Tweet
Sera Zararlıları ve Mücadele 
Domates pes akarı, Yaprak biti, Trips, Beyaz Sinek Latvası, Pis kokulu böcek, Yaprak galeri sineği, Pamuk yaprakkurdu, Yeşilkurt, Tohum Sineği, Kökur Nematodu ile mücadele yöntemleri
Domates pas akarı (Aculops lycopersici)
Tanımı ve yaşama yeri: Domates pas akarı hafif kambur, sarımsı beyaz renkte, ince uzun, iğ şeklindedir. Dişiler 140-180 mikron boyundadır. İlk önce bitkinin yere yakın gövdesinde, daha sonra yapraklarda, meyvede görülür.
Beslenme ve zarar şekli:
Bitkinin öz suyu ile beslenir. Başta bitki gövde ve meyvelerinde yağımsı, bronz bir renk değişimi görülür. Zarar gören gövde ve yaprakların rengi parlak kahverengi veya kızılımsıdır. Alt yapraklarda kuruma olur. Yapraklar kavrulmuş gibi sert ve gevrektir. Gövde üzerinde çatlamalar olur ve büyüme durur. Meyvelerin üzeri sertleşir ve susuz toprak gibi çatlamalar olur.
Doğal düşmanları:
Yararlı akarlar (Pronematus ubiquitus) domates pas akarının yumurta ve larvalarını yer. Kırmızı örümceğe benzerler.
Kimyasal mücadele zamanı:
İlk görüldüğünde mücadele yapılmalıdır.
Tanımı ve yaşama yeri:
Erginler 0,5-0,7 mm boyunda, kırmızı renkte olup, gözle zor görülürler. Nimfleri 0,2-0,3 mm boyunda şeffaf beyazdan sarımsı kırmızıya kadar değişen renklerde olurlar. Ergin ve nimfleri yaprağın alt yüzeyinde ördükleri ağlar arasında bulunurlar .
Beslenme ve zarar şekli:
Ergin ve nimfleri bitki özsuyunu emerek beslenirler. Yaprakta sararmış noktalar görülür, daha sonra bütün yaprak sararır. Yapraklar kıvrılır. Ürünün verimi ve kalitesi düşer.
Doğal düşmanları:
Yararlı kırmızı örümcekler, yararlı tripsler, çiçek sinekleri, uğur böcekleri, altın gözlü, Heteropterler kırmızı örümceğin ergin, nimf ve yumurtası ile beslenirler.
Mücadelesi:
Biyolojik mücadele: Phytoseiulus persimilis salımı 1 avcı/5 kırmızı örümcek hesabı ile yapılır.
Kimyasal mücadele zamanı:
Küçük yapraklı bitkilerde kırmızı örümcek 3 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 5 adet/yaprak olduğunda mücadele yapılır.
Yaprak biti (Myzus persicae, Aphis gossypii, Macrosiphum euphorbiae)
Tanımı ve yaşama yeri: Erginleri 1,5-3,0 mm boyunda, yeşil, sarı, siyah renklerde olur. Bitkilerin taze sürgün ve yapraklarında, yaprak altlarında toplu halde bulunurlar. Yapraklarda yaprak bitinin beyaz gömlek artıkları görülür
Beslenme ve zarar şekli: Bitki özsuyunu emerek beslenir. Yapraklarda şekil bozuklukları oluşur. Yapraklar kıvrılmış büzüşmüş bir görünüm alır. Yaprak bitinin çıkardığı tatlı madde yaprağı kaplar ve üzeri kararır. Yaprağın bu kısımlarında özümleme kapasitesi azalır. Bitkiler zayıflar, büyüme durur.
Doğal düşmanları: Yaprak bitinin parazitoidi yaprak bitinin içerisinde yaşar ve beslenir. Bunun sonucunda yaprak biti kahverengi parlak deri rengini alır. Altın gözlü (Altın gözlü), uğur böceği, çiçek sinekleri, Aphidoletes sp. yaprak biti ile beslenir.Kimyasal mücadele zamanı: Küçük yapraklı bitkilerde yaprak biti 10 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 20 adet/yaprak olduğunda mücadele yapılır.
Trips (Thrips tabaci, Frankliniella occidentalis)
Tanımı ve yaşama yeri:
Erginleri 1 mm boyunda, koyu sarı renklidir. Nimfleri 0,6 mm boyunda, açık sarı renklidir. Ergin ve nimfler yaprakların alt yüzeyinde birlikte bulunurlar.
Beslenme ve zarar şekli:
Ergin ve larvaları bitkilerin yaprak, sap ve meyvelerinde bitki öz suyu ile beslenir. Siyah lekeler oluştururlar. Yaprağın özümleme yapma kapasitesi düşer. Yapraklar gevrekleşir, kenarı kıvrılır, kırmızımsı yeşil bir renk alır. Hıyarda meyvelerde şekil bozuklukları olur.
Doğal düşmanları:
Yararlı kırmızı örümcekler (Amblyseius spp.), Yararlı tripsler (Aelotrips colaris, Heteropter türler, altın gözlü (Altın gözlü) tripsin larvasını yer.
Kimyasal mücadele zamanı: Küçük yapraklı bitkilerde 20 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 40 adet/yaprak, çiçekte 10 adet trips olduğunda kimyasal mücadele yapılır.
Tanımı ve yaşama yeri: Beyaz sinek erginleri 0,9-1,1 mm boyunda, beyaz renktedir. Erginler, bitkinin üst kısmında ve taze yapraklarında bulunur. Larva 0,3-0,51 mm boyunda, yaprağın alt yüzeyinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Ergin ve larvalar bitki özsuyunu emerek beslenir ve yapraklarda sarımsı lekeler meydana getirirler. Larvaların beslenirken salgıladıkları tatlı maddenin üzeri kararır. Bu kısımlar özümleme yapamaz. Bu nedenle bitki zayıflar, meyve verimi azalır. Ürünün pazar değerinin düşmesine neden olur.
Doğal düşmanları:
Malkoçoğlu (Macrolophus caliginosus) beyaz sineğin yumurta ve larvaları ile beslenir. Beyaz sinek larva parazitoidi (Encarsia formosa) beyaz sinek larvalarının içinde yaşar ve beslenir. Bunun sonucunda parazitli larvalar kararır. Altın gözlü (Altın gözlü), Coccinellidae larvaları, Orius spp., Deraeocoris spp., Coccinellidae türleri beyaz sinek yumurta ve larvalarını yer.
Mücadele yöntemleri:
Kitlesel tuzaklama:
Sarı yapışkan tuzaklar ilk bölümde anlatıldığı şekilde asılır.
Biyolojik mücadele:
Encarsia formosa 1 parazitoid/5 beyaz sinek larvası oranında salınır.
Kimyasal mücadele zamanı:
Beyaz sinek larvasının 5 adet/yaprak yoğunluğuna erişmesi halinde yararlı türlerin yoğunluğu da dikkate alınarak ilaçlama yapılması gerekir.
Pis kokulu böcek (Nezara viridula )
Tanımı ve yaşama yeri: Erginleri yeşil renkte, boyu 13-15 mm’dir. Nimfleri yeşil ile kahverengi arasında olup, ergine benzer. İlk dönemlerde toplu halde yumurta kümesinin çevresinde bulunur. Daha sonra dağılırlar. Ergin ve nimfler bitkinin meyve, yaprak ve gövdesinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli: Bitki özsuyunu emerek beslenirler. Çiçek ve meyve dökümüne neden olurlar. Büyümekte olan meyvelerde şekil bozukluğuna yol açarlar. Gelişmekte olan meyvelerde emgi yaptığı yerlerde açık sarı, beyazımtrak renkte lekeler olur. Olgunlaşmış meyvelerde ise zarar gören bölge rengi açılır. Bu bölge buruşarak çöker ve normal dokuya nazaran daha sertleşir ve süngerimsi görünüm alır.
Doğal düşmanları: Yumurta parazitoidleri pis kokulu böceğin yumurtası içerisinde yaşar ve beslenir. Yumurtaların kararması ile varlığı anlaşılır.
Kimyasal Mücadele zamanı:
Bitki başına ortalama 5 ergin+nimf bulunduğunda kimyasal mücadeleye başlanır.
Yaprak galeri sineği (Liriomyza trifolii, L. huidobrensis, L. bryoniae)
Tanımı ve yaşama yeri: Erginleri 1,3-2,3 mm boyunda, bitkinin tüm yapraklarında bulunur. Larvalar 1,3-2,3 mm boyundadır. Yaprakta galeri içinde bulunurlar. Pupaları, yaprak üzerinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Dişiler yapraklarda küçük yaralar açar, buradan çıkan özsu ile beslenir. Bu delikler sararıp küçük sarı lekeleri meydana getirir. Larvalar, yaprakların iki zarı arasında kalan etli doku ile beslenerek ilerler ve bunun sonucunda galerileri oluşturur. Genç bitki ve fidelerde gelişmeyi geciktirir.
Doğal düşmanları:
Larva parazitoidi, yaprak galeri sineklerinin yanında yaşar ve larvasını yer. Galeri içersindeki larvaların kararması ile varlığı anlaşılır .
Mücadelesi:
Kitlesel tuzaklama: Sarı yapışkan tuzaklar ilk bölümde anlatıldığı şekilde asılır.
Biyolojik mücadele
Diglyphus isaea 5-30 parazitoit/10m2 oranında salınır.
Kimyasal Mücadele zamanı:
Küçük yapraklı bitkilerde 4 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 10 adet/yaprak olduğunda mücadele yapılır.
Pamuk yaprakkurdu (Spodoptera littoralis)
Tanımı ve yaşama yeri:
Kelebeklerin kanat açıklığı ortalama 35-40 mm boydadır. Kanatlarında gri-kahverengi zemin üzerinde karışık şekilde açık sarı çizgiler vardır. Erginleri gündüzleri kuytu yerlerde saklanır. Larva 40-50 mm boyunda olur. Olgun larvanın başının üzerinde ücgen şeklinde kahverengi bir leke vardır. Larva koyu kahverengi veya siyahımsı kadife görünüştedir. Larvalar yaprakta ve meyve üzerinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Larvaları yapraklarda beslenerek yapraklarda delik meydana getirirler. Larvaların meyvelerde beslenmesi sonucunda delikler oluşur. Meyvede bu delikler kuru ve yüzeysel kalır.
Doğal düşmanları: Larva parazitoidleri pamuk yaprak kurdunun larvası içinde (bazıları yanında) yaşar ve beslenir. Pamuk yaprakkurdunun yumurta parazitoidleri (Trichogramma sp.) yeşilkurdun yumurtasının içinde yaşar ve beslenir. Yumurtaların kararması ile varlığı anlaşılır. Bazı Heteroptera türleri, uğur böcekleri, altın gözlü (Altın gözlü) yeşil kurdunun yumurta ve larvalarını yer.
Kimyasal mücadele zamanı: İncelenen bitkilerde %5 bulaşma varsa mücadele yapılır.
Yeşilkurt (Heliothis armigera)
Tanımı ve yaşama yeri: Kelebeklerin kanat açıklığı ortalama 35-40 mm boyunda olup, bejimsi veya yeşilimsi kahverengidir. Erginleri gündüz kuytu yerlerde saklanır. Larva 1,5-4,5 cm boyunda olur. Olgun larvanın vücudunda yeşil, kahverengi, sarımsı kahverengi, pembemsi veya morumsu kahverengi bantlar bulunmaktadır.
Beslenme ve zarar şekli: Larvaları 1,2 ve 3 dönemlerinde yapraklarda beslenir ve yenik kısımlar sarararak kurur. Meyvelerde delik açarak içine girer ve beslenir. Bunun sonucunda meyve çürür.
Doğal düşmanları:
Yeşilkurdun yumurta parazitoidleri yeşil kurdun yumurtasının içinde yaşar ve beslenir. Yumurtaların kararması ile varlığı anlaşılır. Larva parazitoidlerinin bazıları yeşil kurdun içinde bazıları da yanında yaşar ve larvayı içten veya dıştan yer. Bazı Heteroptera türleri, uğur böcekleri ve Altın gözlü yeşilkurdun yumurta ve larvaları ile beslenir.
Kimyasal mücadele zamanı: Serada bulunan bitkilerde %5 bulaşma varsa mücadele yapılır.
Tohum sineği (Hylemia cilicrura)
Tanımı ve yaşama yeri: Ergin sinek yaklaşık 6 mm boyunda, gri renkli ve vücudu siyah kıllarla kaplıdır. Larva, açık krem renginde ve 5-6 mm boyundadır. Taze çiftlik gübrelerinde, toprak çatlaklarında ve çiftlik gübresi ile gübrelenmiş olan tohum yataklarında, genç fidelerin saplarında ve çenek yapraklarında bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Tohumda, fidenin kökünde ve gövdesinde beslenir. Kök, gövde ve çenek yapraklarında galeriler oluşturur. Bitkilerin sararması ve kurumasına neden olur. Turfanda yetiştiricilikte zararı önemlidir.
Kültürel önlemler: Taze çiftlik gübresi yerine yanmış gübre kullanılmalıdır.
Kimyasal mücadele zamanı: Bir yıl önceden bulaşık olan tohum yatakları ve fidelikler ekimden önce ilaçlanmalıdır. Fide dikiminden sonra 3 bitkide zararlı görüldüğünde kimyasal mücadeleye başlanır.
Kökur nematodu (Meloidogyne spp.)
Tanımı ve yaşayışı: Konukçu bitkinin kökünde irili ufaklı urlar meydana getirmeleriyle kolayca tanınırlar. Kışı bulaşık bitki köklerinde ya da toprakta yumurta veya larva halinde geçirir. Hafif ve orta karakterli topraklarda yaşar, ağır toprakları sevmez. Toprak sıcaklığı 10°C üzerine çıktığında gelişmeye başlar. Bitkinin kök sisteminde urlara neden olarak, iletim dokularını bozar. Bunun sonucunda bitkinin topraktan su ve besin alışverişi kısıtlanır. Yapraklarda sararma, çiçek ve meyve dökülmelerine neden olur. Bitkilerde gelişme yavaşlar ve durur, bodurlaşma görülür. Yoğun zararda bitki kuruyabilir. Zayıf düşen bitkilerde besin elementi noksanlığına benzer belirtiler meydana gelir. Nematod zararı gören bitkilere diğer hastalık etmenlerinin bulaşması kolaylaşır.
Mücadelesi:
Kültürel önlemler: Bulaşma ve yayılmayı önleyici tedbirler alınmalıdır.
Temiz fide kullanılmalıdır.
Sulamayla olabilecek bulaşmaları önlemek için artezyen suyu tercih edilmelidir.
Daha az hassas olan sebze çeşitleri yetiştirilmelidir.
Dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
Bulaşık topraklarda dayanıklı anaçlar üzerinde yetiştirilen aşılı fide kullanılmalıdır.
Toprak sıcak aylarda 15 gün aralıklarla birkaç kez derin sürülerek alt üst edilmelidir. Solarizasyon yapılmalıdır.
Yasal önlemler: Kök-ur nematodları iç karantinaya tabidir. Bu nedenle bulaşık üretim materyallerinin temiz bölgelere taşınmasına engel olunmalıdır.
Kimyasal mücadele: Bazı bölgelerde sera yetiştiriciliği yaz aylarında da devam etmekte ve bu nedenle solarizasyon yapılamamaktadır. Böyle durumlarda kimyasal mücadele tavsiye edilir. Kökur nematoduna karşı kimyasal mücadelede ruhsatlı ilaçlar, serada fideler dikilmeden önce toprağa uygulanır. İlaçlama toprak tavında iken, toprak sıcaklığı 15°C ve üzerinde olduğu zaman yapılır. İlaçların uygulanmasından önce toprak derince işlenmelidir. Sıvı ilaçlar tüm parseli sulayabilecek miktarda suya karıştırılarak, süzgeçli kova veya sırt tulumbası ile uygulanır. Granül terkipli ilaçlar seranın büyüklüğüne göre hesaplanarak bir miktar ince kumla karıştırılır ve toprak yüzeyine eldiven giyilerek el ile veya bir gübre dağıtıcısı ile homojen olarak dağıtılır. Uygulamadan hemen sonra ilacın 15-20 cm toprak derinliğine inebilmesi için, toprak çapalanır ve sulanır. Fideler, seraya ilaçların özelliğine göre 1 ile 15 gün sonra dikilir.
Domates pes akarı, Yaprak biti, Trips, Beyaz Sinek Latvası, Pis kokulu böcek, Yaprak galeri sineği, Pamuk yaprakkurdu, Yeşilkurt, Tohum Sineği, Kökur Nematodu ile mücadele yöntemleriDomates pas akarı (Aculops lycopersici)
Tanımı ve yaşama yeri: Domates pas akarı hafif kambur, sarımsı beyaz renkte, ince uzun, iğ şeklindedir. Dişiler 140-180 mikron boyundadır. İlk önce bitkinin yere yakın gövdesinde, daha sonra yapraklarda, meyvede görülür.
Beslenme ve zarar şekli:
Bitkinin öz suyu ile beslenir. Başta bitki gövde ve meyvelerinde yağımsı, bronz bir renk değişimi görülür. Zarar gören gövde ve yaprakların rengi parlak kahverengi veya kızılımsıdır. Alt yapraklarda kuruma olur. Yapraklar kavrulmuş gibi sert ve gevrektir. Gövde üzerinde çatlamalar olur ve büyüme durur. Meyvelerin üzeri sertleşir ve susuz toprak gibi çatlamalar olur.
Doğal düşmanları:
Yararlı akarlar (Pronematus ubiquitus) domates pas akarının yumurta ve larvalarını yer. Kırmızı örümceğe benzerler.
Kimyasal mücadele zamanı:
İlk görüldüğünde mücadele yapılmalıdır.
Tanımı ve yaşama yeri:
Erginler 0,5-0,7 mm boyunda, kırmızı renkte olup, gözle zor görülürler. Nimfleri 0,2-0,3 mm boyunda şeffaf beyazdan sarımsı kırmızıya kadar değişen renklerde olurlar. Ergin ve nimfleri yaprağın alt yüzeyinde ördükleri ağlar arasında bulunurlar .
Beslenme ve zarar şekli:
Ergin ve nimfleri bitki özsuyunu emerek beslenirler. Yaprakta sararmış noktalar görülür, daha sonra bütün yaprak sararır. Yapraklar kıvrılır. Ürünün verimi ve kalitesi düşer.
Doğal düşmanları:
Yararlı kırmızı örümcekler, yararlı tripsler, çiçek sinekleri, uğur böcekleri, altın gözlü, Heteropterler kırmızı örümceğin ergin, nimf ve yumurtası ile beslenirler.
Mücadelesi:
Biyolojik mücadele: Phytoseiulus persimilis salımı 1 avcı/5 kırmızı örümcek hesabı ile yapılır.
Kimyasal mücadele zamanı:
Küçük yapraklı bitkilerde kırmızı örümcek 3 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 5 adet/yaprak olduğunda mücadele yapılır.
Yaprak biti (Myzus persicae, Aphis gossypii, Macrosiphum euphorbiae)
Tanımı ve yaşama yeri: Erginleri 1,5-3,0 mm boyunda, yeşil, sarı, siyah renklerde olur. Bitkilerin taze sürgün ve yapraklarında, yaprak altlarında toplu halde bulunurlar. Yapraklarda yaprak bitinin beyaz gömlek artıkları görülür
Beslenme ve zarar şekli: Bitki özsuyunu emerek beslenir. Yapraklarda şekil bozuklukları oluşur. Yapraklar kıvrılmış büzüşmüş bir görünüm alır. Yaprak bitinin çıkardığı tatlı madde yaprağı kaplar ve üzeri kararır. Yaprağın bu kısımlarında özümleme kapasitesi azalır. Bitkiler zayıflar, büyüme durur.
Doğal düşmanları: Yaprak bitinin parazitoidi yaprak bitinin içerisinde yaşar ve beslenir. Bunun sonucunda yaprak biti kahverengi parlak deri rengini alır. Altın gözlü (Altın gözlü), uğur böceği, çiçek sinekleri, Aphidoletes sp. yaprak biti ile beslenir.Kimyasal mücadele zamanı: Küçük yapraklı bitkilerde yaprak biti 10 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 20 adet/yaprak olduğunda mücadele yapılır.
Trips (Thrips tabaci, Frankliniella occidentalis)
Tanımı ve yaşama yeri:
Erginleri 1 mm boyunda, koyu sarı renklidir. Nimfleri 0,6 mm boyunda, açık sarı renklidir. Ergin ve nimfler yaprakların alt yüzeyinde birlikte bulunurlar.
Beslenme ve zarar şekli:
Ergin ve larvaları bitkilerin yaprak, sap ve meyvelerinde bitki öz suyu ile beslenir. Siyah lekeler oluştururlar. Yaprağın özümleme yapma kapasitesi düşer. Yapraklar gevrekleşir, kenarı kıvrılır, kırmızımsı yeşil bir renk alır. Hıyarda meyvelerde şekil bozuklukları olur.
Doğal düşmanları:
Yararlı kırmızı örümcekler (Amblyseius spp.), Yararlı tripsler (Aelotrips colaris, Heteropter türler, altın gözlü (Altın gözlü) tripsin larvasını yer.
Kimyasal mücadele zamanı: Küçük yapraklı bitkilerde 20 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 40 adet/yaprak, çiçekte 10 adet trips olduğunda kimyasal mücadele yapılır.
Tanımı ve yaşama yeri: Beyaz sinek erginleri 0,9-1,1 mm boyunda, beyaz renktedir. Erginler, bitkinin üst kısmında ve taze yapraklarında bulunur. Larva 0,3-0,51 mm boyunda, yaprağın alt yüzeyinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Ergin ve larvalar bitki özsuyunu emerek beslenir ve yapraklarda sarımsı lekeler meydana getirirler. Larvaların beslenirken salgıladıkları tatlı maddenin üzeri kararır. Bu kısımlar özümleme yapamaz. Bu nedenle bitki zayıflar, meyve verimi azalır. Ürünün pazar değerinin düşmesine neden olur.
Doğal düşmanları:
Malkoçoğlu (Macrolophus caliginosus) beyaz sineğin yumurta ve larvaları ile beslenir. Beyaz sinek larva parazitoidi (Encarsia formosa) beyaz sinek larvalarının içinde yaşar ve beslenir. Bunun sonucunda parazitli larvalar kararır. Altın gözlü (Altın gözlü), Coccinellidae larvaları, Orius spp., Deraeocoris spp., Coccinellidae türleri beyaz sinek yumurta ve larvalarını yer.
Mücadele yöntemleri:
Kitlesel tuzaklama:
Sarı yapışkan tuzaklar ilk bölümde anlatıldığı şekilde asılır.
Biyolojik mücadele:
Encarsia formosa 1 parazitoid/5 beyaz sinek larvası oranında salınır.
Kimyasal mücadele zamanı:
Beyaz sinek larvasının 5 adet/yaprak yoğunluğuna erişmesi halinde yararlı türlerin yoğunluğu da dikkate alınarak ilaçlama yapılması gerekir.
Pis kokulu böcek (Nezara viridula )
Tanımı ve yaşama yeri: Erginleri yeşil renkte, boyu 13-15 mm’dir. Nimfleri yeşil ile kahverengi arasında olup, ergine benzer. İlk dönemlerde toplu halde yumurta kümesinin çevresinde bulunur. Daha sonra dağılırlar. Ergin ve nimfler bitkinin meyve, yaprak ve gövdesinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli: Bitki özsuyunu emerek beslenirler. Çiçek ve meyve dökümüne neden olurlar. Büyümekte olan meyvelerde şekil bozukluğuna yol açarlar. Gelişmekte olan meyvelerde emgi yaptığı yerlerde açık sarı, beyazımtrak renkte lekeler olur. Olgunlaşmış meyvelerde ise zarar gören bölge rengi açılır. Bu bölge buruşarak çöker ve normal dokuya nazaran daha sertleşir ve süngerimsi görünüm alır.
Doğal düşmanları: Yumurta parazitoidleri pis kokulu böceğin yumurtası içerisinde yaşar ve beslenir. Yumurtaların kararması ile varlığı anlaşılır.
Kimyasal Mücadele zamanı:
Bitki başına ortalama 5 ergin+nimf bulunduğunda kimyasal mücadeleye başlanır.
Yaprak galeri sineği (Liriomyza trifolii, L. huidobrensis, L. bryoniae)
Tanımı ve yaşama yeri: Erginleri 1,3-2,3 mm boyunda, bitkinin tüm yapraklarında bulunur. Larvalar 1,3-2,3 mm boyundadır. Yaprakta galeri içinde bulunurlar. Pupaları, yaprak üzerinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Dişiler yapraklarda küçük yaralar açar, buradan çıkan özsu ile beslenir. Bu delikler sararıp küçük sarı lekeleri meydana getirir. Larvalar, yaprakların iki zarı arasında kalan etli doku ile beslenerek ilerler ve bunun sonucunda galerileri oluşturur. Genç bitki ve fidelerde gelişmeyi geciktirir.
Doğal düşmanları:
Larva parazitoidi, yaprak galeri sineklerinin yanında yaşar ve larvasını yer. Galeri içersindeki larvaların kararması ile varlığı anlaşılır .
Mücadelesi:
Kitlesel tuzaklama: Sarı yapışkan tuzaklar ilk bölümde anlatıldığı şekilde asılır.
Biyolojik mücadele
Diglyphus isaea 5-30 parazitoit/10m2 oranında salınır.
Kimyasal Mücadele zamanı:
Küçük yapraklı bitkilerde 4 adet/yaprak, büyük yapraklı bitkilerde 10 adet/yaprak olduğunda mücadele yapılır.
Pamuk yaprakkurdu (Spodoptera littoralis)
Tanımı ve yaşama yeri:
Kelebeklerin kanat açıklığı ortalama 35-40 mm boydadır. Kanatlarında gri-kahverengi zemin üzerinde karışık şekilde açık sarı çizgiler vardır. Erginleri gündüzleri kuytu yerlerde saklanır. Larva 40-50 mm boyunda olur. Olgun larvanın başının üzerinde ücgen şeklinde kahverengi bir leke vardır. Larva koyu kahverengi veya siyahımsı kadife görünüştedir. Larvalar yaprakta ve meyve üzerinde bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Larvaları yapraklarda beslenerek yapraklarda delik meydana getirirler. Larvaların meyvelerde beslenmesi sonucunda delikler oluşur. Meyvede bu delikler kuru ve yüzeysel kalır.
Doğal düşmanları: Larva parazitoidleri pamuk yaprak kurdunun larvası içinde (bazıları yanında) yaşar ve beslenir. Pamuk yaprakkurdunun yumurta parazitoidleri (Trichogramma sp.) yeşilkurdun yumurtasının içinde yaşar ve beslenir. Yumurtaların kararması ile varlığı anlaşılır. Bazı Heteroptera türleri, uğur böcekleri, altın gözlü (Altın gözlü) yeşil kurdunun yumurta ve larvalarını yer.
Kimyasal mücadele zamanı: İncelenen bitkilerde %5 bulaşma varsa mücadele yapılır.
Yeşilkurt (Heliothis armigera)
Tanımı ve yaşama yeri: Kelebeklerin kanat açıklığı ortalama 35-40 mm boyunda olup, bejimsi veya yeşilimsi kahverengidir. Erginleri gündüz kuytu yerlerde saklanır. Larva 1,5-4,5 cm boyunda olur. Olgun larvanın vücudunda yeşil, kahverengi, sarımsı kahverengi, pembemsi veya morumsu kahverengi bantlar bulunmaktadır.
Beslenme ve zarar şekli: Larvaları 1,2 ve 3 dönemlerinde yapraklarda beslenir ve yenik kısımlar sarararak kurur. Meyvelerde delik açarak içine girer ve beslenir. Bunun sonucunda meyve çürür.
Doğal düşmanları:
Yeşilkurdun yumurta parazitoidleri yeşil kurdun yumurtasının içinde yaşar ve beslenir. Yumurtaların kararması ile varlığı anlaşılır. Larva parazitoidlerinin bazıları yeşil kurdun içinde bazıları da yanında yaşar ve larvayı içten veya dıştan yer. Bazı Heteroptera türleri, uğur böcekleri ve Altın gözlü yeşilkurdun yumurta ve larvaları ile beslenir.
Kimyasal mücadele zamanı: Serada bulunan bitkilerde %5 bulaşma varsa mücadele yapılır.
Tohum sineği (Hylemia cilicrura)
Tanımı ve yaşama yeri: Ergin sinek yaklaşık 6 mm boyunda, gri renkli ve vücudu siyah kıllarla kaplıdır. Larva, açık krem renginde ve 5-6 mm boyundadır. Taze çiftlik gübrelerinde, toprak çatlaklarında ve çiftlik gübresi ile gübrelenmiş olan tohum yataklarında, genç fidelerin saplarında ve çenek yapraklarında bulunur.
Beslenme ve zarar şekli:
Tohumda, fidenin kökünde ve gövdesinde beslenir. Kök, gövde ve çenek yapraklarında galeriler oluşturur. Bitkilerin sararması ve kurumasına neden olur. Turfanda yetiştiricilikte zararı önemlidir.
Kültürel önlemler: Taze çiftlik gübresi yerine yanmış gübre kullanılmalıdır.
Kimyasal mücadele zamanı: Bir yıl önceden bulaşık olan tohum yatakları ve fidelikler ekimden önce ilaçlanmalıdır. Fide dikiminden sonra 3 bitkide zararlı görüldüğünde kimyasal mücadeleye başlanır.
Kökur nematodu (Meloidogyne spp.)
Tanımı ve yaşayışı: Konukçu bitkinin kökünde irili ufaklı urlar meydana getirmeleriyle kolayca tanınırlar. Kışı bulaşık bitki köklerinde ya da toprakta yumurta veya larva halinde geçirir. Hafif ve orta karakterli topraklarda yaşar, ağır toprakları sevmez. Toprak sıcaklığı 10°C üzerine çıktığında gelişmeye başlar. Bitkinin kök sisteminde urlara neden olarak, iletim dokularını bozar. Bunun sonucunda bitkinin topraktan su ve besin alışverişi kısıtlanır. Yapraklarda sararma, çiçek ve meyve dökülmelerine neden olur. Bitkilerde gelişme yavaşlar ve durur, bodurlaşma görülür. Yoğun zararda bitki kuruyabilir. Zayıf düşen bitkilerde besin elementi noksanlığına benzer belirtiler meydana gelir. Nematod zararı gören bitkilere diğer hastalık etmenlerinin bulaşması kolaylaşır.
Mücadelesi:
Kültürel önlemler: Bulaşma ve yayılmayı önleyici tedbirler alınmalıdır.
Temiz fide kullanılmalıdır.
Sulamayla olabilecek bulaşmaları önlemek için artezyen suyu tercih edilmelidir.
Daha az hassas olan sebze çeşitleri yetiştirilmelidir.
Dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
Bulaşık topraklarda dayanıklı anaçlar üzerinde yetiştirilen aşılı fide kullanılmalıdır.
Toprak sıcak aylarda 15 gün aralıklarla birkaç kez derin sürülerek alt üst edilmelidir. Solarizasyon yapılmalıdır.
Yasal önlemler: Kök-ur nematodları iç karantinaya tabidir. Bu nedenle bulaşık üretim materyallerinin temiz bölgelere taşınmasına engel olunmalıdır.
Kimyasal mücadele: Bazı bölgelerde sera yetiştiriciliği yaz aylarında da devam etmekte ve bu nedenle solarizasyon yapılamamaktadır. Böyle durumlarda kimyasal mücadele tavsiye edilir. Kökur nematoduna karşı kimyasal mücadelede ruhsatlı ilaçlar, serada fideler dikilmeden önce toprağa uygulanır. İlaçlama toprak tavında iken, toprak sıcaklığı 15°C ve üzerinde olduğu zaman yapılır. İlaçların uygulanmasından önce toprak derince işlenmelidir. Sıvı ilaçlar tüm parseli sulayabilecek miktarda suya karıştırılarak, süzgeçli kova veya sırt tulumbası ile uygulanır. Granül terkipli ilaçlar seranın büyüklüğüne göre hesaplanarak bir miktar ince kumla karıştırılır ve toprak yüzeyine eldiven giyilerek el ile veya bir gübre dağıtıcısı ile homojen olarak dağıtılır. Uygulamadan hemen sonra ilacın 15-20 cm toprak derinliğine inebilmesi için, toprak çapalanır ve sulanır. Fideler, seraya ilaçların özelliğine göre 1 ile 15 gün sonra dikilir.
Comment