Tweet
Toprağın alt katmanları ancak toprak profili açmakla incelenebilir. Bu bakımdan toprak profili, toprakta dikdörtgen şeklinde açılan bir çukur veya toprağın dikey kesiti olarak tanımlanır. Derinliği genelde 1,5 m olabilir. Bu profilde toprağın genetik horizonları, eğer var ise organik madde katmanları ve ana materyali incelenir. Toprak profili bir defa ve daha çok sera kurulmadan önce sera kurulacak olan arazide yapılması gereken bir işlemdir. Toprak profilinin birden fazla yerde açılması idealdir. Toprak profili bize, yeni tarıma açılacak alanlarda veya bilmediğimiz bir bölgede tarıma başlarken toprağın alt katlarının durumunu incelemek fırsatı verecektir. Böylece o yerde bitki yetiştirilip yetiştirileni eyeceğine, sera kurulup kurulmayacağına, toprağın kötü olması durumunda ıslahının yapılıp yapılamayacağına, ıslah yapılacaksa ne gibi önlemlerin alınacağına, bunların nasıl uygulanacağına, toprak tiplerine ve özelliklerine göre hangi bitki cins ve türlerinin yetiştirilmesinin daha iyi olacağına, drenaja gereksinim duyulup duyulmadığına ve daha birçok tarımsal sorunun önceden düşünülerek tartışılmasına ve karar verilmesine yardımcı olacaktır. Açılan toprak profilinde birbirinden renk, görünüş, yapı vb. özellikler bakımından farklılık gösteren horizonlar (= katman veya tabaka) var ise daha sonra da vurgulanacağı gibi 0-30 cm, 30-60 cm, 60-90 cm ve 90-120 cm' den olacak şekilde yine ayrı ayrı toprak örnekleri alınarak, etiketlenip, naylon torbalara konulur.
Seracılıkta yetiştirilen ürünlerin kökleri ortalama olarak 60 cm derine kadar iner. Sadece sebzelerin kök derinliğine bakarak toprağın profil derinliğini değerlendirmek doğru olmaz. Yapılacak toprak yıkamalarında veya taban suyu yükselmesindeki durumu da görebilmek için, toprağın daha alt katmanlarının bazen incelenmesinde yarar vardır.
Toprak profilinin incelemesi, arazinin yapısına bağlı kalınarak, arazi üzerinde belirli aralıklarla açılan çukurlarda yapılır. Dışarıdan bakıldığında, farklılığın görüldüğü her yerde, mutlaka bir profil çukuru açılmalıdır. Genelde, yüzeysel olarak benzer özellik gösteren arazilerin her dekarı için 1-2 profil çukuru açmak yeterlidir. Açılacak profil çukurunun boyutları amaca bağlı olarak 1x2 m genişlik ve uzunlukta ve 0,60-1,20 m derinliktedir. İstenirse derinlik arttırılabilir. Toprakta profil kanın geçirimsiz olması, ilerde taban suyu oluşmasına ve taban suyunun kök bölgesine yükselerek sera toprağında bitki yetiştirme koşullarının bozulmasına neden olabilir. Toprak yorgunluğu meydana geldiğinde, toprağın yıkanmasını ve toprağın ıslahını zorlaştırır. Toprak profilinde B horizonu, kötü özellik gösteren topraklarda sera kurma zo-runluğu var ise, sera kurulmadan önce bu horizonda gerekli toprak ıslah çalışmaları yapılmalı, kesinlikle drenaj sistemi yerleştirilmelidir.
Toprak profilindeki A, E ve B horizonlarının tamamı gerçek toprak katmanı olarak tanımlanan solum adını alır.
C Horîzoniarı: Solum adını verdiğimiz A, E ve B horizonlarının devamında, tam olarak pekişmemiş, nemli koşullar altında bir bel yardımıyla kazılabilen bir materyaldir. Toprak profilindeki O, E, A, ve B horizonlarının özelliklerini bu horizonda pek göremeyiz. Aktif biyolojik bölge dışında oluşan bir horizondur.
Toprak örneğinin alınarak analiz edilmesi, toprağın o andaki durumunu kontrol etmek, yani fiziksel, kimyasal, biyolojik ve verimlilik özelliklerini ortaya çıkarmak, yetiştiricilik bakımından sakıncalı olan kısımlarını düzeltmek ve daha iyi bitkisel üretim gerçekleştirmek amacına yöneliktir. Toprakta profil açmak sera kurmadan önce bir defa yapılırken, toprak örneği alma işlemi mümkünse her üretim döneminden önce, toprak üzerinde bitkilerin bulunmadığı devrede veya gerek duyulduğu zaman yapılmalıdır. Hatta, serada bitkiler yetişirken bile topraktan örnek alınarak inceleme yapılabilir. Ancak toprak örneklerinin serada çalışmalar başlamadan 1-2 ay önce yani sera toprağı henüz hazırlanırken alınıp, laboratuvara gönderilerek analiz ettirilmesi uygundur. Böylece yetiştiricilik öncesi, sera toprağının gerekli bakım işleri, toprak analiz sonuçlarına göre düzeltilir. Bu bakım işleri, yetiştirilecek bitki tür ve cinsine göre, toprağın tuzluluğu, verilecek gübre miktarı, toprak mücadelesi açısından anlam taşır.
Toprak örnekleri, daha çok bitkilerin kök saldığı derinlikten alınır. Örnek almada toprak kürekleri ve burguları kullanılır. Üretim yapılan alan önce belli bölmelere ayrılır. Bir dekarlık bir alan en az 3-5 kısmına bölünmelidir. Her bölmeye bir numara verilir. Daha sonra her bölmede toprak örneği alınacak yerdeki toprağın yüzeyinden itibaren her 0-30cm, 30-60cm, 60-90 ve 90-120 cm derinlikten toprak örnekleri ayrı ayrı alınmalıdır. Her derinlikten alman toprak örnekleri ayn ayrı kendi arasında iyice karıştırılmalı, laboratuvarda yapılacak analizlere yetecek miktarda toprak karışımı, en az 1-2 kg olacak şekilde, ayn ayrı plastik torbalara konulmalı, torbalar tek tek numaralanmak ve etiketlenmelidir.
Bu torbalar daha sonra analiz için bekletilmeden toprak analiz ve araştırma laboratuvarlarma yollanmalıdır. Bir toprak örneğinin, diğer derinliklerden ve diğer bölümlerden alınan toprak örnekleriyle karışmaması için, örnekler alınır alınmaz torbaların üzeri hernen anında etiketlenmeli ve etiket üzerine toprak örneğinin,
- Alındığı tarih ve saati
- Alındığı yer
- Örneği alan kişinin adı, soyadı ve özelliği
- Örneğin alındığı arazinin sahibinin adı ve soyadı
- Örneğin alındığı bölüm, parsel, çukur ve her çukurdaki derinlik
numarası (0-30 cm gibi)
- Varsa, önemli görülen diğer bilgiler yazılmalıdır
Ancak unutulmamalıdır ki sadece toprak örneklerinin analiz edilmesi optimum yani ideal bir sera tarımı için yeterli değildir. Mutlaka iyi kaliteli bir sulama suyunun bulunması zorunludur. Bu nedenle serada sulama amacıyla kullanılan su kaynağı da her yıl mutlaka bir defa analiz ettirilmelidir (
Seracılıkta yetiştirilen ürünlerin kökleri ortalama olarak 60 cm derine kadar iner. Sadece sebzelerin kök derinliğine bakarak toprağın profil derinliğini değerlendirmek doğru olmaz. Yapılacak toprak yıkamalarında veya taban suyu yükselmesindeki durumu da görebilmek için, toprağın daha alt katmanlarının bazen incelenmesinde yarar vardır.
Toprak profilinin incelemesi, arazinin yapısına bağlı kalınarak, arazi üzerinde belirli aralıklarla açılan çukurlarda yapılır. Dışarıdan bakıldığında, farklılığın görüldüğü her yerde, mutlaka bir profil çukuru açılmalıdır. Genelde, yüzeysel olarak benzer özellik gösteren arazilerin her dekarı için 1-2 profil çukuru açmak yeterlidir. Açılacak profil çukurunun boyutları amaca bağlı olarak 1x2 m genişlik ve uzunlukta ve 0,60-1,20 m derinliktedir. İstenirse derinlik arttırılabilir. Toprakta profil kanın geçirimsiz olması, ilerde taban suyu oluşmasına ve taban suyunun kök bölgesine yükselerek sera toprağında bitki yetiştirme koşullarının bozulmasına neden olabilir. Toprak yorgunluğu meydana geldiğinde, toprağın yıkanmasını ve toprağın ıslahını zorlaştırır. Toprak profilinde B horizonu, kötü özellik gösteren topraklarda sera kurma zo-runluğu var ise, sera kurulmadan önce bu horizonda gerekli toprak ıslah çalışmaları yapılmalı, kesinlikle drenaj sistemi yerleştirilmelidir.
Toprak profilindeki A, E ve B horizonlarının tamamı gerçek toprak katmanı olarak tanımlanan solum adını alır.
C Horîzoniarı: Solum adını verdiğimiz A, E ve B horizonlarının devamında, tam olarak pekişmemiş, nemli koşullar altında bir bel yardımıyla kazılabilen bir materyaldir. Toprak profilindeki O, E, A, ve B horizonlarının özelliklerini bu horizonda pek göremeyiz. Aktif biyolojik bölge dışında oluşan bir horizondur.
Toprak örneğinin alınarak analiz edilmesi, toprağın o andaki durumunu kontrol etmek, yani fiziksel, kimyasal, biyolojik ve verimlilik özelliklerini ortaya çıkarmak, yetiştiricilik bakımından sakıncalı olan kısımlarını düzeltmek ve daha iyi bitkisel üretim gerçekleştirmek amacına yöneliktir. Toprakta profil açmak sera kurmadan önce bir defa yapılırken, toprak örneği alma işlemi mümkünse her üretim döneminden önce, toprak üzerinde bitkilerin bulunmadığı devrede veya gerek duyulduğu zaman yapılmalıdır. Hatta, serada bitkiler yetişirken bile topraktan örnek alınarak inceleme yapılabilir. Ancak toprak örneklerinin serada çalışmalar başlamadan 1-2 ay önce yani sera toprağı henüz hazırlanırken alınıp, laboratuvara gönderilerek analiz ettirilmesi uygundur. Böylece yetiştiricilik öncesi, sera toprağının gerekli bakım işleri, toprak analiz sonuçlarına göre düzeltilir. Bu bakım işleri, yetiştirilecek bitki tür ve cinsine göre, toprağın tuzluluğu, verilecek gübre miktarı, toprak mücadelesi açısından anlam taşır.
Toprak örnekleri, daha çok bitkilerin kök saldığı derinlikten alınır. Örnek almada toprak kürekleri ve burguları kullanılır. Üretim yapılan alan önce belli bölmelere ayrılır. Bir dekarlık bir alan en az 3-5 kısmına bölünmelidir. Her bölmeye bir numara verilir. Daha sonra her bölmede toprak örneği alınacak yerdeki toprağın yüzeyinden itibaren her 0-30cm, 30-60cm, 60-90 ve 90-120 cm derinlikten toprak örnekleri ayrı ayrı alınmalıdır. Her derinlikten alman toprak örnekleri ayn ayrı kendi arasında iyice karıştırılmalı, laboratuvarda yapılacak analizlere yetecek miktarda toprak karışımı, en az 1-2 kg olacak şekilde, ayn ayrı plastik torbalara konulmalı, torbalar tek tek numaralanmak ve etiketlenmelidir.
Bu torbalar daha sonra analiz için bekletilmeden toprak analiz ve araştırma laboratuvarlarma yollanmalıdır. Bir toprak örneğinin, diğer derinliklerden ve diğer bölümlerden alınan toprak örnekleriyle karışmaması için, örnekler alınır alınmaz torbaların üzeri hernen anında etiketlenmeli ve etiket üzerine toprak örneğinin,
- Alındığı tarih ve saati
- Alındığı yer
- Örneği alan kişinin adı, soyadı ve özelliği
- Örneğin alındığı arazinin sahibinin adı ve soyadı
- Örneğin alındığı bölüm, parsel, çukur ve her çukurdaki derinlik
numarası (0-30 cm gibi)
- Varsa, önemli görülen diğer bilgiler yazılmalıdır
Ancak unutulmamalıdır ki sadece toprak örneklerinin analiz edilmesi optimum yani ideal bir sera tarımı için yeterli değildir. Mutlaka iyi kaliteli bir sulama suyunun bulunması zorunludur. Bu nedenle serada sulama amacıyla kullanılan su kaynağı da her yıl mutlaka bir defa analiz ettirilmelidir (
Comment