Tweet
2. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Bu sistemde yığın yapılmasını, ön ıslatma kabul ettiğimizden, î. aktarma sonunda fermantasyonun 3.-5. gününe gelinmiştir. Yığının genişliğinde, ve yüksekliğinde 5-10 cm 'lik bir azalma meydana getirecek şekilde kalıplar yerleştirilir. Aynen birinci aktarmada yapılan işlemler burada da tekrarlanır. Bu aktarmanın amacı, ilk aktarma sonrası yığın içinde oksijen azaldığından öncelikle aktarma yaparak, eksik oksijenin tamamlanmasına çalışılır. Aktarma sırasında alt taraf üste, üst taraf alta, iç taraf dışa, dış taraf içe getirilir. Ayrıca fazla ıslak kısımlar kuru kısımlarla karıştırılır. Aktarma sırasında materyali tiftiklemek ve kaba, topak parçaları kırmak gerekir. Bu işlemle yığın iyi bir şekilde havalandırılmış olur. Yığının nem miktarı az ise, o zaman su verilerek, yığın neminin % 70-73, en fazla % 75 civarında olması sağlanır. Nemin tespit edilmesinde, basit bir ölçü şekli, yığının çeşitli; yerlerinden bir miktar kompost alınıp, avuç içinde sıkıldığı zaman parmaklar arasından bir kaç damla su çıkıyor ve akıyorsa, bu bize yığında yeterli su olduğunu gösterir. Daha fazla suyun çıkması, kompoştun fazla nemli olduğunu, kesinlikle su verilmemesi, hatta aktarma yaparken fazla suyu uçurulması gerektiğini gösterir. Eğer aktarmada yaş kısımlarla, kuru kısımlar karıştırılmasına rağmen nem miktarı düşürülemiyorsa, yığın yeniden aktarılmalı ve bu sırada bir miktar kuru sap katarak nem oranı düşürülmeye çalışılmalıdır. Parmaklar arasından suyun hiç çıkmaması, avuç içinin dahi nemlenmemesi, kompostun kuru kaldığına işarettir. Bu sefer aktarma sırasında su vererek, kompost nemlendirilir.
Nem oranını tespitte diğer pratik bir şekil, yığın yapıldıktan sonra yığının kenar kısımlarından 5-10 cm 'lik bir su sızıntısı varsa, yığının su miktarı iyidir. Kompostan, sızan su miktarı daha fazla ise ıslak, hiç yoksa kuru olabilir.
Kompostun neminin kontrolünde en etken ve bilimsel yol, kompostun değişik yerlerinden örnekler almak ve laboratuvar koşullarında tayin etmektir. Alınan kompost örnekleri, ayrı ayrı darası alınmış kaplara konur ve tartılır. Sonra kurutma dolabına konup 60-80°C 'de sıcaklıkta tutulur (Kurutma dolabı olmayanlar, aynı işlemi evlerde mutfaklarda kullanılan ve sıcaklık derecesi ayarlanan fırınlarda yapabilirler. Buda yoksa kaplar bir dolaba konur. Örneklerin 30-50 cm yukarısından, 100-150 watt lık bir elektrik lambası asılır ve dolabın kapısı fazla sıcaklık kaçmayacak, ancak örneklerden buharlaşarak uçacak nemin çıkacağı kadar çok az açık bırakılır). Örnekler zaman zaman dolaptan çıkarılarak tartılır. Bir kaç tartımdan sonra, örneklerde ağırlık değişmesi olmuyor ise, son tartım, ilk tartımdan çıkartılır. Elde olunan rakkamın yüzdesi bulunarak, örnekler içindeki su miktarı yüzde olarak hesap edilmiş olur.
2. aktarmada yığındaki sıcaklık 60-80°C arasında oynar. Birinci aktarmaya nazaran yığının ilk tabakasında da fermantasyonun etkisi görülür. İç tabakada renk sütlü kaverenginden biraz daha çikolata rengine dönüşür. En alt tabakada yine amonyak kokusu olmakla birlikte, kesafeti daha azdır.
Yığın tamamlandıktan sonra, üstünün yine çeşitli zararlılara karşı ilaçlanması, öncelikle işletmenin kendi hijyenini korunması, daha sonra çevre kontrolü açısından çok önemlidir.
3. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kompost yapımının 6.-9. gününe gelinmiştir. Bu aktarmada yığının pH 'na (asidik veya bazik yapısına) bakılarak, ortamın nötr yapı kazanması için gerekli miktarda kireç, alçı veya mermer tozu, pH'yi ayarlamak üzere yığına karıştırılır. Yığınımıza toplam karıştırılacak alçı miktarı 926 kg olup, bir kalıba düşen miktar 92,6 kg 'dır. Her tabakaya 9,3 kg alçı atılacaktır. Yığın aktarılırken birinci ve ikinci aktarmada yapılanlar burada da geçerlidir. 3. aktarmadan itibaren yığındaki nem kontrolü daha dikkatli yapılmalıdır. Fazla ıslaklığın bundan sonraki aktarmalarla ortadan kaldırılması gittikçe güçleşir. Ancak yığına katılan alçı ve kirecin yığından bir miktar su emeceği de unutulmamalıdır. Yığında fazla ıslak kısımlara, yan taraftaki kuru kısımlar karıştırılarak, kısmen de olsa özelliği düzeltilebilir. Islatma sadece kuru kısımlar için yapılır.
Yığındaki sıcaklık 60-80°C arasında değişim gösterir. Yığının rengi her tarafta benzerlik göstermeye başlamıştır. Yığın fazla ıslak değilse alt tarafta bile keskin amonyak kokusu duyulmaz. Koku yavaş yavaş pişmekte olan ekmek kokusuna dönüşür. Fazla ıslak kalan ve aktarması geciken kompost yığınının özellikle alt iç kısımlarının renginde bir siyahlaşma görülür. Bu kompostta fermantasyonun havasız koşullarda geçtiğinin işaretidir. Bu durumda aktarma süreleri kısaltılmalıdır. Yığın yapıldıktan sonra, sinek ve böceklere karşı ilaçlama yapmayı unutmamak gerekir.
4. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kompost yapımının 12.-15. günü tamamlanmıştır. Yığın içine hiç bir şey karıştırılmaz. Zaten kompost I. fermantasyon dönemini tamamlamak üzeredir. Kompostun her tarafında sütlü çikolataya benzer bir renk görülür. Alçı karıştırılmasından kaynaklanan bir matlık ortaya çıkar. Bu aktarmada nemin % 70-73 olmasına özen gösterilir. Aktarma sırasında su verirken çok hassas davranmak gerekir. Bir çok kez dördüncü aktarmanın sonunda kompost I. fermantasyonu tamamlamıştır. Eğer kompostun olgunlaşmasında teredütlü bir durum varsa, bu takdirde 1-3 gün sürecek 5. aktarma yapılır.
Yığın yapıldıktan sonra, üzeri ilaçlanır.
5. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kompostun biraz daha olgunlaşması için yapılır. Süresi 1-3 gün devam eder. Büyük, orta ve daha doğrusu pastörizasyonun buharla yapıldığı işletmelerde bu aktarmadan sonra kompost pastörize odasına alınır. 5. Aktarma bütün işlemler 3. ve 4. aktarmada yapılanlara benzer.
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde, kompostun hastalık, ve zararlılardan arındırılması, buhar sistemleri olmadığı için, daha çok i kimyasal yolla yapılır. Bu durumda, 5 seferlik aktarmada meydana gelen kompost olgunluğu, kimyasal yolla pastörizasyon için yeterli değildir. 6. ve hatta 7. aktarmaya bile gidilir. Kimyasal yolla pastörizasyon yapılacaksa, son aktarmada yığının nemi % 60-63 'e inmiş olmalıdır. Bu bakımdan ilk aktarmadaki % 70-73 başlangıç nemi, her aktarmada biraz düşürülerek, son aktarmada % 60-63 'e getirilir.
Bu sistemde yığın yapılmasını, ön ıslatma kabul ettiğimizden, î. aktarma sonunda fermantasyonun 3.-5. gününe gelinmiştir. Yığının genişliğinde, ve yüksekliğinde 5-10 cm 'lik bir azalma meydana getirecek şekilde kalıplar yerleştirilir. Aynen birinci aktarmada yapılan işlemler burada da tekrarlanır. Bu aktarmanın amacı, ilk aktarma sonrası yığın içinde oksijen azaldığından öncelikle aktarma yaparak, eksik oksijenin tamamlanmasına çalışılır. Aktarma sırasında alt taraf üste, üst taraf alta, iç taraf dışa, dış taraf içe getirilir. Ayrıca fazla ıslak kısımlar kuru kısımlarla karıştırılır. Aktarma sırasında materyali tiftiklemek ve kaba, topak parçaları kırmak gerekir. Bu işlemle yığın iyi bir şekilde havalandırılmış olur. Yığının nem miktarı az ise, o zaman su verilerek, yığın neminin % 70-73, en fazla % 75 civarında olması sağlanır. Nemin tespit edilmesinde, basit bir ölçü şekli, yığının çeşitli; yerlerinden bir miktar kompost alınıp, avuç içinde sıkıldığı zaman parmaklar arasından bir kaç damla su çıkıyor ve akıyorsa, bu bize yığında yeterli su olduğunu gösterir. Daha fazla suyun çıkması, kompoştun fazla nemli olduğunu, kesinlikle su verilmemesi, hatta aktarma yaparken fazla suyu uçurulması gerektiğini gösterir. Eğer aktarmada yaş kısımlarla, kuru kısımlar karıştırılmasına rağmen nem miktarı düşürülemiyorsa, yığın yeniden aktarılmalı ve bu sırada bir miktar kuru sap katarak nem oranı düşürülmeye çalışılmalıdır. Parmaklar arasından suyun hiç çıkmaması, avuç içinin dahi nemlenmemesi, kompostun kuru kaldığına işarettir. Bu sefer aktarma sırasında su vererek, kompost nemlendirilir.
Nem oranını tespitte diğer pratik bir şekil, yığın yapıldıktan sonra yığının kenar kısımlarından 5-10 cm 'lik bir su sızıntısı varsa, yığının su miktarı iyidir. Kompostan, sızan su miktarı daha fazla ise ıslak, hiç yoksa kuru olabilir.
Kompostun neminin kontrolünde en etken ve bilimsel yol, kompostun değişik yerlerinden örnekler almak ve laboratuvar koşullarında tayin etmektir. Alınan kompost örnekleri, ayrı ayrı darası alınmış kaplara konur ve tartılır. Sonra kurutma dolabına konup 60-80°C 'de sıcaklıkta tutulur (Kurutma dolabı olmayanlar, aynı işlemi evlerde mutfaklarda kullanılan ve sıcaklık derecesi ayarlanan fırınlarda yapabilirler. Buda yoksa kaplar bir dolaba konur. Örneklerin 30-50 cm yukarısından, 100-150 watt lık bir elektrik lambası asılır ve dolabın kapısı fazla sıcaklık kaçmayacak, ancak örneklerden buharlaşarak uçacak nemin çıkacağı kadar çok az açık bırakılır). Örnekler zaman zaman dolaptan çıkarılarak tartılır. Bir kaç tartımdan sonra, örneklerde ağırlık değişmesi olmuyor ise, son tartım, ilk tartımdan çıkartılır. Elde olunan rakkamın yüzdesi bulunarak, örnekler içindeki su miktarı yüzde olarak hesap edilmiş olur.
2. aktarmada yığındaki sıcaklık 60-80°C arasında oynar. Birinci aktarmaya nazaran yığının ilk tabakasında da fermantasyonun etkisi görülür. İç tabakada renk sütlü kaverenginden biraz daha çikolata rengine dönüşür. En alt tabakada yine amonyak kokusu olmakla birlikte, kesafeti daha azdır.
Yığın tamamlandıktan sonra, üstünün yine çeşitli zararlılara karşı ilaçlanması, öncelikle işletmenin kendi hijyenini korunması, daha sonra çevre kontrolü açısından çok önemlidir.
3. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kompost yapımının 6.-9. gününe gelinmiştir. Bu aktarmada yığının pH 'na (asidik veya bazik yapısına) bakılarak, ortamın nötr yapı kazanması için gerekli miktarda kireç, alçı veya mermer tozu, pH'yi ayarlamak üzere yığına karıştırılır. Yığınımıza toplam karıştırılacak alçı miktarı 926 kg olup, bir kalıba düşen miktar 92,6 kg 'dır. Her tabakaya 9,3 kg alçı atılacaktır. Yığın aktarılırken birinci ve ikinci aktarmada yapılanlar burada da geçerlidir. 3. aktarmadan itibaren yığındaki nem kontrolü daha dikkatli yapılmalıdır. Fazla ıslaklığın bundan sonraki aktarmalarla ortadan kaldırılması gittikçe güçleşir. Ancak yığına katılan alçı ve kirecin yığından bir miktar su emeceği de unutulmamalıdır. Yığında fazla ıslak kısımlara, yan taraftaki kuru kısımlar karıştırılarak, kısmen de olsa özelliği düzeltilebilir. Islatma sadece kuru kısımlar için yapılır.
Yığındaki sıcaklık 60-80°C arasında değişim gösterir. Yığının rengi her tarafta benzerlik göstermeye başlamıştır. Yığın fazla ıslak değilse alt tarafta bile keskin amonyak kokusu duyulmaz. Koku yavaş yavaş pişmekte olan ekmek kokusuna dönüşür. Fazla ıslak kalan ve aktarması geciken kompost yığınının özellikle alt iç kısımlarının renginde bir siyahlaşma görülür. Bu kompostta fermantasyonun havasız koşullarda geçtiğinin işaretidir. Bu durumda aktarma süreleri kısaltılmalıdır. Yığın yapıldıktan sonra, sinek ve böceklere karşı ilaçlama yapmayı unutmamak gerekir.
4. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kompost yapımının 12.-15. günü tamamlanmıştır. Yığın içine hiç bir şey karıştırılmaz. Zaten kompost I. fermantasyon dönemini tamamlamak üzeredir. Kompostun her tarafında sütlü çikolataya benzer bir renk görülür. Alçı karıştırılmasından kaynaklanan bir matlık ortaya çıkar. Bu aktarmada nemin % 70-73 olmasına özen gösterilir. Aktarma sırasında su verirken çok hassas davranmak gerekir. Bir çok kez dördüncü aktarmanın sonunda kompost I. fermantasyonu tamamlamıştır. Eğer kompostun olgunlaşmasında teredütlü bir durum varsa, bu takdirde 1-3 gün sürecek 5. aktarma yapılır.
Yığın yapıldıktan sonra, üzeri ilaçlanır.
5. Aktarma Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kompostun biraz daha olgunlaşması için yapılır. Süresi 1-3 gün devam eder. Büyük, orta ve daha doğrusu pastörizasyonun buharla yapıldığı işletmelerde bu aktarmadan sonra kompost pastörize odasına alınır. 5. Aktarma bütün işlemler 3. ve 4. aktarmada yapılanlara benzer.
Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde, kompostun hastalık, ve zararlılardan arındırılması, buhar sistemleri olmadığı için, daha çok i kimyasal yolla yapılır. Bu durumda, 5 seferlik aktarmada meydana gelen kompost olgunluğu, kimyasal yolla pastörizasyon için yeterli değildir. 6. ve hatta 7. aktarmaya bile gidilir. Kimyasal yolla pastörizasyon yapılacaksa, son aktarmada yığının nemi % 60-63 'e inmiş olmalıdır. Bu bakımdan ilk aktarmadaki % 70-73 başlangıç nemi, her aktarmada biraz düşürülerek, son aktarmada % 60-63 'e getirilir.