SULAMA SUYU GEREKSİNİMİ ¥E SULAMA
SİSTEMLERİNİN KAPASİTELERİNİN BELİRLENMESİ
Suianan alanlarda bitkinin tükettiği su miktarı yağışlarla ve sulama suyu ile karşılanır. Bitki su tüketiminin sulama suyu ile karşılanacak miktarı;
DN = KNK x P veya Dn = —^—:-------------- x P x Hat xd
y 100
eşitliği ile hesaplanır. Eşitlikte;
Dn= Bitki su tüketiminin sulama suyu ile karşılanacak miktarı (mm)
r\NK= Kullanılabilir nem kapasitesi (mm)
P= Tüketilmesine izin verilen kullanılabilir nem yüzdesi (%)
Hat= Toprağın hacim ağırlığı (gr/cm3)
TK= Tarla kapasitesi (% Pw)
DSN= Devamlı solma noktası (% Pvv)
d= Etkili bitki kök derinliği (mm)
Başka bir değişle etkili bitki kök bölgesinde en az Dn kadar suyun depolan*ması gerekir. Kaynaktan saptırılacak toplam sulama suyu miktarı ise aşağıdaki eşitlik ile hesaplanır bu değer aynı zamanda sulama suyu ihtiyacını da verir.
Dn _, Dn
i) t =------------ veya Dt =------
Ri. Rs " R
Eşitlikte;
Dt = kaynaktan saptırılacak toplam sulama suyu miktarı (mm) Ri = Su iletim randımanı (%)
"OFRAK SLf İUŞIİİ'
Rs = Su uygulama randımanı (%) R = Sulama randımanı (%)
Hizmet götürülen sulama alanında birden fazla bitki varsa, her bitki için hesaplanan Dn değerlerinin, bitkilerin ekiliş yüzdelerine göre alınacak aritmetik ortalaması sulama alanında gereksinilen Dn değerlerini verir. Sulama alanı için kaynaktan saptırılacak sulama suyu miktarı, söz konusu değer göz önüne alınarak hesaplanır,
Belirli bîr sulama sisteminin kapasitesi;
9=-
AxDt
3.6 x T
eşitliği ile hesaplanır. Eşitlikte;
Q= Sistem kapasitesi (İt/sn)
A= Sulanacak alan (da)
Dt= Toplam sulama suyu miktarı (mm)
T= Sulama süresi (saat)
Sulama uygulaması yapılan bir alanda birbirini izleyen iki sulama arasında geçen süre (sulama aralığı) ise; her sulamada uygulanan net sulama suyu mik*tarının, bitkinin günlük su tüketimine bölünmesi ile elde edilir,
QA Dl1
SA =-
BSTg
Eşitlikte;
SA= Sulama aralığı (gün)
Dn= Her sulamada uygulanan net sulama suyu miktarı (mm)
BSTg= Günlük bitki su tüketimi (mm/gün)
Bitkinin günlük su tüketimi değerleri gelişme mevsimi boyunca farklılık göstereceğinden sulama aralığı da gelişme mevsiminin değişik devrelerinde farklı olur, bunun anlamı su tüketiminin yüksek olduğu dönemlerde sulama aralığı aza*lacaktır. Diğer yandan, ağır bünyeli topraklarda hafif bünyeli topraklara oranla kullanılabilir su tutma kapasitesi daha yüksek olduğundan her sulamada daha fazla su uygulanır ve sulama aralığı artar
Kaynak: Sera Bitkilerinin Sulanması
Prof.Dr. Atila GÜNAY – Doç.Dr. M.Ali UL
SİSTEMLERİNİN KAPASİTELERİNİN BELİRLENMESİ
Suianan alanlarda bitkinin tükettiği su miktarı yağışlarla ve sulama suyu ile karşılanır. Bitki su tüketiminin sulama suyu ile karşılanacak miktarı;
DN = KNK x P veya Dn = —^—:-------------- x P x Hat xd
y 100
eşitliği ile hesaplanır. Eşitlikte;
Dn= Bitki su tüketiminin sulama suyu ile karşılanacak miktarı (mm)
r\NK= Kullanılabilir nem kapasitesi (mm)
P= Tüketilmesine izin verilen kullanılabilir nem yüzdesi (%)
Hat= Toprağın hacim ağırlığı (gr/cm3)
TK= Tarla kapasitesi (% Pw)
DSN= Devamlı solma noktası (% Pvv)
d= Etkili bitki kök derinliği (mm)
Başka bir değişle etkili bitki kök bölgesinde en az Dn kadar suyun depolan*ması gerekir. Kaynaktan saptırılacak toplam sulama suyu miktarı ise aşağıdaki eşitlik ile hesaplanır bu değer aynı zamanda sulama suyu ihtiyacını da verir.
Dn _, Dn
i) t =------------ veya Dt =------
Ri. Rs " R
Eşitlikte;
Dt = kaynaktan saptırılacak toplam sulama suyu miktarı (mm) Ri = Su iletim randımanı (%)
"OFRAK SLf İUŞIİİ'
Rs = Su uygulama randımanı (%) R = Sulama randımanı (%)
Hizmet götürülen sulama alanında birden fazla bitki varsa, her bitki için hesaplanan Dn değerlerinin, bitkilerin ekiliş yüzdelerine göre alınacak aritmetik ortalaması sulama alanında gereksinilen Dn değerlerini verir. Sulama alanı için kaynaktan saptırılacak sulama suyu miktarı, söz konusu değer göz önüne alınarak hesaplanır,
Belirli bîr sulama sisteminin kapasitesi;
9=-
AxDt
3.6 x T
eşitliği ile hesaplanır. Eşitlikte;
Q= Sistem kapasitesi (İt/sn)
A= Sulanacak alan (da)
Dt= Toplam sulama suyu miktarı (mm)
T= Sulama süresi (saat)
Sulama uygulaması yapılan bir alanda birbirini izleyen iki sulama arasında geçen süre (sulama aralığı) ise; her sulamada uygulanan net sulama suyu mik*tarının, bitkinin günlük su tüketimine bölünmesi ile elde edilir,
QA Dl1
SA =-
BSTg
Eşitlikte;
SA= Sulama aralığı (gün)
Dn= Her sulamada uygulanan net sulama suyu miktarı (mm)
BSTg= Günlük bitki su tüketimi (mm/gün)
Bitkinin günlük su tüketimi değerleri gelişme mevsimi boyunca farklılık göstereceğinden sulama aralığı da gelişme mevsiminin değişik devrelerinde farklı olur, bunun anlamı su tüketiminin yüksek olduğu dönemlerde sulama aralığı aza*lacaktır. Diğer yandan, ağır bünyeli topraklarda hafif bünyeli topraklara oranla kullanılabilir su tutma kapasitesi daha yüksek olduğundan her sulamada daha fazla su uygulanır ve sulama aralığı artar
Kaynak: Sera Bitkilerinin Sulanması
Prof.Dr. Atila GÜNAY – Doç.Dr. M.Ali UL

