Tweet
. Azot (N)
Besin maddeleri içinde kendisini en çabuk azot noksanlığı hissettirir. Azot aminoasitler, yağlar, proteinler, nükleoproteinler gibi organik bileşiklerde yer aldığı ve enerji mekanizmasını çalıştırdığı, ayrıca bit¬kilerin kuru ağırlıklarına göre bünyelerinin önemli bir kısmını oluşturduğu için bitkinin ana maddesi ve asal bir yapı taşıdır. Bitkiler azotu nitrat (NO"3) ve amonyum (NH+4) iyonları şeklinde absorbe eder. Bazı baklagil bitkileri havanın azotunu da alabilme yeteneğindedir. Değişik bitkilerin amonyum ve nitratları alışları farklılık gösterdiği gibi, bir bitkinin dahi değişik büyüme kademelerinde yararlanmaları farklıdır. Bitki bünyesine alman azot indirgenerek amino (NH2) bileşiklerine dönüşmekte ve daha sonra amino bileşikleri, yağ asitleri ile bileşerek aminoasitleri ve proteinleri oluşturmaktadır. Bitki beslen¬mesinde kullanılan bu maddeler aynı zamanda protoplazmanm yapısında rol almakta, bitki büyüme ve gelişmesine doğrudan etki yap¬maktadır. Bitkiler yeteri derecede azot bulamayacak olurlarsa, bitkinin büyümesi ve gelişmesi çabuk bir şekilde yavaşlar, boğum araları daralır, bodur büyüme meydana gelir, dallar ve sürgünler incelir, sayıları azalır. Azotun eksikliğinde yukarıdaki genel görünümün ilk teşhis noktası orta yapraklardır. Orta yapraklarda renk açılmaya başlar ve bu açıklık aşağı yapraklara doğru gider. Üst yapraklarda henüz bir şey görülmez. Bu durum bitki bünyesinde azotun hareket halinde olmasından kay¬naklanır. Yani orta ve yaşlı yapraklardaki azot bileşikleri parçalanarak genç kısımlara taşınır. Böylece azot noksanlığı başlangıçta genç yaprak¬larda görülmez. Ancak azot noksanlığının ilerlemiş dönemlerinde üst yapraklarda da sararma ve sürgün bükülmesi meydana gelir. Bütün yapraklar sararmaya başladığında, bitki için artık yapacak bir şey kal¬mamıştır. Azot noksanlığından bitki ölüme doğru gitmektedir. Gübreleme bile yapılsa, bitki kolay kolay kurtarılamayabilir.Azotun fazla olması durumunda ise bitkide anormal boya kaçma, bit¬ki dokularında gevşekleşme, bitkide bundan dolayı yana yatma mey¬dana gelir ve hastalıklara dayanıklılığı olmayan bir yapı ortaya çıkar. Yapraklar ve sürgün ucu koyu yeşil renklidir. Yapraklarda orta damar kalınlaşması meydana gelir. Yaprak yüzeyi pürüzlü olur. Vegetatif organ sayısı artarken, meyve sayısında önemli derecede bir azalma, meydana gelir. Meyve kabuğu incelir, kuru madde miktarı azalır ve lezzetsiz mey¬veler ortaya çıkar. Ancak azot toprakta iyi tutunmadığmdan fazla azot tehlikesinden çok, azot noksanlığı ile karşılaşılır
Serlerde Gübreleme
Prof Dr Atila GÜNEY - Doç Dr Cihat KÜTÜK
Besin maddeleri içinde kendisini en çabuk azot noksanlığı hissettirir. Azot aminoasitler, yağlar, proteinler, nükleoproteinler gibi organik bileşiklerde yer aldığı ve enerji mekanizmasını çalıştırdığı, ayrıca bit¬kilerin kuru ağırlıklarına göre bünyelerinin önemli bir kısmını oluşturduğu için bitkinin ana maddesi ve asal bir yapı taşıdır. Bitkiler azotu nitrat (NO"3) ve amonyum (NH+4) iyonları şeklinde absorbe eder. Bazı baklagil bitkileri havanın azotunu da alabilme yeteneğindedir. Değişik bitkilerin amonyum ve nitratları alışları farklılık gösterdiği gibi, bir bitkinin dahi değişik büyüme kademelerinde yararlanmaları farklıdır. Bitki bünyesine alman azot indirgenerek amino (NH2) bileşiklerine dönüşmekte ve daha sonra amino bileşikleri, yağ asitleri ile bileşerek aminoasitleri ve proteinleri oluşturmaktadır. Bitki beslen¬mesinde kullanılan bu maddeler aynı zamanda protoplazmanm yapısında rol almakta, bitki büyüme ve gelişmesine doğrudan etki yap¬maktadır. Bitkiler yeteri derecede azot bulamayacak olurlarsa, bitkinin büyümesi ve gelişmesi çabuk bir şekilde yavaşlar, boğum araları daralır, bodur büyüme meydana gelir, dallar ve sürgünler incelir, sayıları azalır. Azotun eksikliğinde yukarıdaki genel görünümün ilk teşhis noktası orta yapraklardır. Orta yapraklarda renk açılmaya başlar ve bu açıklık aşağı yapraklara doğru gider. Üst yapraklarda henüz bir şey görülmez. Bu durum bitki bünyesinde azotun hareket halinde olmasından kay¬naklanır. Yani orta ve yaşlı yapraklardaki azot bileşikleri parçalanarak genç kısımlara taşınır. Böylece azot noksanlığı başlangıçta genç yaprak¬larda görülmez. Ancak azot noksanlığının ilerlemiş dönemlerinde üst yapraklarda da sararma ve sürgün bükülmesi meydana gelir. Bütün yapraklar sararmaya başladığında, bitki için artık yapacak bir şey kal¬mamıştır. Azot noksanlığından bitki ölüme doğru gitmektedir. Gübreleme bile yapılsa, bitki kolay kolay kurtarılamayabilir.Azotun fazla olması durumunda ise bitkide anormal boya kaçma, bit¬ki dokularında gevşekleşme, bitkide bundan dolayı yana yatma mey¬dana gelir ve hastalıklara dayanıklılığı olmayan bir yapı ortaya çıkar. Yapraklar ve sürgün ucu koyu yeşil renklidir. Yapraklarda orta damar kalınlaşması meydana gelir. Yaprak yüzeyi pürüzlü olur. Vegetatif organ sayısı artarken, meyve sayısında önemli derecede bir azalma, meydana gelir. Meyve kabuğu incelir, kuru madde miktarı azalır ve lezzetsiz mey¬veler ortaya çıkar. Ancak azot toprakta iyi tutunmadığmdan fazla azot tehlikesinden çok, azot noksanlığı ile karşılaşılır
Serlerde Gübreleme
Prof Dr Atila GÜNEY - Doç Dr Cihat KÜTÜK
Comment