Bahçe bitkileri ürünleri içinde, pazarlaması yapılacak ürünleri sebze, meyve, çiçek ve bunların çoğaltma materyallerinden oluşturur. Bu ürünlerin genel pazarlama tekniği bakımından aralarında büyük bir fark yoktur. Ancak yardımcı hizmetler açısından farklılıklar ortaya çıkar. Konumuz serlerde üretilen ürünlerin pazarlaması olduğundan, biz daha çok sebze ve çiçekler üzerinde duracağız.
Sebze ve çiçekler botanik bakımdan farklı cins, tür ve çeşitlerden oluşur. Bunların her birisinin kendisine göre özellikleri olmaktadır. Bu özellikler bakımından birbirlerine benzeyenler bir araya getirilerek değişik sınıflandırma şekilleri yapılmıştır.
Sebzelerin sınıflandırılmasında Botanik, Kültürel ve Yenen kısım*ları esas alınarak üç sınıflandırma şekli geliştirilmiştir. Botanik sınıflan*dırma daha çok bilimsel çalışmalarda, kültürel sınıflama sebzelerin yetiştirilmesi sırasında, yenen kısımlarına göre sınıflama hem bitkilerin yetiştirilmesinde ve hem de pazarlamasında ele alınır.
Sebzelerin yenen kısımlarına göre sınıflaması yazarlara göre fark*lılıklar gösterir. Bunların içinde en basitini ve en gelişmişini aşağıdaki iki örnekte görebilirsiniz.
Sebzelerin yenen kısımlarına göre en basit sınıflama şekli: 1. Kökleri yenen sebzeler
Havuç, fındık, bayır ve kestane turpu, kök kerevizi, yemeklik kırmızı pancar, şalgam
2. Yaprakları yenen sebzeler
Yaprak, kıvırcık ve baş salata, marul, ıspanak, pazı, semiz otu, ebegümeci, dere otu, nane, maydanoz, yaprak ve baş lahanalar, pırasa
3. Meyveleri yenen sebzeler
Domates, patlıcan, biber, hıyar, kavun, karpuz, sakız ve bal kabakları, taze fasulye, bakla ve bezelye, çilek
4. Soğanları yenen sebzeler
Soğan ve sarımsak
5. Yumruları, rizomları ve sürgünleri yenen sebzeler
Yer elması, tatlı patates, patates, kuşkonmaz
Sebzelerin yenen kısımlarına göre en gelişmiş şekli :
1. Kökleri yenen sebzeler
Havuç, turp, pancar, kök kerevizi, şalgam
2. Yumruları yenen sebzeler
Patates, yer elması, tatlı patates
3. Soğanları yenen sebzeler
Soğan, sarımsak
4. Soğan ve yaprak gövdesi yenen sebzeler
Taze soğan ve sarımsak, pırasa
5. Sürgünleri yenen sebzeler
Kuşkonmaz
6. Yapraklan yenen sebzeler
Yaprak lahana, baş lahana, salata ve marul, ıspanak, pazı, ebegümeci
7. Yaprak sapları yenen sebzeler
Ravent, sap kerevizi
8. Çiçek ve çiçek organları yenen sebzeler
Karnabahar, hıyar ve kabak çiçekleri
9. Çiçek tablası ve meyvesi yenen sebzeler
Enginar, bamya
10. Taze meyvesi yenen sebzeler
Taze bakla, fasulye, bezelye, hıyar, yazlık kabaklar, biber, patlıcan, tatlı mısır
11. Olgun meyvesi yenen sebzeler
Domates, kavun, karpuz, kışlık kabaklar, çilek
12. Tohumlan yenen sebzeler
îç bakla, fasulye, bezelye, mısır
13. Kokulu otlar
Maydanoz, nane, dere otu, tere, roka
Dikkat edilecek olursa çok geliştirilmiş sistemi ele almak ve uygu*lamak fazla ayrıntı meydana getirdiği için konuyu dağıtabilmektedir. Bu bakımdan biz burada konuyu incelerken
1. Kökleri yenen sebzeler
2. Yumruları yenen sebzeler
3. Soğanları yenen sebzeler
4. Yaprakları yenen sebzeler
5. Çiçek ve çiçek tablası yenen sebzeler
6. Meyveleri yenen sebzeler
şeklinde gruplara ayıracağız.
Süs bitkilerinin sınıflandırılmasında
1. Kesme çiçekler
Gül karanfil, krizantem vb.
2. Saksı çiçekleri
3. Çelikler
Aşı ve çoğaltma materyalleri
4. Soğan, yumru, rizom ve kökler
5. Fidan, fide ve çelikler
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL
Sebze ve çiçekler botanik bakımdan farklı cins, tür ve çeşitlerden oluşur. Bunların her birisinin kendisine göre özellikleri olmaktadır. Bu özellikler bakımından birbirlerine benzeyenler bir araya getirilerek değişik sınıflandırma şekilleri yapılmıştır.
Sebzelerin sınıflandırılmasında Botanik, Kültürel ve Yenen kısım*ları esas alınarak üç sınıflandırma şekli geliştirilmiştir. Botanik sınıflan*dırma daha çok bilimsel çalışmalarda, kültürel sınıflama sebzelerin yetiştirilmesi sırasında, yenen kısımlarına göre sınıflama hem bitkilerin yetiştirilmesinde ve hem de pazarlamasında ele alınır.
Sebzelerin yenen kısımlarına göre sınıflaması yazarlara göre fark*lılıklar gösterir. Bunların içinde en basitini ve en gelişmişini aşağıdaki iki örnekte görebilirsiniz.
Sebzelerin yenen kısımlarına göre en basit sınıflama şekli: 1. Kökleri yenen sebzeler
Havuç, fındık, bayır ve kestane turpu, kök kerevizi, yemeklik kırmızı pancar, şalgam
2. Yaprakları yenen sebzeler
Yaprak, kıvırcık ve baş salata, marul, ıspanak, pazı, semiz otu, ebegümeci, dere otu, nane, maydanoz, yaprak ve baş lahanalar, pırasa
3. Meyveleri yenen sebzeler
Domates, patlıcan, biber, hıyar, kavun, karpuz, sakız ve bal kabakları, taze fasulye, bakla ve bezelye, çilek
4. Soğanları yenen sebzeler
Soğan ve sarımsak
5. Yumruları, rizomları ve sürgünleri yenen sebzeler
Yer elması, tatlı patates, patates, kuşkonmaz
Sebzelerin yenen kısımlarına göre en gelişmiş şekli :
1. Kökleri yenen sebzeler
Havuç, turp, pancar, kök kerevizi, şalgam
2. Yumruları yenen sebzeler
Patates, yer elması, tatlı patates
3. Soğanları yenen sebzeler
Soğan, sarımsak
4. Soğan ve yaprak gövdesi yenen sebzeler
Taze soğan ve sarımsak, pırasa
5. Sürgünleri yenen sebzeler
Kuşkonmaz
6. Yapraklan yenen sebzeler
Yaprak lahana, baş lahana, salata ve marul, ıspanak, pazı, ebegümeci
7. Yaprak sapları yenen sebzeler
Ravent, sap kerevizi
8. Çiçek ve çiçek organları yenen sebzeler
Karnabahar, hıyar ve kabak çiçekleri
9. Çiçek tablası ve meyvesi yenen sebzeler
Enginar, bamya
10. Taze meyvesi yenen sebzeler
Taze bakla, fasulye, bezelye, hıyar, yazlık kabaklar, biber, patlıcan, tatlı mısır
11. Olgun meyvesi yenen sebzeler
Domates, kavun, karpuz, kışlık kabaklar, çilek
12. Tohumlan yenen sebzeler
îç bakla, fasulye, bezelye, mısır
13. Kokulu otlar
Maydanoz, nane, dere otu, tere, roka
Dikkat edilecek olursa çok geliştirilmiş sistemi ele almak ve uygu*lamak fazla ayrıntı meydana getirdiği için konuyu dağıtabilmektedir. Bu bakımdan biz burada konuyu incelerken
1. Kökleri yenen sebzeler
2. Yumruları yenen sebzeler
3. Soğanları yenen sebzeler
4. Yaprakları yenen sebzeler
5. Çiçek ve çiçek tablası yenen sebzeler
6. Meyveleri yenen sebzeler
şeklinde gruplara ayıracağız.
Süs bitkilerinin sınıflandırılmasında
1. Kesme çiçekler
Gül karanfil, krizantem vb.
2. Saksı çiçekleri
3. Çelikler
Aşı ve çoğaltma materyalleri
4. Soğan, yumru, rizom ve kökler
5. Fidan, fide ve çelikler
Kaynak: Sera Ürünlerinin Pazarlanması
Prof.Dr.Atilla GÜNAY - Prof.Dr. Mehmet BÜLBÜL

