Tweet
Topraklarýn iþlenmesi mekaniksel bir olaydýr. Toprak iþlenerek büyük parçalara (keseklere), daha sonra küçük parçalara ayrýlýr, alt üst edilir, karýþtýrýlýr, bastýrýlýr, gerekirse parselasyon yapýlarak sebzelerin yetiþtirileceði yerler hazýrlanýr, týrmýklanýr ve düzeltilir. Böylece topraðýn yapýsý düzeltilerek sebzelerin yetiþtirileceði uygun bir ortama dönüþtürülmesi saðlanýr. Toprak iþleme insan eliyle, alet ve makine kullanýlarak yapýlabildiði gibi doðal dýþ iklim koþullarýnýn etkisiyle kendiliðinden de kýsmen gerçekleþebilir. Topraktaki sýcaklýk farký, suyun donmasý ve çözülmesi, toprak canlýlarýnýn iþlevi birer fiziksel ve kimyasal toprak iþleme yoludur. Daha önce açýkladýðýmýz gibi, kýþ döneminden ilkbahara girerken topraðýn kendiliðinden kabarmasý, yani ilkbahar tavý, doðanýn meydana getirdiði bir toprak iþleme olayýdýr.
a. Tarýmý yapýlacak sebze çeþitlerine yer hazýrlamak
b. Topraðýn parçalanmasýný saðlayarak, havalanmasýný temin etmek
c. Topraðý yumuþatmak ve gevþetmek
d.Yaðmur veya sulama suyundan sonra toprak yüzeyinde oluþan
kaymak tabakasýný kýrmak
e.Toprak yüzeyine kadar ulaþan kapillar borularýn uç kýsýmlarýný
kýrarak onlarý týkamak ve topraktaki suyun buharlaþarak uçmasýný
azaltmak, böylece toprakta suyun depolanmasýný saðlamak
f.Topraðýn iç kýsýmlarýna yaðýþ ve yaðmur sularýnýn daha rahat
girmesini temin etmek
g. Topraðý ýsýtmak
h. Hasat sonrasý toprak yüzeyinde kalan bitkisel artýklarý topraða karýþtýrmak ve topraðýn içinde çürümesini temin ederek, topraðýn temizlenmesini saðlamak ve çürüyen maddeleri bitkiler tarafýndan kullanýlabilir besin maddeleri haline dönüþtürmek
i. Entomolojik ve fitopatolojik bitki hastalýk ve zararlýlarýyla savaþmak
k. Sebzelerin su ve besin maddelerine ortak olan ayrýk, orobanj gibi yabani otlarla mücadele yapmak
1. Çeþitli gübreleri ve besin maddelerini topraða karýþtýrmaktýr.
Yukarýdaki amaçlar incelenirse toprak iþlemesinin genelde parçalama, gevþetme, karýþtýrma ve devirme gibi dört ana bölümden oluþtuðunu görürüz. Topraðýn parçalanmasý ve gevþetilmesi yoluyla toprakta, bitki tohumlarýnýn ekilebileceði veya fidelerinin dikilebileceði ortamýn hazýrlanmasý, daha sonra topraðýn havalandýrýlmasý, ýsýnmasý, suyun rahatça topraða iþlemesi, buharlaþmanýn azaltýlmasý ve kaymak tabakasýnýn kýrýlmasý saðlanýr. Topraðýn karýþtýrýlmasý sýrasýnda organik ve mineral gübreler toprak içine karýþtýrýlýr. Toprak devrilerek, hasat sonrasý toprak üstü temizliði yapýlýr ve topraðýn alt katmanlarýna sýzan besin maddeleri toprak üstüne çýkartýlýr.
Genel toprak iþlemesi yapýlýþ þekline, zamanýna, derinliðine göre deðiþik kýsýmlara ayrýlýr. Bu kýsýmlara göre toprak iþlemesinin sýnýflama þekli aþaðýda verilmiþtir.
1. Bitkilere yer hazýrlamak amacýyla yapýlan toprak iþlemesi
1.1. Zamana baðlý toprak iþlemesi
1.1.1. Sonbahar toprak iþlemesi (topraðýn yapýsýný iyileþtirmek için
yapýlan toprak iþlemesi)
1.1.2. Ýlkbahar ve yaz toprak iþlemesi (bitkiye yer hazýrlamak için
yapýlan toprak iþlemesi)
1.2. Toprak derinliðine göre toprak iþlemesi
1.2.1. Derin toprak iþlemesi (Kirizma)
1.2.2. Yüzlek toprak iþlemesi (Sürme veya belleme)
1.3. Ýþin þekline göre toprak iþlemesi
1.3.1. Topraktaki fazla suyu uzaklaþtýrmak ve topraðý kurutmak
için yapýlan toprak iþlemesi
1.3.2. Topraðý sürmek veya bellemek
1.3.3. Topraktaki kesekleri kýrmak, topraða gübreleri karýþtýrmak,
taban geçirmek ve topraðý bastýrmak
1.3.4. Bitkilere yer hazýrlamak üzere parselasyon iþlemi yapmak
1.3.5. Týrmýklamak ve topraðý düzeltmek
1.3.6. Bitki artýklarýný topraða karýþtýrmak
2. Bitkilere topraktaki geliþme süreleri boyunca daha iyi koþullarý hazýrlamak için yapýlan toprak iþlemesi
2.1. Topraðýn kaymak tabakasýný kýrmak
2.2. Yabancý ot çapasý yapmak
2.3. Su çapasý yapmak
2.4. Boðaz doldurmak
