Tweet
Yapay ışıklandırmanın ekonomisi
MAPPES ve NİCOLAİSEN yaptıkları birçok araştırmada dikilmeye gelmiş domates fidelerinin her birine 0,15-0,20 DM toplam ışıklandırma masrafı hesaplamıştır. 1970 yılı para değeriyle yaklaşık 2000-3000 TL civarında bir masrafın, olduğu görülür. Bu bakımdan ışıklandırma yaparken lambalan iyi kullanmak zorunluluğu vardır. Fidelerin ışıklandırılmasmda bir fide dönemi için 1500-1800 saatlik bir ek ışıklandırma ön görülür. Çok fazla fide yetiştiren işletmelerde ek ışıklandırmanın etkisi, az fide üreten küçük işletmelere göre çok fazladır(GÜNAY 1980-1982).
Fazla sıcaklık veren lambaların sulama sırasında sıçrayan sular ile kırılması mümkündür. Aynı durum fazla nemli bir ortamda sıcaklık değişmeleriyle kondanse su teşekkül etmesiyle de ortaya çıkabilir. Kırılan her bir lamba maliyeti yükselten bir unsurdur. Buna iş kazalarıyla kırılmalar da eklenebilir. Nemli bir ortamda elektrikle çalışırken izolasyona çok iyi dikkat etmek gerekir. Elektrik çarpmalarının meydana gelmemesi için tesis bu işten anlayan kişilerce, özenle kurulmalıdır.
Işıklandırma ekonomisi üzerine fazla bilgi bulunmamasına karşın, yine de aşağıdaki prensiplere dikkat etmekte yarar vardır.
- Şubat ayından sonra yapılacak ışıklandırmanın fazla bir ekonomik
katsı bulunmaz, yani ekonomik olmaz.
- Hıyar, domates, patlıcan ve biber gibi sebzelerle, karanfil, gül gibi çiçek
lerde ışıklandırma ekonomik olabilir. Diğer bitkilerin ışıklandırılma
sında ek ışıklandırma ile yapılan masraflar çıktıktan sonra belli bir
düzeyde gelir kalıyorsa ışıklandırmaya gidilmelidir.
- Fide ışıklandırması, fideleme süresini kısaltıyor ve daha sonra bu ışık
landırılmış fidelerden elde olunan bitkiler erken ve fazla miktarda ürün
veriyorsa uygulanmalıdır.
- Dar bir saha üzerinde ne kadar fazla bitki ışıklandınlabilirse sonuç o
kadar ekonomik olacaktır.
- Işıklandırma sistemi bir gün içinde mümkün olduğu kadar fazla süre
kullanılacak şekilde, kurulmalı, bunun için yer değiştirme olanağı yara
tılmalıdır.
3.1.6. Karanlık veya Karartma
Serlerin karartılması sebzecilikte pek kullanılmaz. Daha çok çiçek yetiştiriciliğinde işe yarar ve uzun günde, kısa gün uygulaması yapma olanağı verir. Kısa günde yetiştirildiği zaman çiçek açan bazı bitkiler, mevsimleri dışında, uzun günde yetiştirildiklerinde piyasada alıcı buluyorsa ve bu bir ek gelir temin ediliyorsa uygulanır. Bu uygulama özellikle krizantemlerde yapılır. Krizantem bir kısa gün bitkisidir ve daha çok sonbaharda çiçek açar. İlkbahar ve yaz aylarında Krizantem yetiştirmek istenirse, bitkiler belli bir vegetatif büyüme devresi sonunda, üstleri siyah ışık geçirmeyen örtülerle örtülerek, günlük-sadece 9 saatin altında ışık verilir. Böylece vegetatif devreden, generatif devreye geçmeleri ve çiçek açmaları sağlanır.
Karatmada siyah bezler ve plastikler kullanılır. Ancak ser içinde ayrıca plastik örtüler bitkiler üzerine çekilerek küçük odacıklar yapıldığından, bu odacıklarda yüksek sıcaklık ve nem meydana gelebilir. Bu olay bitkilerin büyümesini, hatta çiçeklenmeye erken geçişi kısıtlayabilir. Bazı mantari ve bakteriyel hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu bakımdan örtüleri ışık geçirmeyen, fakat hava ve nemi geçirecek bir malzemeden yapılması gerekir. Bunun içinde siyah bezler daha çok kullanılır.
MAPPES ve NİCOLAİSEN yaptıkları birçok araştırmada dikilmeye gelmiş domates fidelerinin her birine 0,15-0,20 DM toplam ışıklandırma masrafı hesaplamıştır. 1970 yılı para değeriyle yaklaşık 2000-3000 TL civarında bir masrafın, olduğu görülür. Bu bakımdan ışıklandırma yaparken lambalan iyi kullanmak zorunluluğu vardır. Fidelerin ışıklandırılmasmda bir fide dönemi için 1500-1800 saatlik bir ek ışıklandırma ön görülür. Çok fazla fide yetiştiren işletmelerde ek ışıklandırmanın etkisi, az fide üreten küçük işletmelere göre çok fazladır(GÜNAY 1980-1982).
Fazla sıcaklık veren lambaların sulama sırasında sıçrayan sular ile kırılması mümkündür. Aynı durum fazla nemli bir ortamda sıcaklık değişmeleriyle kondanse su teşekkül etmesiyle de ortaya çıkabilir. Kırılan her bir lamba maliyeti yükselten bir unsurdur. Buna iş kazalarıyla kırılmalar da eklenebilir. Nemli bir ortamda elektrikle çalışırken izolasyona çok iyi dikkat etmek gerekir. Elektrik çarpmalarının meydana gelmemesi için tesis bu işten anlayan kişilerce, özenle kurulmalıdır.
Işıklandırma ekonomisi üzerine fazla bilgi bulunmamasına karşın, yine de aşağıdaki prensiplere dikkat etmekte yarar vardır.
- Şubat ayından sonra yapılacak ışıklandırmanın fazla bir ekonomik
katsı bulunmaz, yani ekonomik olmaz.
- Hıyar, domates, patlıcan ve biber gibi sebzelerle, karanfil, gül gibi çiçek
lerde ışıklandırma ekonomik olabilir. Diğer bitkilerin ışıklandırılma
sında ek ışıklandırma ile yapılan masraflar çıktıktan sonra belli bir
düzeyde gelir kalıyorsa ışıklandırmaya gidilmelidir.
- Fide ışıklandırması, fideleme süresini kısaltıyor ve daha sonra bu ışık
landırılmış fidelerden elde olunan bitkiler erken ve fazla miktarda ürün
veriyorsa uygulanmalıdır.
- Dar bir saha üzerinde ne kadar fazla bitki ışıklandınlabilirse sonuç o
kadar ekonomik olacaktır.
- Işıklandırma sistemi bir gün içinde mümkün olduğu kadar fazla süre
kullanılacak şekilde, kurulmalı, bunun için yer değiştirme olanağı yara
tılmalıdır.
3.1.6. Karanlık veya Karartma
Serlerin karartılması sebzecilikte pek kullanılmaz. Daha çok çiçek yetiştiriciliğinde işe yarar ve uzun günde, kısa gün uygulaması yapma olanağı verir. Kısa günde yetiştirildiği zaman çiçek açan bazı bitkiler, mevsimleri dışında, uzun günde yetiştirildiklerinde piyasada alıcı buluyorsa ve bu bir ek gelir temin ediliyorsa uygulanır. Bu uygulama özellikle krizantemlerde yapılır. Krizantem bir kısa gün bitkisidir ve daha çok sonbaharda çiçek açar. İlkbahar ve yaz aylarında Krizantem yetiştirmek istenirse, bitkiler belli bir vegetatif büyüme devresi sonunda, üstleri siyah ışık geçirmeyen örtülerle örtülerek, günlük-sadece 9 saatin altında ışık verilir. Böylece vegetatif devreden, generatif devreye geçmeleri ve çiçek açmaları sağlanır.
Karatmada siyah bezler ve plastikler kullanılır. Ancak ser içinde ayrıca plastik örtüler bitkiler üzerine çekilerek küçük odacıklar yapıldığından, bu odacıklarda yüksek sıcaklık ve nem meydana gelebilir. Bu olay bitkilerin büyümesini, hatta çiçeklenmeye erken geçişi kısıtlayabilir. Bazı mantari ve bakteriyel hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu bakımdan örtüleri ışık geçirmeyen, fakat hava ve nemi geçirecek bir malzemeden yapılması gerekir. Bunun içinde siyah bezler daha çok kullanılır.
Comment