YETİŞTİRME SİSTEMİ
Kullanılacak gübre miktarı ve cinsinin belirlenmesinde gözönüne alınacak son faktör yetiştirme sistemidir. Bilindiği gibi topraklı ve top¬raksız yetiştiricilikte gübre uygulaması temelde önemli farklılıklar göstermektedir. Topraklı yetiştiricilikte gübreler toprağa çoğunlukla katı formlarda, bazen de çözelti şeklinde verildiği halde topraksız yetiştiricilikte tüm gübreler suda çözünmüş şekilde ve sıvı formda uy¬gulanır. Bu noktada topraksız yetiştiricilik üzerinde biraz durmakta ya¬rar vardır. Yapay olarak hazırlanan ve bitki beslenmesinin asal olarak besin çözeltileri yardımıyla yapılmasına "Topraksız Yetiştiricilik" yada "Topraksız Kültür" denilmektedir. Topraksız kültürde yetiştirme ortamı olarak çoğunlukla perlit, kaya yünü, volkanik tüf, polistiren köpük, kum ve çakıl gibi kimyasal olarak inaktif (inert) materyaller kul¬lanılmakta ve bitkilerin beslenmesi besin çözeltileriyle sağlanmaktadır. Hatta hiç katı materyal (substrat) kullanılmaksızın sadece besin çözeltileri içinde bile bitkiler yetiştirilebilmektedir.
Yetiştirme ortamında herhangi bir katı materyal kullanılsın yada kul¬lanılmasın bitkilerin beslenmesinin temeli çeşitli kimyasal maddelerin suda çözünmesiyle hazırlanan besin çözeltilerine dayandığı için top¬raksız kültür deyimi yerine "Hidrofonik" deyimi de kullanılmaktadır. Ancak hidrofonik ile topraksız kültür deyimleri çoğu kez aynı anlamda kullanılmakla birlikte bazen hidrofonik deyimi yalnızca su (çözelti) kültürünü ifade etmek için de kullanılmaktadır. Gerçekte çözelti kültürü, hidrofonik sistemin yani topraksız kültürün yalnızca bir bölümünü veya özel bir tipini kapsar. Topraksız kültürün sera yetiştiriciliğindeki asıl yerini almaya başlaması 1970'li yıllarda İngiltere'de Nutrient Film Technique (NFT) sisteminin gerçekleşmesi ve Danimarka'da kaya yününün bitki yetiştirilmek üzere substrat olarak kullanılması ile olmuştur (BEŞİROĞLU 1992).
Topraksız kültür tekniği daha sonraları çeşitli ülkelerde yöresel koşullara uygun olarak geliştirilmiş ve bugün çeşitli modeller ortaya çıkmıştır. Örneğin Hollanda ve Danimarka gibi ülkelerde kaya yününe dayalı sistemler daha çok kullanılırken, İskoçya'da perlit kültürü önem kazanmıştır. Bazı ülkelerde ise turba (veya peat)'ya dayalı sistemler yaygınlaşmıştır (ZENGERLE 1982, WELLEMAN ve VENEVER 1983, KURKI 1983, HALLveWILSON 1986).
Günümüzde ABD, Hollanda, Danimarka, İskoçya ve İsrail gibi ülkelerde yaygın olan topraksız yetiştiriciliğin ülkelere göre az çok farklı uygulamalarına rastlanmakla birlikte hepsi aynı temele dayanmaktadır
Serlerde Gübreleme
Prof Dr Atila GÜNAY - Doç Dr Cihat KÜTÜK
Kullanılacak gübre miktarı ve cinsinin belirlenmesinde gözönüne alınacak son faktör yetiştirme sistemidir. Bilindiği gibi topraklı ve top¬raksız yetiştiricilikte gübre uygulaması temelde önemli farklılıklar göstermektedir. Topraklı yetiştiricilikte gübreler toprağa çoğunlukla katı formlarda, bazen de çözelti şeklinde verildiği halde topraksız yetiştiricilikte tüm gübreler suda çözünmüş şekilde ve sıvı formda uy¬gulanır. Bu noktada topraksız yetiştiricilik üzerinde biraz durmakta ya¬rar vardır. Yapay olarak hazırlanan ve bitki beslenmesinin asal olarak besin çözeltileri yardımıyla yapılmasına "Topraksız Yetiştiricilik" yada "Topraksız Kültür" denilmektedir. Topraksız kültürde yetiştirme ortamı olarak çoğunlukla perlit, kaya yünü, volkanik tüf, polistiren köpük, kum ve çakıl gibi kimyasal olarak inaktif (inert) materyaller kul¬lanılmakta ve bitkilerin beslenmesi besin çözeltileriyle sağlanmaktadır. Hatta hiç katı materyal (substrat) kullanılmaksızın sadece besin çözeltileri içinde bile bitkiler yetiştirilebilmektedir.
Yetiştirme ortamında herhangi bir katı materyal kullanılsın yada kul¬lanılmasın bitkilerin beslenmesinin temeli çeşitli kimyasal maddelerin suda çözünmesiyle hazırlanan besin çözeltilerine dayandığı için top¬raksız kültür deyimi yerine "Hidrofonik" deyimi de kullanılmaktadır. Ancak hidrofonik ile topraksız kültür deyimleri çoğu kez aynı anlamda kullanılmakla birlikte bazen hidrofonik deyimi yalnızca su (çözelti) kültürünü ifade etmek için de kullanılmaktadır. Gerçekte çözelti kültürü, hidrofonik sistemin yani topraksız kültürün yalnızca bir bölümünü veya özel bir tipini kapsar. Topraksız kültürün sera yetiştiriciliğindeki asıl yerini almaya başlaması 1970'li yıllarda İngiltere'de Nutrient Film Technique (NFT) sisteminin gerçekleşmesi ve Danimarka'da kaya yününün bitki yetiştirilmek üzere substrat olarak kullanılması ile olmuştur (BEŞİROĞLU 1992).
Topraksız kültür tekniği daha sonraları çeşitli ülkelerde yöresel koşullara uygun olarak geliştirilmiş ve bugün çeşitli modeller ortaya çıkmıştır. Örneğin Hollanda ve Danimarka gibi ülkelerde kaya yününe dayalı sistemler daha çok kullanılırken, İskoçya'da perlit kültürü önem kazanmıştır. Bazı ülkelerde ise turba (veya peat)'ya dayalı sistemler yaygınlaşmıştır (ZENGERLE 1982, WELLEMAN ve VENEVER 1983, KURKI 1983, HALLveWILSON 1986).
Günümüzde ABD, Hollanda, Danimarka, İskoçya ve İsrail gibi ülkelerde yaygın olan topraksız yetiştiriciliğin ülkelere göre az çok farklı uygulamalarına rastlanmakla birlikte hepsi aynı temele dayanmaktadır
Serlerde Gübreleme
Prof Dr Atila GÜNAY - Doç Dr Cihat KÜTÜK

