Tweet
KAVUN YETISTIRICILIGI
Kavun, gövdesi tüylü bir bitki olup gövde baslangiçta otsu iken daha sonra odunsu bir yapi kazanir. Budama yapilmazsa ana gövde 1–2 m boylanir. Gövde 40–60 cm oldugunda dip yaprak koltuklarinda yan sürgünler belirmeye baslar. Yan dallar 2–3 m bazen de 5 m ye uzayabilir. Yan sürgünler ana sürgünü geçebilir. Bitki merkezden çevreye dairesel yayilarak 3–6 adet yan dal olusturur. Budama ile yan dal sayisi artirilabilir. Sürgünler bir metrenin üzerine çiktiginda, 30–50 inci günlerde dip taraflarda önce erkek daha sonra disi çiçeklerin olustugu ve açtiklari görülür. Bitki üzerinde 2- 6 adet meyve meydana gelebilir. Olgunlasma süresi 90–130 gündür. Kavun tohumunun çimlenebilmesi için toprak sicaklik istegi en az 15.5 ºC, optimum 24–35 ºC, maksimum 38 ºC dir. Tohumlar 8–10 günde çimlenir ve kök uzamaya baslar 3-4 cm olunca hypokotil’de uzamaya devam ederek toprak yüzüne tohum kabugu ile birlikte çikar. Son çikis aninda tohum kabugu çogunlukla toprakta kalir. Kotiledon yapraklarin tam büyüklüge ulasmalari toprak yüzüne çikmalarindan 5–7 gün sonrasindir. Sürgün ucu belirginlesmeye basladiginda toprak içinde köklerin gelismesi hizlanir. 2–4 köklü bir görünüm kazanir. Ilk yaprak olusumundan sonra 15–20 gün içinde 4–5 yaprakli olacak büyüklüge gelir. Kavun çiçek tozlarinin tasinmasinda bal arilari önemli rol oynar. Dekara bir adet ari kovani kavun üretiminde verimi artirmaktadir. Baslangiçta zayif olan kökler ileri devrede daha belirgin ve kuvvetli yapi kazanir. Ana kök 20-30 cm toprak derinligine ulastiginda süratle yan kök olusumu baslar. Kökler hizla büyür. Yan kökler derinligine ve yanlara dogru gider.
Köklerin % 70’i 40–60 cm derinlikte toplanmistir. Yana yayilma 1–2 m’ye kadar çikar köklerin %20’si, 80-100 cm ve % 10 i da 100 cm’in üzerinde bir derinlige ulasir.
KAVUN ÇESITLERI
Bölgemizde yetistirilen standart kavun çesitleri Çinikizi, Kirkagaç, Hasanbey olup bunun yaninda Kirkagaç, Ananas ve Galila tipi hibrit çesitleri de küçük alanlarda yetistirilmektedir.
Kavun orta derecede tuza dayanikli ve pH istegi 6 – 8 olan bitkiler içerisinde yer alir. Direk ekimde 250–400 gr/da, fide ile üretimde ise 50 gr/da tohum gerekir. Ekim derinligi 2-3 cm olup dekara bitki sayisi 1000-1200 arasinda degisir. Hasada baslama süresi 60-70 gün ve verim 3-4 ton/da dir.
IKLIM VE TOPRAK ISTEGI
Kavun, sicak ve ilik iklim bitkisidir. Uzun yetisme süresi boyunca günesli, sicak ve kuru bir hava ile yeterli toprak nemi ister. Çok nemli bölgelerde mantari hastalilara yakalanma ihtimali yüksektir. Yetisme devresi içerisinde don tehlikesi olmamalidir.
Kavun yetistiriciligine fazla agir killi ve asitli topraklar uygun degildir. Su tutma kapasitesi yüksek, drenaji iyi ve hastaliklardan ari olan topraklar uygundur.
TOPRAK HAZIRLIGI:
Kavun ekilecek arazi sonbaharda toprak tavli iken derin sürülür. Derin sürümden sonra kültivatör, goble-disk veya diskharrow ile ikileme yapilir. Ikinci toprak isleme dönemi ise Subat Mart aylari olup kültivatörle toprak tavinda islenerek arazi ekim ve dikime hazir hale getirilir. Ekim veya dikimden önce tarlada otlanma görülürse tekrar kültivatörle toprak islemesi yapilir. Çok agir topraklarda güz sürümü derin olarak yapilir. Iki defa diskaro çekilir. 15 gün içinde toprak tekrar sürülür. Gerekirse tarla kisin tekrar sürülür. Kavunda toprak islemenin sik ve dikkatli yapilmasinda amaç topragin iyice havalandirilmasini saglamaktir.
EKIM VE DIKIM
Kavun hava ve toprak sartlari müsait olur olmaz tohumlarinin dogduran dogruya önceden hazirlanmis yerlerine ekilmesi suretiyle yetistirilir. Bölgemiz için kavun ekim tarihi nisan sonu ile mayis ilk haftasidir. Kavun ekimi son donlardan 10–15 gün önce yapilmalidir. Dekara atilacak tohumluk miktari küçük tohumlu çesitlerde 200 – 300 gr / da , iri tohumlu çesitlerde 300 – 400 gr/da dir. Ekim 180 – 200 cm sira araligina yapilir. Sira üzeri mesafesi ise 50 cm dir. Bir dekarda 1000 – 1200 kavun bitkisi olmalidir. Mibzerle ekimde sira üzeri sik tutulur. Sonra da sira üzeri 40 – 60 cm de bir bitki olacak sekilde seyreltilir. Kavunun dogrudan ekimi yapilabildigi gibi fideden de dikilebilir. Fide ile üretimde plastik ve viyollerde yetistirilen kavun fideleri 180 – 200 cm sira arisi mesafede açilan kariklara 50 cm sira üzeri mesafe ile dikilir.
GÜBRELEME
Kavun organik maddesi yüksek topraklari sevdiginden sonbaharda derin sürümden sonra dekara 3-4 ton verilerek kültüvatör ile karistirilir. Kimyasal gübre olarak 15-18 kg N, 10-15 kg P2O5 ve 20 kg/da K2O saf madde olarak verilir. Bu gidalardan fosforun tamamina yakini, azot ve potasin ise 1/3 ü toprak altina, kalan azot ve potasin 1/3 ilk çiçekte 1/3 ise bir ay sonra verilmelidir. Üst gübrelemesi kol atma devresinde baslanir ve bitkiden 15 cm uzaga atilir. Ekimle verilecek gübreleme uygulamasi tohumun 10-15 cm yanina ve 10-15 cm altina verilmelidir.
ÇAPALAMA:
Kavun yetistiriciliginde topragi kabartmak yabanci otlari kontrol etmek ve topraktaki rutubeti muhafaza etmek için çapa çok mühimdir. Ilk çapa bitkiler, 3 – 4 yaprakli olunca yapilir. Birinci çapadan hemen sonra bitkileri kesmek suretiyle tekleme yapilip bir iki bitki birakilir. Bitkiler pek fazla büyüyüp kol atmadan üç dört çapa yapmak faydalidir. Köklerin yüzeyde olmasi nedeni ile derin çapadan kaçinilmalidir. Kollar uzadiginda çapa yapmak amaciyla kollarin bir siradan digerine dogru döndürmek bitki için zararlidir. Her çapalamadan sonra bogaz doldurmasi yapilir.
SULAMA
Kavun bitkisi büyüme ve meyvelerin olgunlasma zamanlarinda bol suya ihtiyaç duyarlar. Kavunun yatay kökleri hafif topraklarda 20-25 cm derinlikte yayildigindan bu tip topraklar daha sik sulanmali ve her sulamada kök derinligine inilmelidir. Toprak sicakligini korumak için çimlenmeden çiçeklenmeye hatta ilk meyve tutumuna kadar sulamadan kaçinilmali 10–15 günde bir sulama yapilir.
Sulamalarda 0-90 cm toprak derinligi tarla kapasitesine getirilmelidir. Meyve olgunlasma döneminde sulamalara dikkat edilmelidir. Bitkiler ve meyveler sulama suyuna mümkün oldugu kadar temas ettirilmemelidir. Karik, damlama, yagmurlama yapilabilir.
konyatarım
Comment