Çatý elemanlarýnýn hesap ilkeleri Yük Analizi
Çatý sistemi içinde yer alan taþýyýcý tüm elemanlarýn statik hesabmda göz önünde tutulacak yükler aþaðýda verilen yük çizelgesinden alýnýr.
Çatý örtüsünün öz aðýrlýðý..................... = g' =........................... kg/m2(ÇD)
Mertek öz aðýrlýðý........................................ =.......................... kg/m2(ÇD)
TOPLAM g =........................ kg/m2 (ÇD)
gý= g / cosa(alfa) =.......................... kg/m2 (Y.D.)
Aþýk öz aðýrlýðý.......................................... .... =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g2 =......................... kg/m2 (Y.D.)
Makas öz aðýrlýðý.......................................... . =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g3 =........................ kg/m2 (Y.D.)
Kar yükü.............................................. ...... Pk=.......................... kg/m2 (Y.D.)
Rüzgar yükü
- Basýnç tarafý (1.2 sina - 0.4) q...... Wb=.................................... kg/m2 (ÇD)
- Emme tarafý (-0.5.q).................... We =................................... kg/m2 (ÇD)
Mertekler
Mertekler aþýklara mesnetlenmiþ üniform yüklü basit kiriþ olarak kabul edilerek kesit kontrolleri yapýlýr. Bunun için de merteðe gelen yükler saptanýr. Bu yükler þunlardýr:
- Merteðin öz aðýrlýðý,
- Havalandýrma pencerelerinin aðýrlýðý,
- Örtü aðýrlýðý,
- Rüzgar yükü,
- Kar yükü (varsa)
Bu yüklere göre mertekler için seçilen malzeme ile önceden kabul edilen mertek kesitleri kontrol edilir. Kontrol,
- Eðilme gerilmesi yönünden ve
- Þarký yönünden olmak üzere iki þekilde yapýlýr.
Aþýklar
Aþýklar makaslara oturan, mertekleri taþýyan çatý elemanlarýdýr. Bunlar tüm yükleri çatý makasýna aktaran son taþýyýcý elemanlardýr. Ayrýca çatý makasý üst baþlýðýnýn makas düzlemi dýþýna doðru olan burkulmasýnda burkulma boyunu sýnýrlama görevini de yaparlar. Çelik konstrüksiyon çatýlarda çatý aðýrlýðýnýn birim alana düþen aðýrlýðý içinde önemli bir kýsmým aþýklar oluþturur.
Aþýklar zorunlu olmadýkça düðüm noktalarýna oturtulur. Çatý makasýna mesnetlenmiþ üniform yüklü basit kiriþ olarak kabul edilerek boyutlandýrma yapýlýr. Sürekli kiriþler daha ekonomik olmasýna karþýn hesaplamalarý biraz zaman alýr. Ancak 2-3 açýklýklý sürekli kiriþler basit kiriþler olarak da kabul edilebilir.
Aþýklara gelen yükler,
- Mertek yükleri
Aþýk öz aðýrlýðý
- Rüzgar yükü
- Kar yükü (varsa)
Aþýklar çelik yapýlarda çatý makas yan kiriþine dik olarak oturtulur. Aþýklarýn bu þekilde düzenlenmesi, merteklerin aþýklar üzerine yerleþtirilmesinde kolaylýk saðlar. Ahþap yapýlarda ise düþey doðrultuda oturtulur. Aþýklar için seçilecek en uygun kesit I profilleridir. Bazý hallerde çatý üst baþlýðýna baðlantý kolaylýðý nedeniyle [ profillerinden de yararlanýlabilirin-.
Hesaplamalara baþlamadan önce aþýk aralýðý (e) ile aþýk açýklýðý (1) nin bilinmesi gerekir.

Aþýk açýklýðý 1, ana taþýyýcý olan makaslarýn açýklýðýnýn katlan þeklindedir. Bu açýklýðý oluþturan en önemli etken de üretilen cam geniþliðidir.
Aþýklarýn hesabmda izlenen yol aþaðýda belirtilmiþtir:

Aþýklar çatý yan yüzeyine dik olarak yerleþtirildiklerinden aþýk öz aðýrlýðý ve merteklerden gelen yük ile (&) kar yükü (Pk) doðrultusu aþýk kesitinin gövdesine paralel eksenle (y-y) çatý eðimi kadar bir açý yapar. Buna karþýn rüzgar yükü doðrultusu bu eksenle çakýþýr. g2 + Pk = W olarak alýnýrsa, Wx = W.sinoc Wy = W.cosa olur.
59
Bu deðerler saptanarak (x-x) ekseni ve (y-y) eksenine göre eðilme momentleri Mx ve My hesaplanýr. Rüzgar etkisi (-) yani emme ise hesaplara alýnmaz.
Eðilme gerilmesi,
Çatý sistemi içinde yer alan taþýyýcý tüm elemanlarýn statik hesabmda göz önünde tutulacak yükler aþaðýda verilen yük çizelgesinden alýnýr.
Çatý örtüsünün öz aðýrlýðý..................... = g' =........................... kg/m2(ÇD)
Mertek öz aðýrlýðý........................................ =.......................... kg/m2(ÇD)
TOPLAM g =........................ kg/m2 (ÇD)
gý= g / cosa(alfa) =.......................... kg/m2 (Y.D.)
Aþýk öz aðýrlýðý.......................................... .... =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g2 =......................... kg/m2 (Y.D.)
Makas öz aðýrlýðý.......................................... . =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g3 =........................ kg/m2 (Y.D.)
Kar yükü.............................................. ...... Pk=.......................... kg/m2 (Y.D.)
Rüzgar yükü
- Basýnç tarafý (1.2 sina - 0.4) q...... Wb=.................................... kg/m2 (ÇD)
- Emme tarafý (-0.5.q).................... We =................................... kg/m2 (ÇD)
Mertekler
Mertekler aþýklara mesnetlenmiþ üniform yüklü basit kiriþ olarak kabul edilerek kesit kontrolleri yapýlýr. Bunun için de merteðe gelen yükler saptanýr. Bu yükler þunlardýr:
- Merteðin öz aðýrlýðý,
- Havalandýrma pencerelerinin aðýrlýðý,
- Örtü aðýrlýðý,
- Rüzgar yükü,
- Kar yükü (varsa)
Bu yüklere göre mertekler için seçilen malzeme ile önceden kabul edilen mertek kesitleri kontrol edilir. Kontrol,
- Eðilme gerilmesi yönünden ve
- Þarký yönünden olmak üzere iki þekilde yapýlýr.
Aþýklar
Aþýklar makaslara oturan, mertekleri taþýyan çatý elemanlarýdýr. Bunlar tüm yükleri çatý makasýna aktaran son taþýyýcý elemanlardýr. Ayrýca çatý makasý üst baþlýðýnýn makas düzlemi dýþýna doðru olan burkulmasýnda burkulma boyunu sýnýrlama görevini de yaparlar. Çelik konstrüksiyon çatýlarda çatý aðýrlýðýnýn birim alana düþen aðýrlýðý içinde önemli bir kýsmým aþýklar oluþturur.
Aþýklar zorunlu olmadýkça düðüm noktalarýna oturtulur. Çatý makasýna mesnetlenmiþ üniform yüklü basit kiriþ olarak kabul edilerek boyutlandýrma yapýlýr. Sürekli kiriþler daha ekonomik olmasýna karþýn hesaplamalarý biraz zaman alýr. Ancak 2-3 açýklýklý sürekli kiriþler basit kiriþler olarak da kabul edilebilir.
Aþýklara gelen yükler,
- Mertek yükleri
Aþýk öz aðýrlýðý
- Rüzgar yükü
- Kar yükü (varsa)
Aþýklar çelik yapýlarda çatý makas yan kiriþine dik olarak oturtulur. Aþýklarýn bu þekilde düzenlenmesi, merteklerin aþýklar üzerine yerleþtirilmesinde kolaylýk saðlar. Ahþap yapýlarda ise düþey doðrultuda oturtulur. Aþýklar için seçilecek en uygun kesit I profilleridir. Bazý hallerde çatý üst baþlýðýna baðlantý kolaylýðý nedeniyle [ profillerinden de yararlanýlabilirin-.
Hesaplamalara baþlamadan önce aþýk aralýðý (e) ile aþýk açýklýðý (1) nin bilinmesi gerekir.
Aþýk açýklýðý 1, ana taþýyýcý olan makaslarýn açýklýðýnýn katlan þeklindedir. Bu açýklýðý oluþturan en önemli etken de üretilen cam geniþliðidir.
Aþýklarýn hesabmda izlenen yol aþaðýda belirtilmiþtir:
Aþýklar çatý yan yüzeyine dik olarak yerleþtirildiklerinden aþýk öz aðýrlýðý ve merteklerden gelen yük ile (&) kar yükü (Pk) doðrultusu aþýk kesitinin gövdesine paralel eksenle (y-y) çatý eðimi kadar bir açý yapar. Buna karþýn rüzgar yükü doðrultusu bu eksenle çakýþýr. g2 + Pk = W olarak alýnýrsa, Wx = W.sinoc Wy = W.cosa olur.
59
Bu deðerler saptanarak (x-x) ekseni ve (y-y) eksenine göre eðilme momentleri Mx ve My hesaplanýr. Rüzgar etkisi (-) yani emme ise hesaplara alýnmaz.
Eðilme gerilmesi,


Comment