Pülverizatörler

[ertuğrul çelik]

Cevap: Pülverizatörler

ilaç etiketlerindeki miktar basınçlı motorlu pulvarizötörler için yazılmakta dekara 20 litre olarak hesaplanır ama sırt pompaları ile bunu ayarlayamazsınız deneme yanılma yöntemi lie kendiniz bulmak zorundasınız.

[biomer]

Pülverizatör Tipleri ve Çalışma İlkeleri

Tarımsal üretimde, birim alandan alınan ürün miktarının ve kalitesinin artırılmasında; ıslah çalışmaları, sulama, gübreleme gibi temel üretim girdilerinden başka hastalık, zararlı ve yabancı otlarla tarımsal mücadele oldukça önemli bir yere sahiptir.


Hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadelede kültürel savaş, fiziksel savaş, biyolojik savaş, biyoteknik savaş gibi yöntemler kullanılmasına karşın hem uygulama kolaylığı, hem de etkisini kısa sürede göstermesi nedeniyle günümüzde en yaygın kullanılan yöntem kimyasal savaştır.


Başarılı bir kimyasal savaş, en az ilaç kullanarak en yüksek biyolojik etkinliğin sağlanması, çevre kirliliğinin en aza indirilmesi ve ekonomik bir ilaç uygulamasıyla mümkündür. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi; mücadele yapılacak hedef çeşidine uygun ilacın seçilmesi, seçilen ilacın zamanında ve uygun dozlarda hedef yüzeylere yerleştirilmesi ve bu işlemlerin yapılmasında en uygun ekipmanın seçilmesine bağlıdır. Bununla birlikte bu ekipmanların ayar ve bakımlarının doğru bir şekilde yapılarak en uygun işletme koşullarında çalıştırılmaları gerekmektedir.


Bitki Koruma Makinalarının Sınıflandırılması


Tarım ilaçlarının uygulanmasında çeşitli bitki koruma makinaları kullanılmaktadır. Bunlar; havadan ilaçlamada kullanılan uçak ve helikopterler ile yerden yapılan uygulamalarda kullanılan pülverizatörler, tozlayıcılar, mikrogranül uygulayıcıları, toprak enjektörleri, sisleyiciler ve fumigatörlerdir.


Tarımsal savaş yöntemleri içerisinde en fazla kullanılan yöntem kimyasal savaştır. Kimyasal savaşın temelini ise, çoğunlukla sıvı haldeki ilaçlar ve bu ilaçların hedef yüzeylere iletilmesinde kullanılan pülverizatörler oluşturmaktadır. Bu durum uygulanan pülverizasyon tekniği ve uygulamada kullanılan pülverizatörlerin önemini daha da arttırmaktadır.


Etkili maddenin taşıyıcı su veya yağlı çözeltiler içine karıştırılarak hedef yüzeylere damlalar halinde iletilmesi işlemine pülverizasyon (püskürtme), bu işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan makinalara ise pülverizatör (püskürtücü) denilmektedir.




Pülverizatörlerin Ana Parçaları


Klasik tip pülverizatörlerde bulunan bazı önemli parça ve sistemler aşağıda şekilde sıralanabilir:

İlaç deposu,

Karıştırıcı,

Pompa,

Hava deposu,

Basınç regülatörü ve manometre,

Bağlantı boruları ve hortumlar,

Filtreler,

Vanalar,

Püskürtme boruları (bum) ve askı sistemleri,

Memeler.


İlaç Deposu


Pülverizatörlerde kullanılan depolar püskürtülecek sıvı ilacı içinde taşıyan, ağzı süzgeçli ve kapaklı altında boşaltma vanası ve ilacı pompaya ileten emme ağzının açıklığından oluşan bir yapıdır.


Günümüz pülverizatörlerinde depolar ilaçların etkilerine karşı dayanıklı şeffaf plastikten (polyester-polietilen) yapılmaktadır.

Depo üzerinde sıvı seviyesinin kolaylıkla gözlenebilmesi için rakam ve işaret çizgileri bulunmaktadır.

Depolar, depo anma hacimlerinin % 10 fazlası hacimde yapılırlar.

Depo üzerinde sıvının kolay doldurulmasını sağlayacak büyüklükte bir doldurma ağzı kapağı ve yabancı materyallerin depo içerisine girmesini engelleyen bir süzgeç bulunmaktadır.

Büyük hacimli depolarda, ilacın fazla çalkalanarak köpürmesi ve eğimli alanlarda çalışma sırasında yanal dengenin korunması amacıyla dalga kıran şeklinde perdeler bulunmaktadır.

Depoların şekli çoğunlukla silindirik ve bazen oval yapıdadır. Depo hacimleri pülverizatörlerin kullanım alanı ve tipine göre değişmektedir.

Karıştırıcı


Karıştırıcılar, ilaç depolarında sıvı haldeki ilaçları karıştırarak ilaç etkili maddesinin konsantrasyonunun değişmemesini ve düzgün bir konsantrasyonla ilaçlama yapılmasını sağlamaktadırlar.


Pülverizatörlerde kullanılan karıştırıcılar mekanik, hidrolik ve pnömatik tipte olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Mekanik karıştırıcılar pompa ve meme verdilerine bağlı kalmadan etkin bir karıştırma sağlamaktadırlar. Bunlar pistonlu veya membranlı pompaya sahip, depo kapasitesi 800 l üzerindeki pülverizatörlerde sıklıkla kullanılmaktadırlar. Hidrolik karıştırıcılarda, ilaç deposunun dip kısmına yerleştirilen ve üzerinde delikler bulunan bir boru içerisine basınçla gönderilen sıvıyla karıştırma işlemi gerçekleşmektedir. Genellikle depo kapasitesi 600 l’den küçük olan pülverizatörlerde, pompanın bastığı sıvının bir kısmı regülatörden geri dönüş hattıyla depoya geri gönderilerek karıştırma sağlanmaktadır.


Pompa

Pülverizatörler üzerindeki pompa, traktör kuyruk mili veya diğer bir güç kaynağından aldığı mekanik enerjiyi basınç enerjisine dönüştürerek sulandırılmış ilaca iletmektedir. Sıvı, kazandığı bu basınç enerjisiyle boru hatlarında hareket etmekte ve basınç enerjisinin memede kinetik enerjiye dönüşümü ile damlalar şeklinde parçalanmakta ve hedef yüzeye ulaşabilmektedir. Pompanın bir diğer görevi ise, geriye dönüşlü hidrolik karıştırıcılarda sıvının bir kısmını depoya geri göndererek ilaç konsantrasyonunun sabit tutulmasını sağlamaktır.


Pompalar, bitki korumada kullanılan ilaçlara dayanıklı (aşınma, korozyon, paslanma) ve farklı kullanım basınçlarına karşı yeterli debiyi sağlayacak nitelikte olmalıdır.

Pülverizatörlerde kullanılacak pompa tipi seçilirken, ilaçlama koşullarına uygun verdi ve basıncı sağlamasına dikkat edilmelidir. Pompa karakteristikleri içinde yer alan verdi ve basınç, pülverizasyonu doğrudan etkileyen iki önemli faktördür. Gereğinden daha az verdi veya basınç sağlayan bir pompa ile yeterli etkinlikte bir ilaçlama yapılamazken; gereğinden daha büyük kapasiteli bir pompa seçilmesi ise daha pahalı olacağından maliyeti yükseltecek ve ayrıca daha fazla güç tüketimine neden olacaktır.


Hava deposu


Pülverizatörlerde alternatif hareketli pompalar kullanıldığında, ilaç yalnızca basma hattında basıldığı için pülverizasyonda kesiklilik oluşmaktadır. Bu koşullarda pülverizasyon sistemindeki sıvı akışı ve basıncının devamlılığını sağlayabilmek için pompa üzerine bir hava deposu yerleştirilmektedir.




Basınç regülatörü ve manometre


Pülverizatörlerde çalışma basıncının sabit tutulabilmesi için bir regülatöre ihtiyaç duyulmaktadır. Pülverizasyon sırasında sistemdeki basıncı kontrol edebilmek için, çalışma basınçlarını gösteren çeşitli manometreler kullanılmaktadır. Manometrelerin düzgün olmayan arazilerde çalışırken ortaya çıkan titreşimlerden ve pülverizasyon sırasındaki basınç dalgalanmasından kaynaklanan titreşimlerden etkilenmemeleri için göstergenin içi sıvı gliserinle doldurulmaktadır. Gliserin aynı zamanda manometrenin ölçme mekanizmasını aşınmaya, korozyona ve yoğuşmaya karşı da korumaktadır. Aşağıdaki şekilde pülverizatörler üzerinde kullanılan basınç regülatörü ve manometre görülmektedir.

Bağlantı boruları ve hortumlar


Pülverizatörlerde, depodaki sıvı ilacın püskürtme sistemine iletilmesi için farklı çap ve uzunlukta düz hortum ve borular kullanılmaktadır. Bunlar, püskürtme sistemindeki aşırı basınçlara dayanabilecek yapıda ve güneş ışığına, yağ ve aşındırıcı özellikteki ilaçlara karşı dayanıklı olmalıdır. Sıvı basıncı, pülverizatör üzerindeki farklı noktalarda değişiklik göstermektedir. Bu yüzden hortumların seçiminde tasarımı, malzemesi ve ölçüsü dikkate alınmalıdır.


Sıvılar hortum içerisinde basınçlandırıldığında sıvı ve hortum iç yüzeyi arasındaki sürtünmeden dolayı bir miktar basınç düşümü olacaktır. Bağlantı sayısının azaltılması, hortumların olabildiğince kısa ve düzgün olması püskürtme hattındaki basınç düşmesini minimuma indirmektedir.

Filtreler


Filtreler sıvı ilaç içerisindeki çözünmemiş katı parçacıklar, kum, toprak ve diğer yabancı maddeleri ayırarak pompayı aşınmaya karşı, memeleri ise hem aşınmaya hem de tıkanmaya karşı korumaktadır. Bu nedenle pülverizatörlere depo ağzından memelere kadar kademeli olarak farklı delik çaplarında filtreler yerleştirilmektedir. Diğer filtrelere göre daha büyük delikli olan depo ağzı fitreleri kaba materyalleri süzmek için depo ağzına yerleştirilirler. Pompa ve memeleri sıvı ilaç içindeki küçük yabancı materyallerden koruyan emme filtreleri, genellikle deponun altına yakın yerleştirilir ve emme hortumunun sonuna bağlanırlar. Memelerde tıkanmayı ve aşınmayı önleyen meme süzgeçleri ise, meme uçlarının hemen önüne yerleştirilirler.


Vanalar (Akış kontrol valfleri)


Düşük basınçlı tarla pülverizatörlerinde püskürtme sistemi (bum) genellikle iki veya üç bölmeden oluşmaktadır. Bumdaki sıvı akışı üç yollu bir kontrol vanası kullanılarak ya bumun bir kısmına ya da bütün buma yönlendirilebilmekte veya tamamen kapatılabilmektedir. Bu, özellikle tarla kenarı ilaçlanırken tüm bumun gerekli olmadığı koşullarda oldukça faydalıdır.


Püskürtme boruları (bum) ve askı sistemleri


Püskürtme boruları (bumlar) sıvı ilacın hedef yüzeylere püskürtülmesini sağlayan memelerin bağlı bulunduğu borulardır. Tarla pülverizatörlerinde, memeler bumlar üzerine belirli aralıklarla bağlanmaktadır. En çok kullanılan meme aralıkları ortalama 50 cm’dir. Bumlar, genellikle iki ya da üç parçalı olarak katlanabilir biçimde yapılmaktadır.

Memeler


Sıvı haldeki bitki koruma ilaçlarını geniş tarım alanlarına dağıtabilmenin yolu, ilacı küçük damlacıklar halinde parçalayarak belli bir hızda hedefe doğru yönlendirmektir. Pülverizatörlerde, ilacın parçalanmasını ve hedefe ulaşmasını sağlayan parça memelerdir. Pülverizatörlerde çok değişik tipte memeler kullanılabilmektedir. Çünkü her ilaç uygulamasına uygun meme tipi mevcut değildir. Eğer ilaç uygulamasının gerektirdiği pülverizasyon karakteristiklerini sağlayabilecek bir meme tipi seçilmezse, ilaç uygulamasından beklenen biyolojik etkinlik sağlanamaz.


Ülkemizde en yaygın olarak kullanılan meme tipleri; yelpaze hüzmeli ve konik hüzmeli memelerdir. Her iki meme tipinde oluşan ilaç dağılımı birbirinden farklıdır. Bunun sonucunda verdikleri ilaç damla dağılımı ve ilacın ortaya çıkan etkisi de farklı olmaktadır.


Yelpaze hüzmeli meme için, meme açısına bağlı olarak 30-50 cm arasında bum yüksekliği uygundur. Konik hüzmeli meme için ise, bu değer 40-60 cm arasındadır. Bum yüksekliği yapılan ilaçlama şekline, toprağa veya kültür bitkisinin üst yüzeyine göre ayarlanır. Her iki meme tipi için de memeler arası mesafe ortalama 50 cm olmalıdır.


Yelpaze hüzmeli memeler, daha çok yabancı ot ilaçlamalarında; konik hüzmeli memeler ise zararlı ve hastalık ilaçlamalarında kullanılırlar.


Pülverizatör memelerinde aşınma


Pülverizatörlerin başarısında en önemli göreve sahip olan memeler, kontrol ve bakım açısından en çok ihmal edilen parçalardan biridir. Memeler zamanla aşınabilen parçalardır. Aşınma, hem sıvı ilacın kimyasal etkisiyle, hem de ilaç içindeki yabancı maddelerin mekanik aşındırma etkisiyle oluşmaktadır. Ayrıca memelerin sert cisimlerle temizlenmesi de aşınmaya neden olmaktadır.

Aşınma nedeniyle memelerin verdileri artmakta dolayısıyla aşınmış memelerde ilaç tüketimi artmaktadır. Ayrıca meme aşınması ilaç dağılım düzgünlüğüne de etki etmektedir. Böylece ilaçlanan alanın bazı bölgelerine aşırı miktarda, bazı bölgelerine ise gereğinden az ilaç uygulanmaktadır. Bunun sonucu olarak hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı istenilen etki sağlanamamaktadır.




Memelerdeki aşınmanın olumsuz etkilerini en aza indirmek için alınması gereken önlemler şunlardır:

İlaçlama dönemine girmeden önce püskürtme çubuğu üzerindeki tüm memelerin verdileri tek tek ölçülmeli ve meme verdisi %10 un üzerinde artış gösteren memeler değiştirilmelidir.

Memeler her ilaçlama döneminden sonra temizlenmelidir. Ancak temizleme yapılırken metal gibi sert cisimler kullanılmamalıdır. Memeler yumuşak bir fırça yardımıyla temizlenmelidir.

Püskürtme çubuğu üzerinde sökülen ve temizlenen memeler kuru ve temiz bir ortamda muhafaza edilmelidir.

İlaçlamada kullanılan su olabildiğince temiz su kaynaklarından sağlanmalı ve filtre edildikten sonra kullanılmalıdır.

İlaç formülasyonu içinde meme aşınmasına neden olan partiküllerin etkin şekilde filtrasyonu için, pülverizatörde ilacın akış hattı boyunca belirli yerlerde ve uygun özellikte filtreler bulunmalıdır.





Pülverizatör Tipleri ve Çalışma İlkeleri

Sırt pülverizatörleri


Büyük hacimli uygulamalarda sırt pülverizatörleri ve atomizörler yaygın olarak kullanılmaktadır. Sırt pülverizatörlerinin kullanım sebeplerini şu şekilde sıralayabiliriz:

İlaçlanacak alanın küçüklüğü (küçük çiftlikler, bahçeler, fidanlıklar vb.),

Arazi yapısının asılır tip pülverizatörlerin kullanımına uygun olmaması (özellikle birbirine yakın tesis edilmiş ağaçlı bahçeler, eğimli ve tesviyesiz araziler),

Sırt pülverizatörlerinin ucuz olması,

Günümüzde kullanım amacına göre farklı sırt pülverizatörleri üretilmekte ve kullanılmaktadır. Bunlar;

- Mekanik sırt pülverizatörleri,

- Otomatik sırt pülverizatörleri,

- Motorlu sırt pülverizatörleri,

- Motorlu sırt atomizörleridir.


Bağ-bahçe pülverizatörleri


Bağ-bahçe uygulamalarında bitkilerin fiziki yapısı, çeşitlilik göstermesi ve farklı dağılımı gibi nedenlerden dolayı ilaçlama sistemleri de farklılık göstermektedir. Çitte gelişen meyve ağaçları ile yüksek taçlı ağaçlar (kiraz, erik, elma) ya da çok yüksek taca sahip meyveli ağaçlar (ceviz) ile orman ağaçları (kozalaklılar, kavak vb.) gibi ağaçlar farklı ilaçlama sistemleri ile ilaçlanmaktadır.


Meyve bahçelerinde ağacın yüksekliği fazla olduğu için sadece damla çapını artırarak üst dal ve yaprakların etkili bir şekilde ilaçlanması mümkün olmamaktadır. Bu nedenle, damlanın yaprak ve dallara ulaşmasını sağlamak için yardımcı hava akımı kullanılması gerekmektedir. Oluşturulan hava akımıyla damlaların daha yükseğe taşınması sağlanmaktadır. Bu amaçla traktörle çekilen veya asılan tip yardımcı hava akımlı bahçe pülverizatörleri kullanılmaktadır.

Tarla pülverizatörleri


Tarla pülverizatörleri, ilacı devamlı aynı konsantrasyonda ve eşit basınç altında hedefe ulaştırarak bitki koruma işlemini gerçekleştirmektedirler. İşletmedeki traktör özelliklerine, ürün çeşidine ve oranına, arazi büyüklüğüne ve durumuna, işçi sayısına ve işletmenin satın alma gücüne göre seçilen pülverizatörler asılır ya da çekilir tipte olmaktadır.


Asılır tip pülverizatörler monokültür (tek tip ürün) tarım yapan işletmeler için uygundurlar. Depo hacimleri 300-1500 l, iş genişlikleri 9-24 m arasındadır. Yüksek depo kapasitesi traktör stabilitesini (dengesini) bozabilir ve belirli koşullara toprak sıkışmasına neden olabilir. Bu nedenle traktörde ön ağırlık ve geniş tabanlı lastikler kullanılmalıdır.


Çekilir tip pülverizatörler ise, büyük işletmeler için daha uygundur. Depo hacimleri 88-3000 l, iş genişlikleri 12-42 m arasındadır. Bu özellikleri ile kısa zamanda daha geniş alanları ilaçlayabilirler. Çekilir olmaları nedeniyle daha az traktör çeki gücü gerektirirler.




Pülverizatör Ayarları (Kalibrasyonu)


Bir pülverizatörün doğru olarak ayarlanması pek çok bakımdan önemlidir. Bunlardan bazıları;

Yetiştirilen ürünün verimi ve kalitesi

Birim alana atılan ilaç + su miktarı (ilaç normu),

Çevre kirliliği,

Zaman,

Operatör sağlığı,

Maliyettir.

Bir pülverizatörün ayarlarının yapılabilmesi için şu değerlerin bilinmesi gerekir:

İlaç normu (l/ha),

Memenin tipi ve verdisi (l/dak),

Çalışma basıncı (bar),

İlerleme hızı (km/h).

Genel bir referans olarak aşağıdaki değerler kullanılabilir.

-İlaç normu için;

Herbisitler ®100 - 300 l/ha

Fungusit ve insektisitler ®150 – 300 l/ha

-Meme tipi ve basıncı için;

a.Yelpaze hüzmeli memelerde,

Herbisitler ® 1.5 -3 bar

Fungusitler ve insektisitler ® 2-5 bar

b.Konik hüzmeli memelerde,

Fungusitler ve insektisitler ® 5-8 bar




Kolay ve doğru bir pülverizatör ayarı (kalibrasyon) yapılabilmesi için aşağıdaki işlem basamakları takip edilmelidir:


Tüm filtrelerde dahil olmak üzere pülverizatörün kontrol edilmesi,

İlaç etiketinin dikkatli olarak okunması,

İlaç normunun seçilmesi,

Belirlenen ilaç normunun hava koşulları ve bitki yoğunluğuna göre yeniden gözden geçirilmesi,

Meme tipi, çalışma basıncı ve ilerleme hızının seçilmesi,

İlaç deposunun temiz su ile doldurulması,

İlerleme hızının kontrol edilmesi,

Regülatörün ayarlanması,

Meme verdisinin kontrol edilmesi,

Çalışma basıncının ve buna bağlı olarak meme verdisinin yeniden kontrolü,

Etiket bilgilerine uygun olarak ilaç deposunun ilaç karışımı ile doldurulması,

İlaçlama sırasında kontrollere devam edilmesi (bum yüksekliği, basınç ayarları ve memelerde tıkınma olup olmadığı),

İlaçlama sonunda pülverizatörün temizlenmesi.


Tüm tarla yüzeyi ilaçlamalarında kalibrasyon

İlerleme hızının kontrolü


İstenilen ilaç normunun elde edilebilmesi için, traktörün ilerleme hızının tam olarak bilinmesi çok önemlidir. Çünkü tekerleklerdeki patinajdan dolayı traktörmetrede görülen hızdan sapmalar olabilir.


Bunun için, 100 m’den az olmayan bir uzaklık belirlenir. Bu uzaklık ilaçlama hızında geçilir ve geçen zaman saniye olarak kaydedilir.


Aşağıdaki eşitlikten ilerleme hızı hesaplanır;

Uzaklık (m) x3.6

İlerleme hızı (km / h) =

Zaman (s)


Örneğin 100 m, 46 saniyede alınmışsa 100 x 3.6 = 7.8 km/h olarak pülverizatör hızı belirlenmiş olur. 46




Meme verdisinin belirlenmesi


Pülverizatör uygun basınçta çalıştırılarak 1 dakika süreyle temiz su püskürtülür. Püskürtülen su, memelerin altına yerleştirilen kaplarda toplanarak ölçülür. Bu işlem mümkünse tüm memeler için ya da en azından bumun sağ, sol ve orta kısmından olmak üzere birkaç meme için yapılmalıdır.

.


İlaç normunun belirlenmesi


İlerleme hızı ve meme verdisi belirlendikten sonra aşağıdaki eşitlikten ilaç normu hesaplanır;


İlaç normu (l/ha) = Meme verdisi (l/dak) x Meme sayısı x 600

İş genişliği (m) x ilerleme hızı (km/ h)


İş genişliği (m) = İki meme arası mesafe (m) x Bumdaki meme sayısı


Örneğin 1 meme için ölçülen verdi 2.5 l/dak ise ve bumda 20 adet meme varsa;

İlaç normu = 2.5 x 20 x 600 = 385 l/ha olarak bulunur.

0.5 x 20 x 7.8


Eğer gerçek norm önerilen veya hedeflenen normdan % 5 daha yüksek veya daha düşük ise ya basınç, ya ilerleme hızı ya da her ikisinde de ayarlamalar yapılmalıdır.


İlaç deposuna eklenecek ilaç miktarının belirlenmesi;


Meme verdisi ayarlanıp, kontrolleri tamamlandığında depoya konulacak kimyasal miktarı da aşağıdaki eşitlikten hesaplanabilir.


İlaç / depo = Depo hacmi (l) x Doz ( l/ha)

İlaç normu (l/ha)


Örneğin; 600 l’lik depoya, uygulama dozu 2 l/ha olan kimyasaldan, ilaç normu 240 l/ha olacak şekilde yapılacak uygulama için 5 litre ilaç eklenmelidir.


Etkili bir ilaçlama ve ilaçlanan yüzeyler üzerinde kalan aşırı pestisit kalıntılarını azaltmak için pülverizatörün kalibrasyonu periyodik olarak yapılmalıdır. Çalışma koşulları ve kullanılan kimyasaldaki değişmeler yeni bir kalibrasyon gerektirir. Ayrıca memelerde oluşan aşınmalar ile verdileri arttığından kalibrasyon çok önemlidir. Aksi halde verdi arttıkça hedeflenen ilaç normundan daha fazla ilaç tarlaya uygulanmaktadır.

Kaynak : tedgem.gov.tr

[recobey]

Arkadaşlar ben sayısı çok fazla olmayan zeytin ağaçlarıma ilaçlama yapmak için ilaçlama makinası almak istiyorum çok fazla fiyatlı olmayan Şarzlı,akülü olan model mi alsam yoksa motorlu ilaçlama makinası mı alsam karar veremedim bu konu hakkında yardımcı olurmusunuz.Ayrıca bu konu hakkında önerebileceğiniz marka ismi verebilirmisiniz...Teşekkürler...