Tweet
ÖNEMI
Hizla artan nüfusumuzun beslenmesi ve stratejik bir ürün olan bugdayda dünyanin gerisinde kalmamak için hububat yetistiriciliginde yetistirme teknigine uygun olarak üretim yapmaliyiz.Bölgemiz için ana ürün olan bugday bitkisi bizden günümüzde verim ve kaliteyi bir arada bulunduran tarimsal uygulamalari talep etmektedir.
Un, Makarna ve Bisküvi sanayinin talep ettigi bugdayi üretmemiz bunu yaparken de bölgemizin iklim kosullarini dikkate almamiz gerekmektedir.
Iklim ve toprak istegi:
Bugday dünya genelinde ve ülkemizde çok genis bir yayilma göstermis çesitli iklim ve toprak sartlarina uyum saglayan bir bitkidir. Iklim istegi olarak önemli olan bölgenin iklim sartlarina en uygun çesidi seçmektir.Çünkü bazi ekmeklik bugday çesitleri kar örtüsünde -35 dereceye dayanabildikleri halde bazilari -10 derecede zarar görebilmektedir.Bu seçim yapilirken uzun yillar ortalamalari dikkate alinmali ve çesit seçiminde en önemli unsur olarak soguklara dayanmayi göz nünde bulundurmalidir.
Bugday belirgin bir toprak seçiciligi göstermez. Bununla birlikte belli cins,tür ve çesitler için en uygun olan toprak tipleri de vardir. Genellikle tinli alüviyal topraklar bugday için uygundur.
Çesit seçimi : Ilimiz için tavsiye edilen Ekmeklik bugday çesitleri sunlardir;
Bezostaya-1, Gerek-79, Kiraç-66, Atay-85, Sultan-95, Kirgiz-95, Pehlivan, Gün-91, Ikizce-96, Yakar-99, Aytin-98, Demir-2000,Bayraktar-2000, Karahan-99, Konya-2002, Altay-2000, Sönmez-01, Harmankaya-99, Yunak, Eser, Tosunbey, Esperia (Aksehir yöresi için),Alpu-01, Prostor,
Makarnalik bugdaylardan ilimizde Kunduru-1149, Altin 40/98, Ankara-98, Kiziltan-91, Yelken-2000, Mirzabey-2000 tercih edilebilir.
Bunlarin disinda diger bölgelerin bilhassa iliman ve geçit bölgelerinde o bölgenin iklim sartlarina uyan çesitlerin ilimizde üsüyerek zarar görebilecegi bilinmelidir.
Toprak isleme:
Ilimizde hububat tarimi 3 sekilde yapilmaktadir.
1- Kuru alanlarda nadas yapilarak,
2- Yagisin yeterli oldugu alanlarda,
3- Sulu alanlarda .
Bu üç sekil tarimin kendine has özellikleri vardir.Iyi bir ürün almak için her birine uygun toprak isleme metotlarini uygulamak gerekmektedir.
Kuru kosullarda nadas uygulamali bugday tarimi yapiliyorsa amaç toprakta suyun birikmesi oldugu için. yapilan bütün toprak islemelerinde topragi fazla hareket ettirmemeye, yirtarak islemeye dikkat etmeli ve biriktirilen yagislari yabanci otlarla zamaninda ikileme ve üçleme yaparak muhafaza etmek gerekir.
Yagisin yeterli oldugu alanlarda toprak isleme her yil farkli derinlikte yapilmali bu sayede pulluk tabani olusmasi engellenmeye çalisilmalidir.Bu yapilmadigi takdirde olusan sert tabaka bitki köklerinin derinlere inmesine, su ve besin maddelerine ulasmasina engel olur. Bu olumsuzlugu gidermek için her yil farkli derinliklerde toprak isleme yapilmali ve 3-4 yilda bir dip kazan ile 60 cm derinden islenerek bu tabaka bozulmalidir. Bu islem temmuz, agustos, aylarinda yapilmalidir.
Ekim :
Bölgemizde güzlük ekimler için en uygun ekim zamani 15 Eylül-15 Ekim tarihleri arasidir.Bu tarihlerde ekilen bugdayin çim kökleri kisa kadar gelisecek bu sayede kisi daha kuvvetli geçirecek ve kistan çiktiktan sonra baharda daha çabuk gelisip verimi artacaktir.
Tohumluk miktari olarak sertifikali tohumlarda dekara 20 kg önerilmektedir. Bu miktari tohum yataginin hazirlanma durumu, kullanilan ekim makinesi veya isçilik sartlari etkilese de uygun sartlarda
18-20 kg dan daha fazla tohum kullanilmamalidir. Çünkü bilhassa kurak sartlarda atilan fazla tohum ileride bitki sikligindan dolayi susuzluga bagli yanmalara sebep olmaktadir. Uygun siklikta ekilen bugday yagisin iyi oldugu yillarda zaten kardeslenmeyi arttirarak tarlayi kapatacaktir.Sulu sartlarda ise sik ekim ciliz dane ve kalite sorunlarina sebep olmaktadir.
Ekim sirasinda tohumlarimiz Mantari hastaliklara, ekin kurduna (zabrus) karsi ilaçlanmis, toprak tahlillerinde eksikligi ortaya çikmis ise Çinko elementi ile kaplanmis olmalidir.
Gübreleme:
Gübreleme toprak analiz sonuçlarina göre yapilmalidir. Gübrelemede esas olan toprakta eksik olan bitki besin maddesini topragin yapisina uygun formdaki gübreleri tercih ederek tarladan kalkacak sap ve dane miktarina göre gübre miktarini belirlemektir.
Genel olarak kuru tarim alanlarinda 6-7 kg saf azot ve 7-8 kg Saf fosfor saglayacak sekilde gübreleme yapmak gerekir.Sulu alanlarda ise 12 -14 kg saf azot ve 8-10 kg saf fosfor kullanilmali çesidin verim potansiyeline ve sulama sayisina göre miktar ayarlanmalidir.
Makarnalik bugdaylarda gübreleme ve sulama zaman ve miktarlarinin iyi ayarlanamamasi bugdayda dönmeye ( Ala getirme) sebep olacagi için asiri gübreleme ve sulamadan kaçinilmalidir. Yabanci ot Mücadelesi :
Kullanilan yabanci ot ilaçlari her yil degistirilerek degisik etkili maddedeki ilaçlar ile tarlamizda bulunan yabanci otlarin ilaçlara karsi olusan mukavemeti kirilmalidir.
Sulama:
Iklim sartlarina göre sulama zamanina ve miktarina karar verilmeli sapa kalkma döneminde sulamayi ihmal etmemeli, çiçeklenmeden önce ve sonra su vermeye çalisilmalidir. Verilecek su miktari tarla ve iklim sartlarina göre belirlenmelidir.
Hasat :
Hasat zamani danedeki nem miktari %13,5 e düstügü zamandir. Hasatta geç kalinir ve nem %12 nin altina düserse fabrikasyon islemleri zorlasacak ve kalite bozulacaktir.
konyatarım
Hizla artan nüfusumuzun beslenmesi ve stratejik bir ürün olan bugdayda dünyanin gerisinde kalmamak için hububat yetistiriciliginde yetistirme teknigine uygun olarak üretim yapmaliyiz.Bölgemiz için ana ürün olan bugday bitkisi bizden günümüzde verim ve kaliteyi bir arada bulunduran tarimsal uygulamalari talep etmektedir.
Un, Makarna ve Bisküvi sanayinin talep ettigi bugdayi üretmemiz bunu yaparken de bölgemizin iklim kosullarini dikkate almamiz gerekmektedir.
Iklim ve toprak istegi:
Bugday dünya genelinde ve ülkemizde çok genis bir yayilma göstermis çesitli iklim ve toprak sartlarina uyum saglayan bir bitkidir. Iklim istegi olarak önemli olan bölgenin iklim sartlarina en uygun çesidi seçmektir.Çünkü bazi ekmeklik bugday çesitleri kar örtüsünde -35 dereceye dayanabildikleri halde bazilari -10 derecede zarar görebilmektedir.Bu seçim yapilirken uzun yillar ortalamalari dikkate alinmali ve çesit seçiminde en önemli unsur olarak soguklara dayanmayi göz nünde bulundurmalidir.
Bugday belirgin bir toprak seçiciligi göstermez. Bununla birlikte belli cins,tür ve çesitler için en uygun olan toprak tipleri de vardir. Genellikle tinli alüviyal topraklar bugday için uygundur.
Çesit seçimi : Ilimiz için tavsiye edilen Ekmeklik bugday çesitleri sunlardir;
Bezostaya-1, Gerek-79, Kiraç-66, Atay-85, Sultan-95, Kirgiz-95, Pehlivan, Gün-91, Ikizce-96, Yakar-99, Aytin-98, Demir-2000,Bayraktar-2000, Karahan-99, Konya-2002, Altay-2000, Sönmez-01, Harmankaya-99, Yunak, Eser, Tosunbey, Esperia (Aksehir yöresi için),Alpu-01, Prostor,
Makarnalik bugdaylardan ilimizde Kunduru-1149, Altin 40/98, Ankara-98, Kiziltan-91, Yelken-2000, Mirzabey-2000 tercih edilebilir.
Bunlarin disinda diger bölgelerin bilhassa iliman ve geçit bölgelerinde o bölgenin iklim sartlarina uyan çesitlerin ilimizde üsüyerek zarar görebilecegi bilinmelidir.
Toprak isleme:
Ilimizde hububat tarimi 3 sekilde yapilmaktadir.
1- Kuru alanlarda nadas yapilarak,
2- Yagisin yeterli oldugu alanlarda,
3- Sulu alanlarda .
Bu üç sekil tarimin kendine has özellikleri vardir.Iyi bir ürün almak için her birine uygun toprak isleme metotlarini uygulamak gerekmektedir.
Kuru kosullarda nadas uygulamali bugday tarimi yapiliyorsa amaç toprakta suyun birikmesi oldugu için. yapilan bütün toprak islemelerinde topragi fazla hareket ettirmemeye, yirtarak islemeye dikkat etmeli ve biriktirilen yagislari yabanci otlarla zamaninda ikileme ve üçleme yaparak muhafaza etmek gerekir.
Yagisin yeterli oldugu alanlarda toprak isleme her yil farkli derinlikte yapilmali bu sayede pulluk tabani olusmasi engellenmeye çalisilmalidir.Bu yapilmadigi takdirde olusan sert tabaka bitki köklerinin derinlere inmesine, su ve besin maddelerine ulasmasina engel olur. Bu olumsuzlugu gidermek için her yil farkli derinliklerde toprak isleme yapilmali ve 3-4 yilda bir dip kazan ile 60 cm derinden islenerek bu tabaka bozulmalidir. Bu islem temmuz, agustos, aylarinda yapilmalidir.
Ekim :
Bölgemizde güzlük ekimler için en uygun ekim zamani 15 Eylül-15 Ekim tarihleri arasidir.Bu tarihlerde ekilen bugdayin çim kökleri kisa kadar gelisecek bu sayede kisi daha kuvvetli geçirecek ve kistan çiktiktan sonra baharda daha çabuk gelisip verimi artacaktir.
Tohumluk miktari olarak sertifikali tohumlarda dekara 20 kg önerilmektedir. Bu miktari tohum yataginin hazirlanma durumu, kullanilan ekim makinesi veya isçilik sartlari etkilese de uygun sartlarda
18-20 kg dan daha fazla tohum kullanilmamalidir. Çünkü bilhassa kurak sartlarda atilan fazla tohum ileride bitki sikligindan dolayi susuzluga bagli yanmalara sebep olmaktadir. Uygun siklikta ekilen bugday yagisin iyi oldugu yillarda zaten kardeslenmeyi arttirarak tarlayi kapatacaktir.Sulu sartlarda ise sik ekim ciliz dane ve kalite sorunlarina sebep olmaktadir.
Ekim sirasinda tohumlarimiz Mantari hastaliklara, ekin kurduna (zabrus) karsi ilaçlanmis, toprak tahlillerinde eksikligi ortaya çikmis ise Çinko elementi ile kaplanmis olmalidir.
Gübreleme:
Gübreleme toprak analiz sonuçlarina göre yapilmalidir. Gübrelemede esas olan toprakta eksik olan bitki besin maddesini topragin yapisina uygun formdaki gübreleri tercih ederek tarladan kalkacak sap ve dane miktarina göre gübre miktarini belirlemektir.
Genel olarak kuru tarim alanlarinda 6-7 kg saf azot ve 7-8 kg Saf fosfor saglayacak sekilde gübreleme yapmak gerekir.Sulu alanlarda ise 12 -14 kg saf azot ve 8-10 kg saf fosfor kullanilmali çesidin verim potansiyeline ve sulama sayisina göre miktar ayarlanmalidir.
Makarnalik bugdaylarda gübreleme ve sulama zaman ve miktarlarinin iyi ayarlanamamasi bugdayda dönmeye ( Ala getirme) sebep olacagi için asiri gübreleme ve sulamadan kaçinilmalidir. Yabanci ot Mücadelesi :
Kullanilan yabanci ot ilaçlari her yil degistirilerek degisik etkili maddedeki ilaçlar ile tarlamizda bulunan yabanci otlarin ilaçlara karsi olusan mukavemeti kirilmalidir.
Sulama:
Iklim sartlarina göre sulama zamanina ve miktarina karar verilmeli sapa kalkma döneminde sulamayi ihmal etmemeli, çiçeklenmeden önce ve sonra su vermeye çalisilmalidir. Verilecek su miktari tarla ve iklim sartlarina göre belirlenmelidir.
Hasat :
Hasat zamani danedeki nem miktari %13,5 e düstügü zamandir. Hasatta geç kalinir ve nem %12 nin altina düserse fabrikasyon islemleri zorlasacak ve kalite bozulacaktir.
konyatarım
Comment