Tweet
PAZARLAMADA ORTAYA ÇIKAN DEĞİŞMELER
Ürünlerin tüketiciye ulaştırılması sırasında yapılan işlemlerde ve yöntemlerde zaman içinde bazı değişmeler meydana gelir. Çünkü hem tüketicinin gelir düzeyinin yükselmesi, istemiş olduğu malların farklı*laşması veya çeşitlenmesi, hem de pazarlama yapan kuruluşların teknik düzeylerinin artması ve yeni sistemlere geçilmesi burada etkili rol oynar.
Geçmiş yıllara baktığımızda özellikle tarım ürünleri içinde sebze ve meyvelerin büyük bölümü üretildikleri yerlerde satılır, ancak belirli bir kısmı yakın pazarlara sevk edilirdi. Zaten üretilen mal ancak çevreye yetecek kadardı. Ancak yavaş yavaş üretici kesimdeki artışlar ve üretilen malın fazlalaşması, büyük şehirlerde hızlı nüfus artışı ile büyük taleplerin oluşması, bu pazarlara mal gönderildiği zaman daha fazla gelir temin edilmesine yol açtı ve mahalli pazarlardan çok, talebin fazla olduğu uzak pazarlara ürün yollanmaya başlandı. Fakat malların tüke*ticiye kadar ulaştırılmasında 2-3, bazen daha fazla el değiştirmesi söz konusuydu. Bu el değiştirme ürünlerin kalitelerinin düşmesine, ucuz ve seri olarak pazara ulaştırılmasına engel oluyordu. Yine büyük taleplerin küçük üreticiler tarafından istendiği gibi karşılanması mümkün olmazdı. Bu zorlukların ortadan kaldırılması, üretim yapılan yerlerde ürünlerin birleştirilmesini ve müştereken yollanmasını gündeme getirdi ve ürünler merkezi pazarlarda toplanmaya başladı. Böylece mahalli ve uzak pazarlı iki pazar sistemi oluştu. Bazı yerlerde ise dağınık pazar*lama sistemi gelişti. Dağınık pazarlama sisteminde ürünler mahalli pazarda, merkezi pazarda ve değişik uzak pazarlarda satılma olanağına kavuştu.
Yurt içinde değişimler meydana gelirken, yurt dışı pazarlarda da sistemler değişti ve tıkanan pazar olanaklarını genişletmek ve bir sisteme sokmak üzere uluslararası birlikler meydana getirme, gümrük*süz mal satma ve böylece daha kolay ve daha fazla alışveriş yapma fikri gelişti. Özellikle Avrupa'da İkinci Dünya Savaşından sonra yıpranmış Avrupa Devletleri arasında Serbest Değişim Bölgeleri ve Ortak Pazar girişimleri doğdu. Şu anda tek para birimine giren, daha doğrusu sınır*ların kalktığı tek bir kıta kavramı oluşturan, gelişmiş bir Avrupa Ekonomik Topluluğu meydana gelmek üzeredir. Bu suretle ürün satış*larını kolaylaştırmak, pazarları büyütmek, kendi müşterek pazarları dışında üçüncü ülkelerle karşılıklı gümrük vergileri, ortak tarife sınır*larını yaklaştırmak, mevcut pazarlar arasındaki daralmaları engellemek, arz ve talebi karşılıklı dengelemek, hareketleri hızlandırmak mümkün*dür. Avrupa'da meydana gelen müştereklik duygusu, diğer dünya devletlerini kendi bölgelerinde buna karşı kuruluşlar kurmaya itti. Böylece Avrupa Ekonomik Topluluğu yanında, Asya ve Uzakdoğu Entegrasyon çalışmaları, Afrika Malagazi Ekonomik İşbirliği, Merkezi Amerika Ekonomik Entegrasyon Genel Antlaşması, Latin Amerika Serbest Ticaret Birliği ve Karadeniz İşbirliği gibi kuruluşlar meydana geldi.
Pazarlamada, ürünlerin tüketiciye ucuz, seri bir şekilde ulaştırıl*ması esas alınır. Bu işlemin gerçekleştirilmesi bir sermaye işidir. Sermaye birikimi ancak birleşme ve büyük organizasyonlarla ortaya çıkar. Meydana gelen organizasyonların hayatta kalabilmesi, birbirle*riyle yarışmakla olur. Eskinin küçük pazarlamacılarının ise, bu büyük organizasyonlarla baş etmeleri olanaksızdır. Küçük işletmeciler, büyük*lerle ya rekabet yapamadıkları için pazardan çekilir veya onlar da kendi aralarında birleşerek büyüme yolunu seçer ve gelişen teknolojik değiş*meleri yakalamaya çalışır.
Pazarda büyük değişimler yaşanması yanında bazı değişmeden kalan hizmetler de vardır. Bu değişmez fonksiyonlar:
•» Çeşitli malların istenilen koşullarda ve en ucuza pazara sunulması
"» Bu konuda çalışanların uygun oranlarda gelir sağlaması
"» Dinamik pazarda, yeni pazar olanaklarını geliştirmek ve onun şartlarını ayarlamak
"> Rekabet koşullarını belirlemektir
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL
Ürünlerin tüketiciye ulaştırılması sırasında yapılan işlemlerde ve yöntemlerde zaman içinde bazı değişmeler meydana gelir. Çünkü hem tüketicinin gelir düzeyinin yükselmesi, istemiş olduğu malların farklı*laşması veya çeşitlenmesi, hem de pazarlama yapan kuruluşların teknik düzeylerinin artması ve yeni sistemlere geçilmesi burada etkili rol oynar.
Geçmiş yıllara baktığımızda özellikle tarım ürünleri içinde sebze ve meyvelerin büyük bölümü üretildikleri yerlerde satılır, ancak belirli bir kısmı yakın pazarlara sevk edilirdi. Zaten üretilen mal ancak çevreye yetecek kadardı. Ancak yavaş yavaş üretici kesimdeki artışlar ve üretilen malın fazlalaşması, büyük şehirlerde hızlı nüfus artışı ile büyük taleplerin oluşması, bu pazarlara mal gönderildiği zaman daha fazla gelir temin edilmesine yol açtı ve mahalli pazarlardan çok, talebin fazla olduğu uzak pazarlara ürün yollanmaya başlandı. Fakat malların tüke*ticiye kadar ulaştırılmasında 2-3, bazen daha fazla el değiştirmesi söz konusuydu. Bu el değiştirme ürünlerin kalitelerinin düşmesine, ucuz ve seri olarak pazara ulaştırılmasına engel oluyordu. Yine büyük taleplerin küçük üreticiler tarafından istendiği gibi karşılanması mümkün olmazdı. Bu zorlukların ortadan kaldırılması, üretim yapılan yerlerde ürünlerin birleştirilmesini ve müştereken yollanmasını gündeme getirdi ve ürünler merkezi pazarlarda toplanmaya başladı. Böylece mahalli ve uzak pazarlı iki pazar sistemi oluştu. Bazı yerlerde ise dağınık pazar*lama sistemi gelişti. Dağınık pazarlama sisteminde ürünler mahalli pazarda, merkezi pazarda ve değişik uzak pazarlarda satılma olanağına kavuştu.
Yurt içinde değişimler meydana gelirken, yurt dışı pazarlarda da sistemler değişti ve tıkanan pazar olanaklarını genişletmek ve bir sisteme sokmak üzere uluslararası birlikler meydana getirme, gümrük*süz mal satma ve böylece daha kolay ve daha fazla alışveriş yapma fikri gelişti. Özellikle Avrupa'da İkinci Dünya Savaşından sonra yıpranmış Avrupa Devletleri arasında Serbest Değişim Bölgeleri ve Ortak Pazar girişimleri doğdu. Şu anda tek para birimine giren, daha doğrusu sınır*ların kalktığı tek bir kıta kavramı oluşturan, gelişmiş bir Avrupa Ekonomik Topluluğu meydana gelmek üzeredir. Bu suretle ürün satış*larını kolaylaştırmak, pazarları büyütmek, kendi müşterek pazarları dışında üçüncü ülkelerle karşılıklı gümrük vergileri, ortak tarife sınır*larını yaklaştırmak, mevcut pazarlar arasındaki daralmaları engellemek, arz ve talebi karşılıklı dengelemek, hareketleri hızlandırmak mümkün*dür. Avrupa'da meydana gelen müştereklik duygusu, diğer dünya devletlerini kendi bölgelerinde buna karşı kuruluşlar kurmaya itti. Böylece Avrupa Ekonomik Topluluğu yanında, Asya ve Uzakdoğu Entegrasyon çalışmaları, Afrika Malagazi Ekonomik İşbirliği, Merkezi Amerika Ekonomik Entegrasyon Genel Antlaşması, Latin Amerika Serbest Ticaret Birliği ve Karadeniz İşbirliği gibi kuruluşlar meydana geldi.
Pazarlamada, ürünlerin tüketiciye ucuz, seri bir şekilde ulaştırıl*ması esas alınır. Bu işlemin gerçekleştirilmesi bir sermaye işidir. Sermaye birikimi ancak birleşme ve büyük organizasyonlarla ortaya çıkar. Meydana gelen organizasyonların hayatta kalabilmesi, birbirle*riyle yarışmakla olur. Eskinin küçük pazarlamacılarının ise, bu büyük organizasyonlarla baş etmeleri olanaksızdır. Küçük işletmeciler, büyük*lerle ya rekabet yapamadıkları için pazardan çekilir veya onlar da kendi aralarında birleşerek büyüme yolunu seçer ve gelişen teknolojik değiş*meleri yakalamaya çalışır.
Pazarda büyük değişimler yaşanması yanında bazı değişmeden kalan hizmetler de vardır. Bu değişmez fonksiyonlar:
•» Çeşitli malların istenilen koşullarda ve en ucuza pazara sunulması
"» Bu konuda çalışanların uygun oranlarda gelir sağlaması
"» Dinamik pazarda, yeni pazar olanaklarını geliştirmek ve onun şartlarını ayarlamak
"> Rekabet koşullarını belirlemektir
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL