Tweet
Çatı elemanlarının hesap ilkeleri Yük Analizi
Çatı sistemi içinde yer alan taşıyıcı tüm elemanların statik hesabmda göz önünde tutulacak yükler aşağıda verilen yük çizelgesinden alınır.
Çatı örtüsünün öz ağırlığı..................... = g' =........................... kg/m2(ÇD)
Mertek öz ağırlığı........................................ =.......................... kg/m2(ÇD)
TOPLAM g =........................ kg/m2 (ÇD)
gı= g / cosa(alfa) =.......................... kg/m2 (Y.D.)
Aşık öz ağırlığı.......................................... .... =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g2 =......................... kg/m2 (Y.D.)
Makas öz ağırlığı.......................................... . =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g3 =........................ kg/m2 (Y.D.)
Kar yükü.............................................. ...... Pk=.......................... kg/m2 (Y.D.)
Rüzgar yükü
- Basınç tarafı (1.2 sina - 0.4) q...... Wb=.................................... kg/m2 (ÇD)
- Emme tarafı (-0.5.q).................... We =................................... kg/m2 (ÇD)
Mertekler
Mertekler aşıklara mesnetlenmiş üniform yüklü basit kiriş olarak kabul edilerek kesit kontrolleri yapılır. Bunun için de merteğe gelen yükler saptanır. Bu yükler şunlardır:
- Merteğin öz ağırlığı,
- Havalandırma pencerelerinin ağırlığı,
- Örtü ağırlığı,
- Rüzgar yükü,
- Kar yükü (varsa)
Bu yüklere göre mertekler için seçilen malzeme ile önceden kabul edilen mertek kesitleri kontrol edilir. Kontrol,
- Eğilme gerilmesi yönünden ve
- Şarkı yönünden olmak üzere iki şekilde yapılır.
Aşıklar
Aşıklar makaslara oturan, mertekleri taşıyan çatı elemanlarıdır. Bunlar tüm yükleri çatı makasına aktaran son taşıyıcı elemanlardır. Ayrıca çatı makası üst başlığının makas düzlemi dışına doğru olan burkulmasında burkulma boyunu sınırlama görevini de yaparlar. Çelik konstrüksiyon çatılarda çatı ağırlığının birim alana düşen ağırlığı içinde önemli bir kısmım aşıklar oluşturur.
Aşıklar zorunlu olmadıkça düğüm noktalarına oturtulur. Çatı makasına mesnetlenmiş üniform yüklü basit kiriş olarak kabul edilerek boyutlandırma yapılır. Sürekli kirişler daha ekonomik olmasına karşın hesaplamaları biraz zaman alır. Ancak 2-3 açıklıklı sürekli kirişler basit kirişler olarak da kabul edilebilir.
Aşıklara gelen yükler,
- Mertek yükleri
Aşık öz ağırlığı
- Rüzgar yükü
- Kar yükü (varsa)
Aşıklar çelik yapılarda çatı makas yan kirişine dik olarak oturtulur. Aşıkların bu şekilde düzenlenmesi, merteklerin aşıklar üzerine yerleştirilmesinde kolaylık sağlar. Ahşap yapılarda ise düşey doğrultuda oturtulur. Aşıklar için seçilecek en uygun kesit I profilleridir. Bazı hallerde çatı üst başlığına bağlantı kolaylığı nedeniyle [ profillerinden de yararlanılabilirin-.
Hesaplamalara başlamadan önce aşık aralığı (e) ile aşık açıklığı (1) nin bilinmesi gerekir.
Aşık açıklığı 1, ana taşıyıcı olan makasların açıklığının katlan şeklindedir. Bu açıklığı oluşturan en önemli etken de üretilen cam genişliğidir.
Aşıkların hesabmda izlenen yol aşağıda belirtilmiştir:
Aşıklar çatı yan yüzeyine dik olarak yerleştirildiklerinden aşık öz ağırlığı ve merteklerden gelen yük ile (&) kar yükü (Pk) doğrultusu aşık kesitinin gövdesine paralel eksenle (y-y) çatı eğimi kadar bir açı yapar. Buna karşın rüzgar yükü doğrultusu bu eksenle çakışır. g2 + Pk = W olarak alınırsa, Wx = W.sinoc Wy = W.cosa olur.
59
Bu değerler saptanarak (x-x) ekseni ve (y-y) eksenine göre eğilme momentleri Mx ve My hesaplanır. Rüzgar etkisi (-) yani emme ise hesaplara alınmaz.
Eğilme gerilmesi,
Çatı sistemi içinde yer alan taşıyıcı tüm elemanların statik hesabmda göz önünde tutulacak yükler aşağıda verilen yük çizelgesinden alınır.
Çatı örtüsünün öz ağırlığı..................... = g' =........................... kg/m2(ÇD)
Mertek öz ağırlığı........................................ =.......................... kg/m2(ÇD)
TOPLAM g =........................ kg/m2 (ÇD)
gı= g / cosa(alfa) =.......................... kg/m2 (Y.D.)
Aşık öz ağırlığı.......................................... .... =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g2 =......................... kg/m2 (Y.D.)
Makas öz ağırlığı.......................................... . =.......................... kg/m2 (Y.D.)
TOPLAM g3 =........................ kg/m2 (Y.D.)
Kar yükü.............................................. ...... Pk=.......................... kg/m2 (Y.D.)
Rüzgar yükü
- Basınç tarafı (1.2 sina - 0.4) q...... Wb=.................................... kg/m2 (ÇD)
- Emme tarafı (-0.5.q).................... We =................................... kg/m2 (ÇD)
Mertekler
Mertekler aşıklara mesnetlenmiş üniform yüklü basit kiriş olarak kabul edilerek kesit kontrolleri yapılır. Bunun için de merteğe gelen yükler saptanır. Bu yükler şunlardır:
- Merteğin öz ağırlığı,
- Havalandırma pencerelerinin ağırlığı,
- Örtü ağırlığı,
- Rüzgar yükü,
- Kar yükü (varsa)
Bu yüklere göre mertekler için seçilen malzeme ile önceden kabul edilen mertek kesitleri kontrol edilir. Kontrol,
- Eğilme gerilmesi yönünden ve
- Şarkı yönünden olmak üzere iki şekilde yapılır.
Aşıklar
Aşıklar makaslara oturan, mertekleri taşıyan çatı elemanlarıdır. Bunlar tüm yükleri çatı makasına aktaran son taşıyıcı elemanlardır. Ayrıca çatı makası üst başlığının makas düzlemi dışına doğru olan burkulmasında burkulma boyunu sınırlama görevini de yaparlar. Çelik konstrüksiyon çatılarda çatı ağırlığının birim alana düşen ağırlığı içinde önemli bir kısmım aşıklar oluşturur.
Aşıklar zorunlu olmadıkça düğüm noktalarına oturtulur. Çatı makasına mesnetlenmiş üniform yüklü basit kiriş olarak kabul edilerek boyutlandırma yapılır. Sürekli kirişler daha ekonomik olmasına karşın hesaplamaları biraz zaman alır. Ancak 2-3 açıklıklı sürekli kirişler basit kirişler olarak da kabul edilebilir.
Aşıklara gelen yükler,
- Mertek yükleri
Aşık öz ağırlığı
- Rüzgar yükü
- Kar yükü (varsa)
Aşıklar çelik yapılarda çatı makas yan kirişine dik olarak oturtulur. Aşıkların bu şekilde düzenlenmesi, merteklerin aşıklar üzerine yerleştirilmesinde kolaylık sağlar. Ahşap yapılarda ise düşey doğrultuda oturtulur. Aşıklar için seçilecek en uygun kesit I profilleridir. Bazı hallerde çatı üst başlığına bağlantı kolaylığı nedeniyle [ profillerinden de yararlanılabilirin-.
Hesaplamalara başlamadan önce aşık aralığı (e) ile aşık açıklığı (1) nin bilinmesi gerekir.
Aşık açıklığı 1, ana taşıyıcı olan makasların açıklığının katlan şeklindedir. Bu açıklığı oluşturan en önemli etken de üretilen cam genişliğidir.
Aşıkların hesabmda izlenen yol aşağıda belirtilmiştir:
Aşıklar çatı yan yüzeyine dik olarak yerleştirildiklerinden aşık öz ağırlığı ve merteklerden gelen yük ile (&) kar yükü (Pk) doğrultusu aşık kesitinin gövdesine paralel eksenle (y-y) çatı eğimi kadar bir açı yapar. Buna karşın rüzgar yükü doğrultusu bu eksenle çakışır. g2 + Pk = W olarak alınırsa, Wx = W.sinoc Wy = W.cosa olur.
59
Bu değerler saptanarak (x-x) ekseni ve (y-y) eksenine göre eğilme momentleri Mx ve My hesaplanır. Rüzgar etkisi (-) yani emme ise hesaplara alınmaz.
Eğilme gerilmesi,
Comment