Tweet
YÜKSEK VERİM ELDE ETMEK İÇİN TEMEL KURALLAR
Toprak tahlil sonucuna göre gübrelenmeli.
Soya fasulyesinin toprak yönünden özel bir seçiciliği yoktur. Yüksek verim için killi, killi-kumlu, orta ağır, kolay ısınan, humusça zengin ve üretken topraklar ister. Toprağın pH derecesi 4'ün üzerinde olmalıdır, nötr topraklar uygundur. En başarılı gübreleme programı topraktaki mevcut besin elementlerinin durumuna bağlı olarak belirlenmelidir. Bu nedenle toprak tahlil sonucuna göre gübreleme en iyisidir. Gübre toprağa ekimle birlikte verilmelidir.
• Genel bir ifade olarak dekara 3 kg saf azot ve 6 kg saf fosfor verilebilir.
Buna göre;
• Dekara %18-46'lık 13- 15 kg DAP (diamonyum fosfat) veya
• %44 lük 13- 14 kg Triplesüperfosfat (TSP ) ile birlikte %21'lik 13 kg Amonyum Sülfat uygulamalarından biri kullanılabilir.
Toprak çok yaş iken sürüm ve ekim yapılmamalı .
Ekim için tohum yatağının hazırlanması son derece önemlidir. Tohum yatağı, 6 cm derinliğinde sıkıştırılmış ince bir toprak tabakasıdır. Bu amaçla toprak önce kulaklı pullukla 20- 25 cm derinlikte işlenir. Bundan sonra toprak diskaro ile parçalanır ve sürgü ile bastırılır. İşletmedeki alet durumuna göre birkaç işi aynı anda yapan aletler de kullanılabilir. Bütün toprak işlemeleri toprağın en uygun tavında yapılmalıdır. Toprak çok yaş ve çok kuru olmamalıdır.
Ana ürün soya ekiminde:
• Tarla sonbaharda tavında iken 20- 25 cm derinlikte sürülür.
• Nisanda 1-3 kat goble veya diskaro çekilir. Sürgü çekildikten sonra toprak ekime hazır hale gelir.
2. ürün soya ekiminde:
• Tarla anızdan temizlenir.
• Toprak tavında iken 10- 15 cm derinlikte sürülür.
• Goble , diskaro ve sürgü çekilerek toprak ekime hazır hale gelir.
Doğru ekim zamanı ve bakteri aşılamasıyla verim artırılmalı.
Soya fasulyesinin ekim zamanı toprak sıcaklığının en az 8-10 ° C'yi bulduğu zamandır.
Soya fasulyesi bir tarlaya ilk kez ekiliyorsa toprağın veya tohumların özel soya bakterisi ile (Rhizobium japonicum) mutlaka aşılanması gerekir ( 100 kg tohuma 1 kg bakteri).
Soyanın kendine mahsus bakterisi vardır. Bakteri, soyanın köklerinde yaşayan ve havanın azotunu alarak bitkiye azot sağlayan küçük canlılardır. Bakteri aşılamak için; tohumlara gölge bir yerde 100 kg'a 2 su bardağı şekerli su serpilerek iyice karıştırılır ve nemlendirilir.
Üzerine yaklaşık 1 kg bakteri serpilip iyice karıştırılır. Bu karışım hemen ekilir. Eğer beklenirse bakteriler ölür ve aşılamanın bir etkisi olmaz.
Ekim zamanının ve bakteri aşılamanın verim üzerine etkisi diğer bütün kültürel işlemlerden daha fazladır.
Bölge için en uygun çeşit seçilmeli.
Çeşit seçimi; çeşidin verimi, bulunduğu çevreye uyum kabiliyeti, yatma durumu, olgunlaşma süresi ve diğer özellikleri dikkate alınarak yapılmalıdır.
Çeşit seçiminde etkili diğer bir faktör de olgunlaşma süresidir. Çeşitlerin olgunlaşma süresi ekimden sonra 100 ile 150 gün arasında değişmektedir. Seçilen çeşitlerin olgunlaşma süreleri farklı da olsa sonbaharın başında hasada gelmelidirler. Genel olarak Mayıs ayında ekimde meydana gelen 10 günlük bir gecikme sonbaharda 3-5 günlük bir olgunlaşma gecikmesine neden olur.
Bitki sıklığı iyi ayarlanmalı.
Ekilen tohum miktarı çeşide göre değişmekle birlikte zamanında yapılan ekimlerde dekara ortalama 6- 8 kg tohum ekilir. Ekim zamanı gecikirse tohum miktarı dekara 10 kg 'a kadar çıkabilir.
Ana ürün ekilişlerinde sıra arası 60- 70 cm , sıra üzeri 3- 5 cm olmalıdır. İkinci üründe sıra arası 40- 50 cm , sıra üzeri 3- 5 cm olmalıdır.
Ekim derinliği 1.5 - 4.0 cm arasında olmalı.
Soya fasulyesinde 3- 4 cm derinlik ekim için yeterlidir. Ancak 1,5 cm'den daha derin ekimler soya tohumlarının çimlenmesini güçleştirir.
Sulama zamanında yapılmalı.
Soya fasulyesi ekimden hasat olgunluğuna gelinceye dek toprakta istediği suyu bulmalıdır.
• Zamanında ve yeterli su verilmesi iyi bir verim için önemli faktörlerdir.
• Yağmurlama veya başka bir usulde sulama yapılabilir. Ancak çiçeklenme ve bakla bağlama dönemi su eksikliğine hassas devrelerdir.
• Birinci su: Bitki boyu 8- 10 cm olduğunda,
• İkinci su: İlk çiçekler görülmeye başladığında,
• Üçüncü su: Baklalar büyümeye başladığında,
• Dördüncü su: Gerektiğinde üçüncü sulamadan 10-15 gün sonra verilmelidir.
Hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadele edilmeli.
Soyanın çok sayıda hastalık ve zararlıları vardır. Nematot, mildiyö, virus, kırmızı örümcek, beyaz sinek, yeşil kurt, kokulu yeşil böcek ve Prodenia zararlısı ile savaşım önem taşır. Sağlıklı tohumluk kullanmak en etkin yollardan biridir.
Soya için yabancı otların kontrolü çok önemlidir. Bitkiler özellikle genç dönemde otlu tarlada gelişemezler. Bunun için yabancı ot miktarına göre sıra aralarında traktörle 2-3 kez yabancı ot mücadelesi yapılır. Traktörle ara çapası yapıldığında çapa makinesi 5 cm den daha derine inmemeli ve sıraya 15 cm den daha fazla yaklaşmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Derin çapalama köklerin budanmasına ve verimin azalmasına neden olur.
Hasat zamanı doğru tespit edilmeli.
Soyanın hasat zamanını iyi ayarlamak ve geçirmemek gerekir. Genel olarak çeşitlerin çoğu az veya çok tohumunu döker. Bir de hasat zamanı gecikirse dökülme oranı artar.
Hasat zamanı şöyle anlaşılır:
Önce yapraklar sararır ve çoğu dökülür. Baklalar olgunlaşır. Tohumlar sertleşir. Bu devrede hasat biçerdöverle yapılır.
Hasat sırasında tanedeki nem oranı %15 olmalı, soya hasattan sonra bekleyecekse nem miktarı %13 e indirilmelidir.
bafratarim.gov.tr
Toprak tahlil sonucuna göre gübrelenmeli.
Soya fasulyesinin toprak yönünden özel bir seçiciliği yoktur. Yüksek verim için killi, killi-kumlu, orta ağır, kolay ısınan, humusça zengin ve üretken topraklar ister. Toprağın pH derecesi 4'ün üzerinde olmalıdır, nötr topraklar uygundur. En başarılı gübreleme programı topraktaki mevcut besin elementlerinin durumuna bağlı olarak belirlenmelidir. Bu nedenle toprak tahlil sonucuna göre gübreleme en iyisidir. Gübre toprağa ekimle birlikte verilmelidir.
• Genel bir ifade olarak dekara 3 kg saf azot ve 6 kg saf fosfor verilebilir.
Buna göre;
• Dekara %18-46'lık 13- 15 kg DAP (diamonyum fosfat) veya
• %44 lük 13- 14 kg Triplesüperfosfat (TSP ) ile birlikte %21'lik 13 kg Amonyum Sülfat uygulamalarından biri kullanılabilir.
Toprak çok yaş iken sürüm ve ekim yapılmamalı .
Ekim için tohum yatağının hazırlanması son derece önemlidir. Tohum yatağı, 6 cm derinliğinde sıkıştırılmış ince bir toprak tabakasıdır. Bu amaçla toprak önce kulaklı pullukla 20- 25 cm derinlikte işlenir. Bundan sonra toprak diskaro ile parçalanır ve sürgü ile bastırılır. İşletmedeki alet durumuna göre birkaç işi aynı anda yapan aletler de kullanılabilir. Bütün toprak işlemeleri toprağın en uygun tavında yapılmalıdır. Toprak çok yaş ve çok kuru olmamalıdır.
Ana ürün soya ekiminde:
• Tarla sonbaharda tavında iken 20- 25 cm derinlikte sürülür.
• Nisanda 1-3 kat goble veya diskaro çekilir. Sürgü çekildikten sonra toprak ekime hazır hale gelir.
2. ürün soya ekiminde:
• Tarla anızdan temizlenir.
• Toprak tavında iken 10- 15 cm derinlikte sürülür.
• Goble , diskaro ve sürgü çekilerek toprak ekime hazır hale gelir.
Doğru ekim zamanı ve bakteri aşılamasıyla verim artırılmalı.
Soya fasulyesinin ekim zamanı toprak sıcaklığının en az 8-10 ° C'yi bulduğu zamandır.
Soya fasulyesi bir tarlaya ilk kez ekiliyorsa toprağın veya tohumların özel soya bakterisi ile (Rhizobium japonicum) mutlaka aşılanması gerekir ( 100 kg tohuma 1 kg bakteri).
Soyanın kendine mahsus bakterisi vardır. Bakteri, soyanın köklerinde yaşayan ve havanın azotunu alarak bitkiye azot sağlayan küçük canlılardır. Bakteri aşılamak için; tohumlara gölge bir yerde 100 kg'a 2 su bardağı şekerli su serpilerek iyice karıştırılır ve nemlendirilir.
Üzerine yaklaşık 1 kg bakteri serpilip iyice karıştırılır. Bu karışım hemen ekilir. Eğer beklenirse bakteriler ölür ve aşılamanın bir etkisi olmaz.
Ekim zamanının ve bakteri aşılamanın verim üzerine etkisi diğer bütün kültürel işlemlerden daha fazladır.
Bölge için en uygun çeşit seçilmeli.
Çeşit seçimi; çeşidin verimi, bulunduğu çevreye uyum kabiliyeti, yatma durumu, olgunlaşma süresi ve diğer özellikleri dikkate alınarak yapılmalıdır.
Çeşit seçiminde etkili diğer bir faktör de olgunlaşma süresidir. Çeşitlerin olgunlaşma süresi ekimden sonra 100 ile 150 gün arasında değişmektedir. Seçilen çeşitlerin olgunlaşma süreleri farklı da olsa sonbaharın başında hasada gelmelidirler. Genel olarak Mayıs ayında ekimde meydana gelen 10 günlük bir gecikme sonbaharda 3-5 günlük bir olgunlaşma gecikmesine neden olur.
Bitki sıklığı iyi ayarlanmalı.
Ekilen tohum miktarı çeşide göre değişmekle birlikte zamanında yapılan ekimlerde dekara ortalama 6- 8 kg tohum ekilir. Ekim zamanı gecikirse tohum miktarı dekara 10 kg 'a kadar çıkabilir.
Ana ürün ekilişlerinde sıra arası 60- 70 cm , sıra üzeri 3- 5 cm olmalıdır. İkinci üründe sıra arası 40- 50 cm , sıra üzeri 3- 5 cm olmalıdır.
Ekim derinliği 1.5 - 4.0 cm arasında olmalı.
Soya fasulyesinde 3- 4 cm derinlik ekim için yeterlidir. Ancak 1,5 cm'den daha derin ekimler soya tohumlarının çimlenmesini güçleştirir.
Sulama zamanında yapılmalı.
Soya fasulyesi ekimden hasat olgunluğuna gelinceye dek toprakta istediği suyu bulmalıdır.
• Zamanında ve yeterli su verilmesi iyi bir verim için önemli faktörlerdir.
• Yağmurlama veya başka bir usulde sulama yapılabilir. Ancak çiçeklenme ve bakla bağlama dönemi su eksikliğine hassas devrelerdir.
• Birinci su: Bitki boyu 8- 10 cm olduğunda,
• İkinci su: İlk çiçekler görülmeye başladığında,
• Üçüncü su: Baklalar büyümeye başladığında,
• Dördüncü su: Gerektiğinde üçüncü sulamadan 10-15 gün sonra verilmelidir.
Hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadele edilmeli.
Soyanın çok sayıda hastalık ve zararlıları vardır. Nematot, mildiyö, virus, kırmızı örümcek, beyaz sinek, yeşil kurt, kokulu yeşil böcek ve Prodenia zararlısı ile savaşım önem taşır. Sağlıklı tohumluk kullanmak en etkin yollardan biridir.
Soya için yabancı otların kontrolü çok önemlidir. Bitkiler özellikle genç dönemde otlu tarlada gelişemezler. Bunun için yabancı ot miktarına göre sıra aralarında traktörle 2-3 kez yabancı ot mücadelesi yapılır. Traktörle ara çapası yapıldığında çapa makinesi 5 cm den daha derine inmemeli ve sıraya 15 cm den daha fazla yaklaşmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Derin çapalama köklerin budanmasına ve verimin azalmasına neden olur.
Hasat zamanı doğru tespit edilmeli.
Soyanın hasat zamanını iyi ayarlamak ve geçirmemek gerekir. Genel olarak çeşitlerin çoğu az veya çok tohumunu döker. Bir de hasat zamanı gecikirse dökülme oranı artar.
Hasat zamanı şöyle anlaşılır:
Önce yapraklar sararır ve çoğu dökülür. Baklalar olgunlaşır. Tohumlar sertleşir. Bu devrede hasat biçerdöverle yapılır.
Hasat sırasında tanedeki nem oranı %15 olmalı, soya hasattan sonra bekleyecekse nem miktarı %13 e indirilmelidir.
bafratarim.gov.tr