Don Olaylarına Karşı Sera Üreticileri Hazırlıklı Olmalı

[akcabey]

Sakarya Tarım İl Müdürü Abdurrahman Çakar, kurak geçen sezonun arkasından gelen kar yağışının tarımsal açıdan sevindirici olduğunu söyledi. Çakar, yağışın faydalarının yanında seracılık faaliyetleri açısından oluşturacağı risklerin de göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade ederek üreticileri don olaylarına karşı uyardı.
Çakar, yaptığı yazılı açıklamada, yağan karın yer üstü ve yeraltı su kaynaklarını besleyerek su doygunluğunu ve su havzalarının dolmasını sağladığını kaydetti. Karın tarla ziraatında soğuğa karşı koruyucu etki gösterdiğini dile getiren Çakar, küresel ısınma ve kuraklık tehdidinin yoğun olarak gündeme geldiği dönemde bol miktarda yağan karın hem içme suyu hem de tarımsal sulama kaynakları açısından faydalı olduğunu bildirdi. Çakar şöyle dedi: "Kar örtüsü, toprak altında yaşayan hastalık ve zararlıların hayatını olumsuz etkiler. Bu sayede tarımsal üretimde hastalık ve zararlıların popülasyonu azaldığından bunlarla mücadele kolaylaşır. Böylece hem üretim artar hem de masraf azalmış olur."


Kar yağışının genel olarak faydaları yanında, seracılık faaliyetleri açısından oluşturacağı risklerin de göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkati çeken Çakar, özellikle kar yükünün fiziki etkisiyle örtü malzemesi ve konstrüksiyonun zarar görmesi ya da yıkılmasına karşı tedbirli olunması gerektiğini belirtti. Çakar, örtü altı tarım ile süs bitkileri üreticilerinin meteorolojik uyarıları dikkatle takip etmesi gerektiğini ve muhtemel don olaylarına karşı hazır olmaları gerektiğini vurguladı. (Cihan Haber Ajansı)

[kaizenisitma]

Cevap: Don Olaylarına Karşı Sera Üreticileri Hazırlıklı Olmalı

Seracılıkta en önemli gider ısıtma gideridir. 1 dönüm (1000 m2) seranın Ekim ayından Nisan ayına kadar 7 ay süreyle 15°C de tutulması için yapılacak ısıtmalarda; Antalya'da 22 ton Fuel- Oil, Yalova'da 46 ton Fuel Oil, Ankara'da 86 ton Fuel Oil gerekir.

Mevcutta kullanılan yakıt tipleri

Doğalgaz
Yaptığımız fizibilitelerde yakıt olarak doğalgaz kullanıldığında, Antalya koşullarında bile doğalgaz ile ısıtmanın karlı olmadığı ve işletmenin zarar edeceği çıkabilmektedir.

Kömür
Antalya koşullarında uygun fiyatlı kömür ile ısıtma karlı olabilmekle beraber seranın genelde en büyük gider kalemini oluşturur. Ancak işletme, Antalya; dan kuzeye gittikçe kömür ile ısıtma da karlı olmaktan çıkmaktadır. Ankara koşullarında kömür ile ısıtma da işletmeyi zarar ettirecektir.

Jeotermal
Jeotermal kaynakları kullanarak ısıtma, tüm olasılıklar içerisinde hem en karlı üretimi yapmayı sağlayan, hem de en temiz ısıtma şeklidir.

Türkiyedeki yaygın uygulama,

Özellikle güney bölgelerde seracılık yaparken ısıtma denildiğinde anlaşılan; sera içinde birkaç odun sobası yakarak soğuğu kırmak şeklinde olmaktadır.

Ancak bu çok sakıncalı, hatalı ve aslında astarı yüzünden pahalıya gelen bir uygulamadır. Bu uygulamanın sakıncalarını kısaca saymak gerekirse:

Çiçeklerin döllenme oranı düşer. Hatta bazı hallerde doğal döllenme (arı kullanılsa bile) hiçbir şekilde gerçekleşmez. Bu durumda üretici hormon kullanmak zorunda kalabilir. Ancak sıcaklık yeterli değilse hormon bile döllenmeyi sağlamayabilir.

Bir şekilde döllenme gerçekleşse bile ürün tatsız tuzsuz olur. Bitki, meyvesini gereği gibi besleyemez. Bazı besin maddelerini meyveye ulaştıramaz. Toprak veya ortam ile verilen besin maddeleri düşük sıcaklıklarda bitki tarafından gereği gibi alınamaz.

Bitki sürekli ısı değişimine maruz kaldığı ve ihtiyacının altında ısınabildiği için hastalık ve zararlılara dayanıklılığı zayıf olur. Bu durumda üretici sürekli ilaçlama yapmak zorunda kalır. Bu durum üreticiyi ekonomik açıdan zorladığı gibi üründe kalıntı problemi çıkma ihtimalini de arttırır.

Tabiidir ki bu, ekonomik analizi iyi yapılması gereken bir konudur. Soğuk mevsimlerde, özellikle jeotermal gibi elverişli enerji kaynağı olmayan tesisler için + 2 C fazla ısıtma büyük bir mali yüktür.

Sonuç

Ülkemizde yoğun olarak yetiştirilen domates, patlıcan, biber, kabak ve salatalık gibi sera bitkilerinin daha sağlıklı, daha tonajlı, daha lezzetli olmaları için gerekli Isı 18-24 Derece aralığındadır ancak sera içi sıcaklığının 7-10 Derece arasında tutulması da yeterlidir. Bu derecenin altındaki ısılarda bitkinin gelişimi çok yavaşlar, hastalıklara dayanıksızlığı artar, daha çok ilaç gideri oluşturur. Şekil bozuklukları ve lekeler oluşur. Pazarda sadece İç piyasaya hitap eden, İhracata uygun olmayan ürün elde edilir.

Kaizen yaklaşımı

Kaizen ısıtma sistemleri, serada öncelikli olarak insan karar faktörünü devre dışı bırakarak, PLC veya bilgisayar kontrollü, sera zemin ısısı, nisbi nem oranı,karbondioksit ve ışık seviyesini analog ve dijital sensörler ile izleyerek zirai danışmanın ekilen bitki için önerdiği senaryolar eşliğinde, en uygun ısı,nem,hava,ışık oranında tutarak serada %100-200 lere varan verim artışı,erkencilik,daha az ilaçlı ve hormonlu ihraçata yönelik kalitede ürün almayı olanaklı kılmaktadır.

Kaizen sera ısıtmada Türkiye de ilk defa, kök ısıtma sistemini gerçekleştirmiştir. Sistemde klasik ısıtma yerine bitki ekim sıralarının 30-40 cm altına izolasyon yapılarak, elektrikli ısıtıcı kablolar yerleştirilip, bitkinin ihtiyacı olan minimum ısı bitkinin altından verilmekte, böylece kömür , odun, fuel-oil gibi klasik ısıtma tekniklerine göre % 70 varan tasarruf sağlanmaktadır. Bu sistem yurt dışında özellikle israil,hollanda,fransa,japonya da yıllardır başarı ile denenmiş, etkinliği kanıtlanmış bir teknik olup, özellikle avrupa da yıllardır kullanılan yerden elektrikle ısıtma tekniğinin sera versiyonudur.