Tweet
8.1.5.1. İkinci Fermantasyonun Safhasının Biyolojik Yönü
Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kasada, ranzada veya yığın halinde yapılan II. fermantasyon olayında doldurulan kompostun üstü mümkün olduğunca düzgün olmalıdır. Özellikle kasa ve ranza gibi 15-20 cm kalınlık gösteren kompostun her tarafında eşit sıcaklık elde etmek için bu işlem zorunludur. Kompost ne fazla sıkışmalı, ne de aşırı gevşek kalmalıdır. Yığın halinde pastörizasyonda 2 m 'den fazla kalınlık, kompost içinden havanın rahat geçmesini engeller. Daha yüksek basınçta hava verme zorunluluğu doğurur. Normalde 50-100 mm lik bir basınç gereklidir. Ortama verilecek hava miktarı hakkında kesin bir şey söylenemez. Oluşan sıcaklığa ve mikroorganizma aktivitesine bağlı kalarak, kasa sisteminde bir ton komposta saatte 20-50 m3, yığın halinde 100-200 m3 taze hava verileceği unutulmamalıdır. Pastörizasyon sırasında kompost odaya yeni doldurulduğu için 24 saate kadar taze havaya gereksinim duymaz. Bu dönemde mümkün olduğunca taze hava vermekten, pastörizasyonun istenen sıcaklık derecesinde götürülmesi amacı ile, zaten kaçınmak gerekir. Ancak kompost içinde istenmeden sıcaklık yükselmesi söz konusu olursa, o zaman taze hava mecburen kullanılmalıdır. Kondüsyonelleşmede taze hava iç sürkülasyonla beraber götürülür. Böylece ortamda mikroorganizmaların kullanacağı, fakat azalan oksijenin verilmesi, aynı zamanda hava ve kompost sıcaklığının istenen düzeyde kalmasına çalışılır. Ortama taze hava verilmesi, bu iki olayın iyi yürütülmesini sağlar. Ancak havalandırmanın fazla yapılması, kompost neminin azalmasına ve kurumasına da neden olur. Kompostun kuruması durumunda, kompost pastörize odasından dışarı alınırken su vererek, nem düzeyi % 60-63 'e çıkartılır. Ortamda oksijenin azalması anaerobik koşulların doğmasına sebeb teşkil eder. Bu durumda parçalanma sonrası meydana gelecek maddeler mantar için istenmeyen maddedir.
Havasızlıkla birlikte sıcaklık da artarsa, termofil mikroorganizmalar tekrar faaliyete başlayarak, komposttaki organik maddeleri parçalayıp, yeniden amonyak oluşumuna sebebiyet verir. Bu kompostaki besin maddesi kaybı yanında, fermantasyon süresinin uzamasına ve ısıtma masraflarının artmasına yol açar. Ayrıca 62°C 'den fazla sıcaklıkta ve havasız kalan kompostta, pastörizasyon sonrasında, çabucak yeşil zeytin küfleri oluşabilir. Bu durumda
kompost yeşil mürekkep rengini alır. Bu küfler mantarın en tehlikeli rakiplerinden birisidir. Böyle bir ortamda kopostun pH 'sı da yüksektir. Yüksek pH ve amonyağı atılmamış bir kompost üretim sırasında, mürekkep mantarları için de iyi bir ortamdır. Nitekim bu tip kompostlarda üretim sırasında fazlaca mürekkep mantarı gelişir. Gerçi bu mantarlar, kültür mantarına direkt zarar vermez ama, kompostun besin maddesini tüketerek, kültür mantarının daha az ürün vermesine
yol açar.
Komposta istenen maddelerin oluşması 50-55°C 'deki sıcaklıkta çalışan termofil bakteriler, Actinomycetesler ve 45-50°C 'deki sıcaklıkta çalışan termofil mantarlar tarafından gerçekleştirilir. 50-55°C 'de amonyak en iyi şekilde proteinlere, 40-50°C 'de organik maddeler fenol oksitlere dönüşür. Mikroorganizma faliyeti bu derecelerde çok artığından kompost içinde bulunan suda çabuk eriyen şekerli maddeler bu organizmalar tarafından besin maddesi olarak kullanılır. Bu durum kompostu "SELEKTİF" yapar. Yani kompost içinde çabuk eriyen maddeler kalmadığından, ilerde bu maddeleri seven ve kompost içinde olması durumunda, kültür mantarından daha çabuk üreyerek kültür mantarlarına zarar veren Trichoderma, Aspergillus, Penicillium, Verticillium, Spicaria v.s. gibi zaralı organizmaların üreme şansını ortadan kaldırır. Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Bazı ülkelerde I.Fermantasyon sonrası kompost II. fermantasyona alınırken soya fasulyesi yağı 1 ton komposta 10-20 kg veya keten tohumu unu 10 kg olarak eklenir. Bu maddeler vasıtasiyla, fermantasyon sırasında komposta meydana gelen besin maddesi kayıpları eklenmiş olur. II. fermantasyon sırasında mikroorganizmaların kullanacağı besin maddesi miktarı arttırıldığından, organizma faliyeti hızlandırılmış olur. Ancak yığın yaparken yeteri kadar katkı maddesi verilmiş (Dikkat: Yığın yaparken at gübresi veya tavuk gübresi kullanılmış ise, ayrıca kompostu yağlı hale getirmek için başka katkı maddesi kullanmaya gerek yoktur) ve I. fermantasyon uygun sürede yapılmışsa, bu tip maddeler zaten komposta ilave edilmez. Ancak herhangi bir nedenle besin maddesi azlığından şüphe edildiğinde kullanılabilir. I.fermantasyon sonrası, kompostu Iliermantasyona alırken fazla ıslak olduğu ve nem düşürülemediği durumlarda 1 ton kompostun her % 2 nem fazlası için 10 kg soya fasulyesi unu kompost pastörize odasına konurken karıştırılır ve kompostaki fazla nemin, kuru soya unu tarafından emilmesi sağlanır. Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Kasada, ranzada veya yığın halinde yapılan II. fermantasyon olayında doldurulan kompostun üstü mümkün olduğunca düzgün olmalıdır. Özellikle kasa ve ranza gibi 15-20 cm kalınlık gösteren kompostun her tarafında eşit sıcaklık elde etmek için bu işlem zorunludur. Kompost ne fazla sıkışmalı, ne de aşırı gevşek kalmalıdır. Yığın halinde pastörizasyonda 2 m 'den fazla kalınlık, kompost içinden havanın rahat geçmesini engeller. Daha yüksek basınçta hava verme zorunluluğu doğurur. Normalde 50-100 mm lik bir basınç gereklidir. Ortama verilecek hava miktarı hakkında kesin bir şey söylenemez. Oluşan sıcaklığa ve mikroorganizma aktivitesine bağlı kalarak, kasa sisteminde bir ton komposta saatte 20-50 m3, yığın halinde 100-200 m3 taze hava verileceği unutulmamalıdır. Pastörizasyon sırasında kompost odaya yeni doldurulduğu için 24 saate kadar taze havaya gereksinim duymaz. Bu dönemde mümkün olduğunca taze hava vermekten, pastörizasyonun istenen sıcaklık derecesinde götürülmesi amacı ile, zaten kaçınmak gerekir. Ancak kompost içinde istenmeden sıcaklık yükselmesi söz konusu olursa, o zaman taze hava mecburen kullanılmalıdır. Kondüsyonelleşmede taze hava iç sürkülasyonla beraber götürülür. Böylece ortamda mikroorganizmaların kullanacağı, fakat azalan oksijenin verilmesi, aynı zamanda hava ve kompost sıcaklığının istenen düzeyde kalmasına çalışılır. Ortama taze hava verilmesi, bu iki olayın iyi yürütülmesini sağlar. Ancak havalandırmanın fazla yapılması, kompost neminin azalmasına ve kurumasına da neden olur. Kompostun kuruması durumunda, kompost pastörize odasından dışarı alınırken su vererek, nem düzeyi % 60-63 'e çıkartılır. Ortamda oksijenin azalması anaerobik koşulların doğmasına sebeb teşkil eder. Bu durumda parçalanma sonrası meydana gelecek maddeler mantar için istenmeyen maddedir.
Havasızlıkla birlikte sıcaklık da artarsa, termofil mikroorganizmalar tekrar faaliyete başlayarak, komposttaki organik maddeleri parçalayıp, yeniden amonyak oluşumuna sebebiyet verir. Bu kompostaki besin maddesi kaybı yanında, fermantasyon süresinin uzamasına ve ısıtma masraflarının artmasına yol açar. Ayrıca 62°C 'den fazla sıcaklıkta ve havasız kalan kompostta, pastörizasyon sonrasında, çabucak yeşil zeytin küfleri oluşabilir. Bu durumda
kompost yeşil mürekkep rengini alır. Bu küfler mantarın en tehlikeli rakiplerinden birisidir. Böyle bir ortamda kopostun pH 'sı da yüksektir. Yüksek pH ve amonyağı atılmamış bir kompost üretim sırasında, mürekkep mantarları için de iyi bir ortamdır. Nitekim bu tip kompostlarda üretim sırasında fazlaca mürekkep mantarı gelişir. Gerçi bu mantarlar, kültür mantarına direkt zarar vermez ama, kompostun besin maddesini tüketerek, kültür mantarının daha az ürün vermesine
yol açar.
Komposta istenen maddelerin oluşması 50-55°C 'deki sıcaklıkta çalışan termofil bakteriler, Actinomycetesler ve 45-50°C 'deki sıcaklıkta çalışan termofil mantarlar tarafından gerçekleştirilir. 50-55°C 'de amonyak en iyi şekilde proteinlere, 40-50°C 'de organik maddeler fenol oksitlere dönüşür. Mikroorganizma faliyeti bu derecelerde çok artığından kompost içinde bulunan suda çabuk eriyen şekerli maddeler bu organizmalar tarafından besin maddesi olarak kullanılır. Bu durum kompostu "SELEKTİF" yapar. Yani kompost içinde çabuk eriyen maddeler kalmadığından, ilerde bu maddeleri seven ve kompost içinde olması durumunda, kültür mantarından daha çabuk üreyerek kültür mantarlarına zarar veren Trichoderma, Aspergillus, Penicillium, Verticillium, Spicaria v.s. gibi zaralı organizmaların üreme şansını ortadan kaldırır. Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL
Bazı ülkelerde I.Fermantasyon sonrası kompost II. fermantasyona alınırken soya fasulyesi yağı 1 ton komposta 10-20 kg veya keten tohumu unu 10 kg olarak eklenir. Bu maddeler vasıtasiyla, fermantasyon sırasında komposta meydana gelen besin maddesi kayıpları eklenmiş olur. II. fermantasyon sırasında mikroorganizmaların kullanacağı besin maddesi miktarı arttırıldığından, organizma faliyeti hızlandırılmış olur. Ancak yığın yaparken yeteri kadar katkı maddesi verilmiş (Dikkat: Yığın yaparken at gübresi veya tavuk gübresi kullanılmış ise, ayrıca kompostu yağlı hale getirmek için başka katkı maddesi kullanmaya gerek yoktur) ve I. fermantasyon uygun sürede yapılmışsa, bu tip maddeler zaten komposta ilave edilmez. Ancak herhangi bir nedenle besin maddesi azlığından şüphe edildiğinde kullanılabilir. I.fermantasyon sonrası, kompostu Iliermantasyona alırken fazla ıslak olduğu ve nem düşürülemediği durumlarda 1 ton kompostun her % 2 nem fazlası için 10 kg soya fasulyesi unu kompost pastörize odasına konurken karıştırılır ve kompostaki fazla nemin, kuru soya unu tarafından emilmesi sağlanır. Mantar Yetiştiriciliği Kitabı Prof.Dr.Atila GÜNAY - BAHCESELFORUMSEL