Tweet
Harika bitki: SOYA
Hazırlayan:M. Fethi ÖRS Ziraat Yüksek Mühendisi
Soya fasulyesi asrimizda büyük yeri ve önemi olan bir tarim ürünü olmustur. Özellikle kanatli yemlerinde kullanilan küspesi dolayisiyla da genis çapta yaygin hale gelmeye baslamistir. Genellikle yag bitkisi olan soya bir çok meziyetlerinden dolayi asrin harika bitkisi olarak taninmaktadir.
Soya fasulyesinin uluslararasi ticaret ve ekonomisinde stratejik bir tarim ürünü olarak bilinir.
Soya fasulyesi üretimine bizi zorlayan nedenlerin toplumumuza iyi anlatilmasi gerekmektedir.
* Yurdumuz topraklari azot bakimindan fakirdir. Soya bitkisi hava azotunu bagliyarak toprak verimliligini artirmaktadir.
* Büyük fedakarliklarla kurulan yag fabrikalarimizdaki bos kapasitenin doldurulmasina, yag ve küspe açigimizin giderilmesine yardim edecektir. * Soya fasulyesi, karma yem sanayimizin önemli bir hammaddesidir. *Soya ve misir proteini kanatli eti üretiminin temel maddeleridir. * Soya proteinin biyolojik degerinin yüksekligi nedeniyle pek çok gida maddesine katilabilir. *Gida maddelirene katilmasi ile beslenme degeri artirilabilir. * Ülkemizde soya üretiminin artirilmasi ile yaklasik 250 çesit sanayi dalinda kullanilabileceginden, issizlik gibi önemli bir sorunumuzun çözümüne de katkida bulunacaktir. Dünya’yi besleyen 5-6 önemli bitkisel üründen biri olan soyanin bir çok hastaliga karsi insan beslenmesinde önemli bir yeri vardir. Bugün gelismis ülkelerde soyanin sütü, peyniri, sosu, dondurmasi, eti, unu, mürekkebi, mumu, benzine kadar pek çok soyali sanayi ürünü bulunabilmektedir. Soya, kazik köklü bir bitki olup, kuvvetli saçak kök sistemi olusturmaktadir. Havadaki azotu depolama özelligine sahiptir. Boyu çevre sartlarina bagli olarak 60-150 cm arasinda degisebilmektedir. Dane genellikle sari ve kahverenginin degisik tonlaridir. Danedeki protein orani %40-45, yag orani %18-22 arasindadir. Genel olarak misir tarimi için uygun olan iklim ve toprak sartlarinda soyanin da basarili bir sekilde yetistirilebilecegi Kabul edilmektedir. Mayis- eylül aylari arasinda ortalama 25 derece sicaklik var ise soyanin üretimi için uygun ortam var diye Kabul edilmektedir. Ekim zamani; toprak sicakliginin 12-13 dereceyi buldugu zamandir. Tohuma bakteri asilamasi ile topraga bedava saf azot biriktirebilmektedir. Soyanin ilk gelisme devresinde gübre olarak dekara 2-3 kg saf azota, 6 kg. da fosfora ihtiyaç vardir. Dekara kullanilacak tohum miktari, tohumun iriligine ve ekim zamanina bagli olarak dekara 7-10 kg. arasinda degismektedir. Sira arasi 40-60 cm, sira üzeri 5 cm, ekim derinligi 3-4 cm civarinda olmalidir. Sulama tava usulü ile yapilmali, tava genisligi biçerdöver tablasina uygun olmalidir. Sulama sayisi iklim durumuna göre degismekle birlikte yetisme döneminde soyanin 550-600 mm suya ihtiyaci vardir. Birinci su bitki 8-10 cm boya gelince, ikinci su ilk çiçekler görülmeye baslandiginda, üçüncü su baklalar sismeye baslayinca, dördüncü su üçüncü sudan 10-20 gün sonra yapilmalidir. Ilimizde iklime bagli olarak 7-8 su verildigi dönemler olmustur. Soyada sulama dönemleri kaçirilmamalidir. Aksi halde verimi etkiler. Soya gelismesinin ilk devresinde yabanci otlarla rekabete giremeyeceginden elle veya makine ile çapa yapilmalidir. Hasat; danedeki nem %14-15’e düstügü zaman biçerdöverle yapilabilir. Depolama nemi %13’ün altinda olmalidir. Verim; dekara 300- 400 kg’a kadar çikabilmektedir. Hasat dönemine dikkat edilmelidir. Zamani geçirilirse baklalarda çatlamalar görülebilir. Bir bölge için uygun çesit seçiminde o bölgenin soya yetistirmeye elverisli toplam gün sayisi bilinmelidir. Soya yaklasik 90-150 gün arasinda yetismektedir. Bu sebeple tarima elverisli günlerin sayisi sinirli ise o bölge için daha erkenci çesitler seçilmelidir. Toplam sicaklik istegi (soya yetisme süresix ortalama sicaklik) 2500 derece civarindadir.
konyatarım
Hazırlayan:M. Fethi ÖRS Ziraat Yüksek Mühendisi
Soya fasulyesi asrimizda büyük yeri ve önemi olan bir tarim ürünü olmustur. Özellikle kanatli yemlerinde kullanilan küspesi dolayisiyla da genis çapta yaygin hale gelmeye baslamistir. Genellikle yag bitkisi olan soya bir çok meziyetlerinden dolayi asrin harika bitkisi olarak taninmaktadir.
Soya fasulyesinin uluslararasi ticaret ve ekonomisinde stratejik bir tarim ürünü olarak bilinir.
Soya fasulyesi üretimine bizi zorlayan nedenlerin toplumumuza iyi anlatilmasi gerekmektedir.
* Yurdumuz topraklari azot bakimindan fakirdir. Soya bitkisi hava azotunu bagliyarak toprak verimliligini artirmaktadir.
* Büyük fedakarliklarla kurulan yag fabrikalarimizdaki bos kapasitenin doldurulmasina, yag ve küspe açigimizin giderilmesine yardim edecektir. * Soya fasulyesi, karma yem sanayimizin önemli bir hammaddesidir. *Soya ve misir proteini kanatli eti üretiminin temel maddeleridir. * Soya proteinin biyolojik degerinin yüksekligi nedeniyle pek çok gida maddesine katilabilir. *Gida maddelirene katilmasi ile beslenme degeri artirilabilir. * Ülkemizde soya üretiminin artirilmasi ile yaklasik 250 çesit sanayi dalinda kullanilabileceginden, issizlik gibi önemli bir sorunumuzun çözümüne de katkida bulunacaktir. Dünya’yi besleyen 5-6 önemli bitkisel üründen biri olan soyanin bir çok hastaliga karsi insan beslenmesinde önemli bir yeri vardir. Bugün gelismis ülkelerde soyanin sütü, peyniri, sosu, dondurmasi, eti, unu, mürekkebi, mumu, benzine kadar pek çok soyali sanayi ürünü bulunabilmektedir. Soya, kazik köklü bir bitki olup, kuvvetli saçak kök sistemi olusturmaktadir. Havadaki azotu depolama özelligine sahiptir. Boyu çevre sartlarina bagli olarak 60-150 cm arasinda degisebilmektedir. Dane genellikle sari ve kahverenginin degisik tonlaridir. Danedeki protein orani %40-45, yag orani %18-22 arasindadir. Genel olarak misir tarimi için uygun olan iklim ve toprak sartlarinda soyanin da basarili bir sekilde yetistirilebilecegi Kabul edilmektedir. Mayis- eylül aylari arasinda ortalama 25 derece sicaklik var ise soyanin üretimi için uygun ortam var diye Kabul edilmektedir. Ekim zamani; toprak sicakliginin 12-13 dereceyi buldugu zamandir. Tohuma bakteri asilamasi ile topraga bedava saf azot biriktirebilmektedir. Soyanin ilk gelisme devresinde gübre olarak dekara 2-3 kg saf azota, 6 kg. da fosfora ihtiyaç vardir. Dekara kullanilacak tohum miktari, tohumun iriligine ve ekim zamanina bagli olarak dekara 7-10 kg. arasinda degismektedir. Sira arasi 40-60 cm, sira üzeri 5 cm, ekim derinligi 3-4 cm civarinda olmalidir. Sulama tava usulü ile yapilmali, tava genisligi biçerdöver tablasina uygun olmalidir. Sulama sayisi iklim durumuna göre degismekle birlikte yetisme döneminde soyanin 550-600 mm suya ihtiyaci vardir. Birinci su bitki 8-10 cm boya gelince, ikinci su ilk çiçekler görülmeye baslandiginda, üçüncü su baklalar sismeye baslayinca, dördüncü su üçüncü sudan 10-20 gün sonra yapilmalidir. Ilimizde iklime bagli olarak 7-8 su verildigi dönemler olmustur. Soyada sulama dönemleri kaçirilmamalidir. Aksi halde verimi etkiler. Soya gelismesinin ilk devresinde yabanci otlarla rekabete giremeyeceginden elle veya makine ile çapa yapilmalidir. Hasat; danedeki nem %14-15’e düstügü zaman biçerdöverle yapilabilir. Depolama nemi %13’ün altinda olmalidir. Verim; dekara 300- 400 kg’a kadar çikabilmektedir. Hasat dönemine dikkat edilmelidir. Zamani geçirilirse baklalarda çatlamalar görülebilir. Bir bölge için uygun çesit seçiminde o bölgenin soya yetistirmeye elverisli toplam gün sayisi bilinmelidir. Soya yaklasik 90-150 gün arasinda yetismektedir. Bu sebeple tarima elverisli günlerin sayisi sinirli ise o bölge için daha erkenci çesitler seçilmelidir. Toplam sicaklik istegi (soya yetisme süresix ortalama sicaklik) 2500 derece civarindadir.
konyatarım