Tweet
Toprak Ýþlemede Kullanýlan Makine ve Ekipmanlar:
2.2.1. Pulluklar:
Pulluklar topraðý tam veya kýsmen devirerek veya hiç devirmeden iþleyen ekipmanlardýr. Pulluklar iki gruba ayrýlýrlar: 1-Kulaklý Pulluklar (Resim:6.a) 2- Diskli Pulluklar
Kulaklý Pulluklar:
Kulaklý pulluklar topraðý yaran ve çelik bir býçaktan oluþan bir uç demiri ile, yarýlan topraðý arkaya doðru kaldýrarak bir veya iki yana deviren kulaklar ve pulluk uç demiri ile kulaðý birbirine baðlayan bir tabandan oluþur. Kulaklarýn büyüklüðü, þekli ve aðýrlýðý topraðýn textürüne (karýþým oranlarýna göre toprak türü) göre deðiþir. Kulaklý pulluklar yapýlarý ve çalýþma tarzlarýna göre "sabit kulaklý pulluklar" ve döner kulaklý pulluklar" þeklinde olur. Sabit kulaklý pulluklarda kulaklar daima bir tarafa devirirler. Bu tip toprak iþlemeye "tahtavari sürme metodu" denir. Bu da iki þekilde uygulanýr. Birinci þekil, pulluk ilk çizgiyi parselin tam ortasýndan görüldüðü gibi açar ve parsel baþlarýnda hep sað taraftan dönülürse parselin ortasýnda ilk iki toprak þeridinin karþýlaþmasýndan ötürü balýksýrtý biçiminde bir tümsek oluþur. Bu nedenle bu tip toprak sürme yöntemine "balýk sýrtý sürme metodu" denir. Ýkinci þekilde ise ilk çizgi parselin kenarýndan açýlarak parsel baþlarýnda daima sola dönülürse, görüldüðü gibi ortada bir açýk çizgi kalýr. Buna da "açýk çizgi sürme metodu" denir. Her iki yöntemde de parsel dalgalý hale gelir ve makinalý çalýþma güçleþir. Döner kulaklý pulluklar ise bir pulluk çizgisi sonuna gelindiðinde, kulaklar sabit olmadýðýndan otomatik olarak veya elle kolaylýkla pulluk kendi ekseni üzerinde 180° döndürülebilir. Bu nedenle iki yöne giderken de kulaklar topraðý ayný tarafa devirirler. Buna "düz sürme metodu" denir Bu metotda parsel muntazam sürülmüþ olur. Bu metod daha kolaydýr. Bu söylenen avantajlar dikkate alýndýðýnda fidanlýklar için önerilen bir yöntemdir.
Diskli Pulluklar:
Diskli pulluklarda kulak bir nevi çanak veya disk þeklini almýþtýr. Ayný zamanda bu disk, uç demiri görevini de yüklenmiþtir. Diskli pullukta disk dönerek ilerlediðinden sürtünme daha az olur ve çekim gücünden tasarruf saðlanmýþ olur. Ayný zamanda kulaklý pullukta olduðu gibi sert bir pulluk tabaný oluþmasýna neden olmaz. Kulaklý pulluklarda uç demiri sýk sýk bilenmesi gerektiði halde bunlarda diskler çalýþýrken kendiliðinden bilenmiþ olur. Disklerin açýsý deðiþtirilerek aðýr ve hafif topraklara göre disk derinliðini ayarlamak mümkündür. Diskli pulluklarýn, topraðý batýþý genellikle pulluðun aðýrlýðý ile saðlandýðýndan, bu pulluklar imkan nispetinde topraðý derin iþleyebilmek için kulaklý pulluklardan daha aðýr olarak yapýlýrlar. Ayrýca kuru ve aðýr topraklarý iþleyebilmek için ilave aðýrlýklarda konulabilir. Bu pulluklar topraðý iyi parçalayabilir, fakat kesip kaldýrdýðý toprak þeridini tam olarak deviremez. Bu sebeple toprak üstünde bulunan bitki artýklarýný kulaklý pulluk gibi iyi kapatmaz. Diðer bir hususta diskler yuvarlak olduðundan çizgi tabaný dalgalý olur. Yani parselin her tarafý ayný derinlikte sürülemez. Bununla beraber kuru, köklerin ve çalýlarýn toprak iþlemeyi güçleþtirdiði sert, sazlý, balçýklý, çok yapýþkan topraklý fidanlýk kýsýmlarýnda kulaklý pulluða nazaran çok daha ziyade ham topraklarýn ilk iþlenmesinde ve çayýr alanlarýnýn soyularak aktarýlmasýnda kullanýlýr. Fakat normal topraklarda kulaklý pulluk kadar topraðý iyi iþleyemez. Bu itibarla normal þartlarda kulaklý pulluðu tercih etmelidir.
Dipkazan Pulluklar:
Topraðýn hem derin hem de alt-üst edilmeden yerinde iþlenmesi gerektiði durumlarda ve ilk iþleme toprak sert ve köklü ise dipkazan denilen ekipmanla yapýlmalýdýr. Bu ekipman, özellikle alt topraðý ince textürlü olan kök geliþimini engelleyecek derecede sýký istiflenmiþ topraklarda, altta kök yayýlýþ sahasýna giren çeþitli toprak derinliklerinde geçirimsiz sert kireç taþý, pastasý veya pulluk tabaný teþekkülü gibi sert bir tabanýn bulunduðu topraklarda çok etkilidir. Aðýr topraklarda ve durgun su þartlarýnda dipkazanla toprak iþleme, havalanma ve drenaj bakýmýnda da büyük fayda saðlar. Bu ekipmanla toprak 50 - 60cm. ve özel durumlarda 70 - 80cm. derinlikte iþlenebilir. Fidanlýklarda bu ekipman sadece kuruluþ aþamasýnda gerekli olur.
2.2.3. Diskaro veya Diskli Týrmýklar:
Diskarolar sürüm sonu keseklerin daðýtýlmasýnda, dinlendirilmeye ayrýlan parsellerin ot mücadelesinde, sahaya verilen herbisit veya gübrenin karýþtýrýlmasýnda kullanýlan, çaplarý 40 - 50cm., kalýnlýðý 3 - 4mm. olan, keskin kenarlý (kertiklileri de mevcut), iç bükey çelik disklerden meydana gelmiþ bir toprak iþleme ekipmanýdýr. Kenarlarý düzgün olanlar normal koþullarda, kertikli olanlar ise bitki artýklarýnýn parçalanmasý amacýyla kullanýlýrlar. Diskler sayýlarý 4-14 arasýnda deðiþir þekilde bir mil üzerine monte edilmiþlerdir. Buna batarya denir. Bataryalarýn sayýlarýna göre ve diziliþlerine göre tek etkili, çift etkili gibi iþ hacmine göre sýnýflandýrmalar mevcuttur.
Toprak Frezleri
Fidanlýklarda, park ve bahçelerde ve çevre düzenleme iþlerinde ilk iþlemeden sonra devamlý ve en çok kullanýlan toprak iþleme ekipmanlarý toprak frezleridir. Bunlar gücünü motordan alarak yüksek devir hýzý ile dönen yaylý veya sabit býçaklarla topraðý ince bir kýrýntý haline getirirler. Yabani otlarý parçalar, keser, toprak yüzüne yayýlan gübreyi toprakla gayet iyi karýþtýrýr. Yastýklarý ekim ve repikaja gayet iyi hazýrlar. Frezler fide veya fidan sýralarý arasýnda aralýklara göre gerekli bir ayarlama yapýlarak ot mücadelesi ve çapalama iþlerini de yapar. Ancak ayrýk gibi kök ve diðer vejetatif parçalarý ile kolayca üreyen cinsten yabani otlarý frezlemek onlarý ufak parçalara bölüp daha fazla yayýlarak üremelerini saðlar. Bu nedenle böyle yerlerde ot mücadelesinde freze kullanmamak lazýmdýr. Bir de taþlý topraklarda da frez kancalarý sýk sýk kýrýldýðýndan kullanýlmasý önerilmez. Frezler toprak frezleri, çapa frezleri olarak çeþitli tipte ve geniþlikte olmaktadýr.
Merdaneler:
Tohum yataðý hazýrlýðýnda kullanýlan aletlerdir. Topraðý bastýrýr, kesekleri kýrar ve tarlayý düzeltir. Bazý durumlarda ekimden hemen sonra araziye sokularak çimlendirme hýzý artýrýlýr. Merdanelerin iþleyici gövdeleri bir mile baðlý olarak dönen; düz bir silindir, yarý çevresi týrtýllý, üçgen veya çýkýntýlý olan disklerden meydana gelmiþlerdir.
Merdaneler yüzey þekillerine göre üçe ayrýlýrlar;
1- Düz merdaneler 2- Dalgalý merdaneler 3- Dip bastýran merdaneler. Düz merdaneler küçük alanlarda (çim bastýrmada) insan gücüyle çekilirler.
2.2.1. Pulluklar:
Pulluklar topraðý tam veya kýsmen devirerek veya hiç devirmeden iþleyen ekipmanlardýr. Pulluklar iki gruba ayrýlýrlar: 1-Kulaklý Pulluklar (Resim:6.a) 2- Diskli Pulluklar
Kulaklý Pulluklar:
Kulaklý pulluklar topraðý yaran ve çelik bir býçaktan oluþan bir uç demiri ile, yarýlan topraðý arkaya doðru kaldýrarak bir veya iki yana deviren kulaklar ve pulluk uç demiri ile kulaðý birbirine baðlayan bir tabandan oluþur. Kulaklarýn büyüklüðü, þekli ve aðýrlýðý topraðýn textürüne (karýþým oranlarýna göre toprak türü) göre deðiþir. Kulaklý pulluklar yapýlarý ve çalýþma tarzlarýna göre "sabit kulaklý pulluklar" ve döner kulaklý pulluklar" þeklinde olur. Sabit kulaklý pulluklarda kulaklar daima bir tarafa devirirler. Bu tip toprak iþlemeye "tahtavari sürme metodu" denir. Bu da iki þekilde uygulanýr. Birinci þekil, pulluk ilk çizgiyi parselin tam ortasýndan görüldüðü gibi açar ve parsel baþlarýnda hep sað taraftan dönülürse parselin ortasýnda ilk iki toprak þeridinin karþýlaþmasýndan ötürü balýksýrtý biçiminde bir tümsek oluþur. Bu nedenle bu tip toprak sürme yöntemine "balýk sýrtý sürme metodu" denir. Ýkinci þekilde ise ilk çizgi parselin kenarýndan açýlarak parsel baþlarýnda daima sola dönülürse, görüldüðü gibi ortada bir açýk çizgi kalýr. Buna da "açýk çizgi sürme metodu" denir. Her iki yöntemde de parsel dalgalý hale gelir ve makinalý çalýþma güçleþir. Döner kulaklý pulluklar ise bir pulluk çizgisi sonuna gelindiðinde, kulaklar sabit olmadýðýndan otomatik olarak veya elle kolaylýkla pulluk kendi ekseni üzerinde 180° döndürülebilir. Bu nedenle iki yöne giderken de kulaklar topraðý ayný tarafa devirirler. Buna "düz sürme metodu" denir Bu metotda parsel muntazam sürülmüþ olur. Bu metod daha kolaydýr. Bu söylenen avantajlar dikkate alýndýðýnda fidanlýklar için önerilen bir yöntemdir.
Diskli Pulluklar:
Diskli pulluklarda kulak bir nevi çanak veya disk þeklini almýþtýr. Ayný zamanda bu disk, uç demiri görevini de yüklenmiþtir. Diskli pullukta disk dönerek ilerlediðinden sürtünme daha az olur ve çekim gücünden tasarruf saðlanmýþ olur. Ayný zamanda kulaklý pullukta olduðu gibi sert bir pulluk tabaný oluþmasýna neden olmaz. Kulaklý pulluklarda uç demiri sýk sýk bilenmesi gerektiði halde bunlarda diskler çalýþýrken kendiliðinden bilenmiþ olur. Disklerin açýsý deðiþtirilerek aðýr ve hafif topraklara göre disk derinliðini ayarlamak mümkündür. Diskli pulluklarýn, topraðý batýþý genellikle pulluðun aðýrlýðý ile saðlandýðýndan, bu pulluklar imkan nispetinde topraðý derin iþleyebilmek için kulaklý pulluklardan daha aðýr olarak yapýlýrlar. Ayrýca kuru ve aðýr topraklarý iþleyebilmek için ilave aðýrlýklarda konulabilir. Bu pulluklar topraðý iyi parçalayabilir, fakat kesip kaldýrdýðý toprak þeridini tam olarak deviremez. Bu sebeple toprak üstünde bulunan bitki artýklarýný kulaklý pulluk gibi iyi kapatmaz. Diðer bir hususta diskler yuvarlak olduðundan çizgi tabaný dalgalý olur. Yani parselin her tarafý ayný derinlikte sürülemez. Bununla beraber kuru, köklerin ve çalýlarýn toprak iþlemeyi güçleþtirdiði sert, sazlý, balçýklý, çok yapýþkan topraklý fidanlýk kýsýmlarýnda kulaklý pulluða nazaran çok daha ziyade ham topraklarýn ilk iþlenmesinde ve çayýr alanlarýnýn soyularak aktarýlmasýnda kullanýlýr. Fakat normal topraklarda kulaklý pulluk kadar topraðý iyi iþleyemez. Bu itibarla normal þartlarda kulaklý pulluðu tercih etmelidir.
Dipkazan Pulluklar:
Topraðýn hem derin hem de alt-üst edilmeden yerinde iþlenmesi gerektiði durumlarda ve ilk iþleme toprak sert ve köklü ise dipkazan denilen ekipmanla yapýlmalýdýr. Bu ekipman, özellikle alt topraðý ince textürlü olan kök geliþimini engelleyecek derecede sýký istiflenmiþ topraklarda, altta kök yayýlýþ sahasýna giren çeþitli toprak derinliklerinde geçirimsiz sert kireç taþý, pastasý veya pulluk tabaný teþekkülü gibi sert bir tabanýn bulunduðu topraklarda çok etkilidir. Aðýr topraklarda ve durgun su þartlarýnda dipkazanla toprak iþleme, havalanma ve drenaj bakýmýnda da büyük fayda saðlar. Bu ekipmanla toprak 50 - 60cm. ve özel durumlarda 70 - 80cm. derinlikte iþlenebilir. Fidanlýklarda bu ekipman sadece kuruluþ aþamasýnda gerekli olur.
2.2.3. Diskaro veya Diskli Týrmýklar:
Diskarolar sürüm sonu keseklerin daðýtýlmasýnda, dinlendirilmeye ayrýlan parsellerin ot mücadelesinde, sahaya verilen herbisit veya gübrenin karýþtýrýlmasýnda kullanýlan, çaplarý 40 - 50cm., kalýnlýðý 3 - 4mm. olan, keskin kenarlý (kertiklileri de mevcut), iç bükey çelik disklerden meydana gelmiþ bir toprak iþleme ekipmanýdýr. Kenarlarý düzgün olanlar normal koþullarda, kertikli olanlar ise bitki artýklarýnýn parçalanmasý amacýyla kullanýlýrlar. Diskler sayýlarý 4-14 arasýnda deðiþir þekilde bir mil üzerine monte edilmiþlerdir. Buna batarya denir. Bataryalarýn sayýlarýna göre ve diziliþlerine göre tek etkili, çift etkili gibi iþ hacmine göre sýnýflandýrmalar mevcuttur.
Toprak Frezleri
Fidanlýklarda, park ve bahçelerde ve çevre düzenleme iþlerinde ilk iþlemeden sonra devamlý ve en çok kullanýlan toprak iþleme ekipmanlarý toprak frezleridir. Bunlar gücünü motordan alarak yüksek devir hýzý ile dönen yaylý veya sabit býçaklarla topraðý ince bir kýrýntý haline getirirler. Yabani otlarý parçalar, keser, toprak yüzüne yayýlan gübreyi toprakla gayet iyi karýþtýrýr. Yastýklarý ekim ve repikaja gayet iyi hazýrlar. Frezler fide veya fidan sýralarý arasýnda aralýklara göre gerekli bir ayarlama yapýlarak ot mücadelesi ve çapalama iþlerini de yapar. Ancak ayrýk gibi kök ve diðer vejetatif parçalarý ile kolayca üreyen cinsten yabani otlarý frezlemek onlarý ufak parçalara bölüp daha fazla yayýlarak üremelerini saðlar. Bu nedenle böyle yerlerde ot mücadelesinde freze kullanmamak lazýmdýr. Bir de taþlý topraklarda da frez kancalarý sýk sýk kýrýldýðýndan kullanýlmasý önerilmez. Frezler toprak frezleri, çapa frezleri olarak çeþitli tipte ve geniþlikte olmaktadýr.
Merdaneler:
Tohum yataðý hazýrlýðýnda kullanýlan aletlerdir. Topraðý bastýrýr, kesekleri kýrar ve tarlayý düzeltir. Bazý durumlarda ekimden hemen sonra araziye sokularak çimlendirme hýzý artýrýlýr. Merdanelerin iþleyici gövdeleri bir mile baðlý olarak dönen; düz bir silindir, yarý çevresi týrtýllý, üçgen veya çýkýntýlý olan disklerden meydana gelmiþlerdir.
Merdaneler yüzey þekillerine göre üçe ayrýlýrlar;
1- Düz merdaneler 2- Dalgalý merdaneler 3- Dip bastýran merdaneler. Düz merdaneler küçük alanlarda (çim bastýrmada) insan gücüyle çekilirler.
Comment