geliyorsa buna "normal kompost" yapma, 20 günden uzun sürüyorsa "uzun kompost" yapma metodu denir. Ayrıca kompost yaparken kısa kompost metodu uygulanmışsa, fermantasyonun ikinci döneminde kompostun olgunlaştırma safhası daha uzun; uzun kompost yapma uygulanmışsa, daha kısa olgunlaştırma safhası uygulanır.
e. Kompost karışımına giren maddelerin toplam azot seviyesi yüzde 1,5 ile 2,5 arasında tutulmalıdır [At gübresinde % 1,8-2,0, sentetik materyalde (buğday sapında) % 2,0-2,5]. Bu oran olgunlaşmış kompostta çok değişmeden kalır veya çok az bir azalma (% 0,3-0,5) gösterir. Azot seviyesi verilen sınırların üzerine çıkartılırsa, önce I.fermantasyon sırasında amonyak çıkışı uzun süre devam eder. Bu bir yandan zaman kaybı meydana getirir. Diğer yandan bu işe yeni başlayan kişilerin komposttaki amonyak çıkışını iyi tespit edemeyerek, kompostu olgunlaştı sanarak, kimyasal pastörizasyon yaparak kullanmaları halinde, kompostta kalan fazla amonyak, ileride mantar üretimi için zararlı olan mürekkep mantarı oluşmasına sebep olur. Ayrıca böyle bir ortamda kültür mantarı miselleri az gelişir veya hiç gelişmez. Çünkü bu tip kompostlarda çoğu kez yine kültür mantarımız için zararlı olan yeşil zeytin küfü mantarları gelişir. Ancak fermantasyon sırasında ortaya çıkan amonyak, mikroorganizmalar tarafından kullanılır. Bu bakımdan fermantasyon sırasında amonyak oluşumu arzu edilen bir husustur.
f. Fermantasyonun istenen şekilde geçmesi, mikroorganizma faaliyetine bağlıdır. Fermantasyon sırasında oksijene ihtiyaç vardır. Oksijenin olduğu ortamda aerobik mikroorganizmalar faaliyet gösterir. Bunlar havanın oksijenini alarak karbonhidratları parçalar ve bu sırada ortama su, karbondioksit ve enerji verir. Kültür mantarının arzuladığı proteinleri oluşturur. Eğer ortamda oksijen azalacak olursa fermantasyon yine devam eder. Ancak bu kez anaerobik koşullarda çalışan mikroorganizmalar faaliyete geçer. Bunlar küf ve çürükçül organizmalar olup, fermantasyon sırasında su, karbondioksit ve enerji çıkaramaz. Fermantasyon düşük sıcaklık derecelerinde meydana gelir. Bu yüzden anaerobik koşullarda fermantasyon sonucunda kültür mantarının arzu etmediği (Metan, etilen, hidrojen sülfür, aseton gibi) maddeler ortaya çıkar. Bu maddelerden dolayı ileride mantar miselleri bu kompost içinde gelişemez. Kompost sarımsı bir renk alır ve yumurta çürüğü gibi kokar. Yetiştiriciler kompostun bu durumunu, kompost "ekşi-acı tatsız" diye yorumlar. Dikkatli incelenirse bu kısımlarda fazla su olduğu, sıcaklığın düşük bulunduğu ve daha çok yığının havasız kısımlarında (örneğin yığının ilk aktarmasında görülen en alt iç orta kısımları gibi) meydana geldiği görülür.
g. Komposttaki C/N oranı oldukça önemlidir. Kullanılan materyallerde samanda C/N oranı 80/1, at gübresinde 30/1 ve mikroorganizmalarda 10/1'dir. Bu rakamlara bakıldığında, kullanılan maddelerde karbon miktarının yüksek olduğu, buna karşın azot oranın düşük bulunduğu tespit edilir. Yığın yapıldığında C/N oranının 30'a yakın bulunması gerekir. Bunun için kompost yapılırken yığına daha çok azotlu maddeler katılarak, fazla karbon oranı azotla dengelenir. Yığın yapıldığında C/N oranı 30 iken, bu oran II. fermantasyona başlarken 20'ye ve kompost olgunlaştığı ve misel aşılamaya uygun hale geldiği zaman 16'ya kadar düşer. Böylece yeterli seviyeyi bulmuş olur.
h. Gerek azot ve gerekse karbon oranının istenen düzeyde tutulması, sadece katılacak azot miktarının ayarlanmasıyla bitmez, I.fermantasyon sırasında iyi bir mikrofloral gelişmenin temini ile sağlanır. Bu durumda I.fermantasyon sırasında mikroorganizma faaliyetlerini aksatmayacak şekilde, onların istedikleri ortam koşullarını yaratmak [sıcaklık, nem (su), oksijen] üzere, beslenmeleri için ortama yeterince kolay parçalanabilir karbonhidratlı maddeler ilave etmek gerekir (1 ton ana maddeye, kuru madde olarak 200 kg % 2-6 azot ihtiva eden katkı maddesi katılır. 1 kg mantarın oluşması için komposttan 220 gr kuru madde alınır. Bu kuru maddenin % 60'ı enerji, % 40'ı beslenmede harcanır).
i. Bir ton pastörize edilmiş komposttan 300 kg mantar elde edilmelidir. Bu 300 kg mantarın 3 kg'nı inorganik maddeler (% 1), 66 kg'nı organik maddeler (% 22) ve 270 kg'nı da su (% 87) teşkil eder. Bir başka değişle komposttan bu kadar madde çekilip alınır ve mantar oluşumu için kullanılır.
k. Kompost hazırlarken mikroorganizmalar bazı besin maddelerini kendi yaşamları için kullanır. Aynı zamanda ortamda yavaş yanma olayı meydana gelir ve bu sırada kompost içindeki kuru madde miktarında azalma ortaya çıkar (Cetvel 44.7).
Bu cetvel bilgileri Çok önemli olduğundan resim olarak ta eklenecektir. ihtiyacınız olduğunda hala eklenmemişse lütfen bahcesel.com yönetimine bildiriniz.
Cetvel 44.7. Kompostaki kuru madde değişimi
Safhalar Nem
(%) Kompost
miktarı
(kg) Su
(lt) Kül+Organik madde
(kg)
I. Ferman.başı
I. Ferman.sonu
II. Ferman.
Örtü top.serme
Hasat
75
72
67
64
60
1600
1000
712
625
458
1200
720
477
400
276
400(84+316)
280(84+194)
235(84+151)
225(84+141)
182(82+100)
Bu oran fermantasyonun birinci safhasında % 30-40, pastörizasyon ve kondüsyonelleşmenin meydana geldiği ikinci fermantasyon safhasında % 20-30 arasındadır. Ortalama iki safhada kaybolan miktar % 20-40 alınır. Bu kaybolacak madde miktarı önceden düşünülmeli ve ona göre kompostta başlangıçta yeteri kadar katkı maddeleri ilave edilmelidir.
j. Kompostun pH'ı ayarlarken, ortama asidik bakiye bırakan örneğin amonyum sülfat, süper fosfat, potasyum sülfat gibi katkı maddeleri kullanılmışsa, kompostun pH’ı 6,5-7 ayarlamak üzere komposta kireç, alçı ve/veya daha sonra mermer tozu katılmalıdır. Asitli maddeler kullanılmadığında pH’nın ayarı için sadece alçı ilave edilmesi yeterlidir.
k. Kompost yapımı, genellikle yeterli düzeyde bilgi isteyen, fazla maliyet gerektiren bir konudur. Küçük işletmelerde tek tek yapılması zordur. Dış ülkelerde özel kompost yapan işletmeler bulunmaktadır.
Kompostun tek merkezden yapılmasının faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:
a. Büyük miktarlarda ham madde tek elden daha ucuza alınabilir.
b. İşler makineler yardımı ile yapılır. İnsan gücü sayısı azaltılır. Kompost yapım maliyeti düşürülür.
c. Merkezde hep aynı işler yapıldığından, teknik personel işten anlayan tecrübeli kişilerdir. Yeni gelişmeleri ve teknolojiyi daha iyi takip ederek uygulayabilir.
d. Kompost yapımı mantar üretiminin en fazla yatırım isteyen bölümüdür. Küçük işletmeler kendi kompostunu kendisi yapmadığı için, kompost yapan işletmelerden temin eder. Böylece daha az maliyetle işletme kurma olanağına kavuşur, daha sağlıklı materyal alır ve kâr oranını yükseltir.
?imdi değişik temel maddeleri ele alarak, bir kaç kompost reçetesi verelim.
a. At gübresi temel madde kullanıldığında
Örnek.1
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi l.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 500 110 78,0 1,5 7,5
Alçı 30 30 - - -
Toplam 1.530 555 - - 12,5
Kuru madde de azot % = 12,5 x l00 / 555= 2,25
Örnek.2
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 200 44 78,0 1,5 3,0
Amonyum nitrat 10 10 - 26,0 2,6
Alçı 25 25 - - -
Toplam 1.235 494 - - 10,6
Kuru madde de azot % = 10,6 x 100 / 494 = 2,14
Örnek.3
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 200 44 78,0 1,5 3,0
Pamuk küspesi 60 36 60,0 6,0 2,7
Alçı 25 25 - - -
Toplam 1.285 520 - - 11,7
Kuru madde de azot % = ll,7 x 100 / 520 = 2,25
Örnek.4
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 100 22 78,0 1,5 1,5
Pamuk küspesi 30 18 60,0 6,0 1,8
Malt artığı 30 18 60,0 4,0 1,2
Alçı 25 25 - - -
Toplam 1.185 498 - - 9,5
Kuru madde de azot % = 9,5 x 100 / 498 = 1,90
Örnek.5
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Pamuk küspesi 30 18 60,0 6,0 1,8
Malt artığı 30 18 60,0 4,0 1,2
Amonyum nitrat 10 10 - 26,0 2,6
Alçı 20 20 - - -
Toplam 1.090 471 - - 10,6
Kuru madde de azot % = 10,6 x 100 / 471 = 2,25
Örnek.6
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Buğday sapı 500 400 20,0 0,5 2,5
Pamuk küspesi 30 18 60,0 6,0 1,8
Malt artığı 30 18 60,0 4,0 1,2
Amonyum nitrat 30 30 26,0 7,8 -
Süper fosfat 10 10 - - -
Kireç 30 30 - - -
Toplam 1.630 921 - - 18,3
Kuru madde de azot % = 18,3 x 100 / 921 = 1,98
b. Buğday sapı temel madde kullanıldığında
Örnek.7
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
Buğday sapı 1.000 800 20,0 0,5 5,0
Tavuk gübresi 1.000 220 78,0 l,5 15,0
Alçı 90 90 - - -
Toplam 2.090 1.110 - - 20,0
Kuru madde de azot % = 20,0 x 100 / 1.110 = 1,80 (Burada 10-30kg arasında amonyum
nitrat ilave edilmesiyle % N oranı 1,67-2,05 çıkartılırsa daha iyi sonuç alınabilir)
Örnek.8
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
Buğday sapı 1.000 800 20,0 0,5 5,0
Tavuk gübresi 500 110 78,0 1,5 7,5
Kepek 300 261 13,0 2,8 8,4
Amonyum nitrat 20 20 - 26,0 5,2
Alçı 60 60 - - -
Toplam 1.880 1.151 - - 26,1
Kuru madde de azot % = 26,1 x 100 / 1,151 = 2,26
Örnek.9
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
Buğday sapı 1.000 800 20,0 0,5 5,0
Tavuk gübresi 300 66 78,0 1,5 4,5
Kepek 300 261 13,0 2,8 8,4
Melas 50 25 50,0 1,3 6,5
Üre 5 5 - 46,0 2,3
Alçı 30 30 - - -
Toplam 1.685 1.187 - - 26,7
https://gardensel.com/tr/ linkinde tablolar resimli olarak daha net görüntülenmektedir.
Kompost reçetelerini hazırlamak için, öncelikle bazı durumları saptamamız gerekir. Bunlar :
a. Bulunduğumuz bölgede devamlı ve çok miktarda olan materyaller seçilmelidir.
b. Kompost reçetesine girecek materyallerin en ucuzları, fakat mantar verimini en fazla arttıranları tercih edilmelidir. Pahalı olmasına karşın, mantar üretiminde düşünülenden fazla verim meydana getiriyorsa, pahalı materyalin kullanılması daha doğrudur.
c. İklim koşullarına göre gerektiğinde kompost içine giren maddelere şekil vermek, örneğin soğuk zamanlarda fermantasyonu teşvik açısından çabuk parçalanan şekerli maddeleri seçmek gerekir.
d. Seçilen maddelerin kullandığımız teknolojiye uygunluğu tespit edilmelidir. Seçilen maddelerin özelliklerine göre, kompost yapım zamanı 15 günden daha az bir sürede cereyan ediyorsa buna "kısa kompost" yapma, 15- 20 gün arasında meydana geliyorsa buna "normal kompost" yapma, 20 günden uzun sürüyorsa "uzun kompost" yapma metodu denir. Ayrıca kompost yaparken kısa kompost metodu uygulanmışsa, fermantasyonun ikinci döneminde kompostun olgunlaştırma safhası daha uzun; uzun kompost yapma uygulanmışsa, daha kısa olgunlaştırma safhası uygulanır.
e. Kompost karışımına giren maddelerin toplam azot seviyesi yüzde 1,5 ile 2,5 arasında tutulmalıdır [At gübresinde % 1,8-2,0, sentetik materyalde (buğday sapında) % 2,0-2,5]. Bu oran olgunlaşmış kompostta çok değişmeden kalır veya çok az bir azalma (% 0,3-0,5) gösterir. Azot seviyesi verilen sınırların üzerine çıkartılırsa, önce I.fermantasyon sırasında amonyak çıkışı uzun süre devam eder. Bu bir yandan zaman kaybı meydana getirir. Diğer yandan bu işe yeni başlayan kişilerin komposttaki amonyak çıkışını iyi tespit edemeyerek, kompostu olgunlaştı sanarak, kimyasal pastörizasyon yaparak kullanmaları halinde, kompostta kalan fazla amonyak, ileride mantar üretimi için zararlı olan mürekkep mantarı oluşmasına sebep olur. Ayrıca böyle bir ortamda kültür mantarı miselleri az gelişir veya hiç gelişmez. Çünkü bu tip kompostlarda çoğu kez yine kültür mantarımız için zararlı olan yeşil zeytin küfü mantarları gelişir. Ancak fermantasyon sırasında ortaya çıkan amonyak, mikroorganizmalar tarafından kullanılır. Bu bakımdan fermantasyon sırasında amonyak oluşumu arzu edilen bir husustur.
f. Fermantasyonun istenen şekilde geçmesi, mikroorganizma faaliyetine bağlıdır. Fermantasyon sırasında oksijene ihtiyaç vardır. Oksijenin olduğu ortamda aerobik mikroorganizmalar faaliyet gösterir. Bunlar havanın oksijenini alarak karbonhidratları parçalar ve bu sırada ortama su, karbondioksit ve enerji verir. Kültür mantarının arzuladığı proteinleri oluşturur. Eğer ortamda oksijen azalacak olursa fermantasyon yine devam eder. Ancak bu kez anaerobik koşullarda çalışan mikroorganizmalar faaliyete geçer. Bunlar küf ve çürükçül organizmalar olup, fermantasyon sırasında su, karbondioksit ve enerji çıkaramaz. Fermantasyon düşük sıcaklık derecelerinde meydana gelir. Bu yüzden anaerobik koşullarda fermantasyon sonucunda kültür mantarının arzu etmediği (Metan, etilen, hidrojen sülfür, aseton gibi) maddeler ortaya çıkar. Bu maddelerden dolayı ileride mantar miselleri bu kompost içinde gelişemez. Kompost sarımsı bir renk alır ve yumurta çürüğü gibi kokar. Yetiştiriciler kompostun bu durumunu, kompost "ekşi-acı tatsız" diye yorumlar. Dikkatli incelenirse bu kısımlarda fazla su olduğu, sıcaklığın düşük bulunduğu ve daha çok yığının havasız kısımlarında (örneğin yığının ilk aktarmasında görülen en alt iç orta kısımları gibi) meydana geldiği görülür.
g. Komposttaki C/N oranı oldukça önemlidir. Kullanılan materyallerde samanda C/N oranı 80/1, at gübresinde 30/1 ve mikroorganizmalarda 10/1'dir. Bu rakamlara bakıldığında, kullanılan maddelerde karbon miktarının yüksek olduğu, buna karşın azot oranın düşük bulunduğu tespit edilir. Yığın yapıldığında C/N oranının 30'a yakın bulunması gerekir. Bunun için kompost yapılırken yığına daha çok azotlu maddeler katılarak, fazla karbon oranı azotla dengelenir. Yığın yapıldığında C/N oranı 30 iken, bu oran II. fermantasyona başlarken 20'ye ve kompost olgunlaştığı ve misel aşılamaya uygun hale geldiği zaman 16'ya kadar düşer. Böylece yeterli seviyeyi bulmuş olur.
h. Gerek azot ve gerekse karbon oranının istenen düzeyde tutulması, sadece katılacak azot miktarının ayarlanmasıyla bitmez, I.fermantasyon sırasında iyi bir mikrofloral gelişmenin temini ile sağlanır. Bu durumda I.fermantasyon sırasında mikroorganizma faaliyetlerini aksatmayacak şekilde, onların istedikleri ortam koşullarını yaratmak [sıcaklık, nem (su), oksijen] üzere, beslenmeleri için ortama yeterince kolay parçalanabilir karbonhidratlı maddeler ilave etmek gerekir (1 ton ana maddeye, kuru madde olarak 200 kg % 2-6 azot ihtiva eden katkı maddesi katılır. 1 kg mantarın oluşması için komposttan 220 gr kuru madde alınır. Bu kuru maddenin % 60'ı enerji, % 40'ı beslenmede harcanır).
i. Bir ton pastörize edilmiş komposttan 300 kg mantar elde edilmelidir. Bu 300 kg mantarın 3 kg'nı inorganik maddeler (% 1), 66 kg'nı organik maddeler (% 22) ve 270 kg'nı da su (% 87) teşkil eder. Bir başka değişle komposttan bu kadar madde çekilip alınır ve mantar oluşumu için kullanılır.
k. Kompost hazırlarken mikroorganizmalar bazı besin maddelerini kendi yaşamları için kullanır. Aynı zamanda ortamda yavaş yanma olayı meydana gelir ve bu sırada kompost içindeki kuru madde miktarında azalma ortaya çıkar (Cetvel 44.7).
Bu cetvel bilgileri Çok önemli olduğundan resim olarak ta eklenecektir. ihtiyacınız olduğunda hala eklenmemişse lütfen bahcesel.com yönetimine bildiriniz.
Cetvel 44.7. Kompostaki kuru madde değişimi
Safhalar Nem
(%) Kompost
miktarı
(kg) Su
(lt) Kül+Organik madde
(kg)
I. Ferman.başı
I. Ferman.sonu
II. Ferman.
Örtü top.serme
Hasat
75
72
67
64
60
1600
1000
712
625
458
1200
720
477
400
276
400(84+316)
280(84+194)
235(84+151)
225(84+141)
182(82+100)
Bu oran fermantasyonun birinci safhasında % 30-40, pastörizasyon ve kondüsyonelleşmenin meydana geldiği ikinci fermantasyon safhasında % 20-30 arasındadır. Ortalama iki safhada kaybolan miktar % 20-40 alınır. Bu kaybolacak madde miktarı önceden düşünülmeli ve ona göre kompostta başlangıçta yeteri kadar katkı maddeleri ilave edilmelidir.
j. Kompostun pH'ı ayarlarken, ortama asidik bakiye bırakan örneğin amonyum sülfat, süper fosfat, potasyum sülfat gibi katkı maddeleri kullanılmışsa, kompostun pH’ı 6,5-7 ayarlamak üzere komposta kireç, alçı ve/veya daha sonra mermer tozu katılmalıdır. Asitli maddeler kullanılmadığında pH’nın ayarı için sadece alçı ilave edilmesi yeterlidir.
k. Kompost yapımı, genellikle yeterli düzeyde bilgi isteyen, fazla maliyet gerektiren bir konudur. Küçük işletmelerde tek tek yapılması zordur. Dış ülkelerde özel kompost yapan işletmeler bulunmaktadır.
Kompostun tek merkezden yapılmasının faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:
a. Büyük miktarlarda ham madde tek elden daha ucuza alınabilir.
b. İşler makineler yardımı ile yapılır. İnsan gücü sayısı azaltılır. Kompost yapım maliyeti düşürülür.
c. Merkezde hep aynı işler yapıldığından, teknik personel işten anlayan tecrübeli kişilerdir. Yeni gelişmeleri ve teknolojiyi daha iyi takip ederek uygulayabilir.
d. Kompost yapımı mantar üretiminin en fazla yatırım isteyen bölümüdür. Küçük işletmeler kendi kompostunu kendisi yapmadığı için, kompost yapan işletmelerden temin eder. Böylece daha az maliyetle işletme kurma olanağına kavuşur, daha sağlıklı materyal alır ve kâr oranını yükseltir.
?imdi değişik temel maddeleri ele alarak, bir kaç kompost reçetesi verelim.
a. At gübresi temel madde kullanıldığında
Örnek.1
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi l.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 500 110 78,0 1,5 7,5
Alçı 30 30 - - -
Toplam 1.530 555 - - 12,5
Kuru madde de azot % = 12,5 x l00 / 555= 2,25
Örnek.2
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 200 44 78,0 1,5 3,0
Amonyum nitrat 10 10 - 26,0 2,6
Alçı 25 25 - - -
Toplam 1.235 494 - - 10,6
Kuru madde de azot % = 10,6 x 100 / 494 = 2,14
Örnek.3
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 200 44 78,0 1,5 3,0
Pamuk küspesi 60 36 60,0 6,0 2,7
Alçı 25 25 - - -
Toplam 1.285 520 - - 11,7
Kuru madde de azot % = ll,7 x 100 / 520 = 2,25
Örnek.4
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Tavuk gübresi 100 22 78,0 1,5 1,5
Pamuk küspesi 30 18 60,0 6,0 1,8
Malt artığı 30 18 60,0 4,0 1,2
Alçı 25 25 - - -
Toplam 1.185 498 - - 9,5
Kuru madde de azot % = 9,5 x 100 / 498 = 1,90
Örnek.5
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Pamuk küspesi 30 18 60,0 6,0 1,8
Malt artığı 30 18 60,0 4,0 1,2
Amonyum nitrat 10 10 - 26,0 2,6
Alçı 20 20 - - -
Toplam 1.090 471 - - 10,6
Kuru madde de azot % = 10,6 x 100 / 471 = 2,25
Örnek.6
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
At gübresi 1.000 415 58,5 0,5 5,0
Buğday sapı 500 400 20,0 0,5 2,5
Pamuk küspesi 30 18 60,0 6,0 1,8
Malt artığı 30 18 60,0 4,0 1,2
Amonyum nitrat 30 30 26,0 7,8 -
Süper fosfat 10 10 - - -
Kireç 30 30 - - -
Toplam 1.630 921 - - 18,3
Kuru madde de azot % = 18,3 x 100 / 921 = 1,98
b. Buğday sapı temel madde kullanıldığında
Örnek.7
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
Buğday sapı 1.000 800 20,0 0,5 5,0
Tavuk gübresi 1.000 220 78,0 l,5 15,0
Alçı 90 90 - - -
Toplam 2.090 1.110 - - 20,0
Kuru madde de azot % = 20,0 x 100 / 1.110 = 1,80 (Burada 10-30kg arasında amonyum
nitrat ilave edilmesiyle % N oranı 1,67-2,05 çıkartılırsa daha iyi sonuç alınabilir)
Örnek.8
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
Buğday sapı 1.000 800 20,0 0,5 5,0
Tavuk gübresi 500 110 78,0 1,5 7,5
Kepek 300 261 13,0 2,8 8,4
Amonyum nitrat 20 20 - 26,0 5,2
Alçı 60 60 - - -
Toplam 1.880 1.151 - - 26,1
Kuru madde de azot % = 26,1 x 100 / 1,151 = 2,26
Örnek.9
Maddeler Taze ağırlık Kuru ağırlık Nem Taze ağırlık
(kg) (kg) (%) N(%) N(kg)
Buğday sapı 1.000 800 20,0 0,5 5,0
Tavuk gübresi 300 66 78,0 1,5 4,5
Kepek 300 261 13,0 2,8 8,4
Melas 50 25 50,0 1,3 6,5
Üre 5 5 - 46,0 2,3
Alçı 30 30 - - -
Toplam 1.685 1.187 - - 26,7


Taplolar halinde düzenleme bekliyoruz. Şimdiden teşekkürler.
Comment