Zararlılar - Kültürel Mücadele
Seralarda Zararlılar ile Kültürel Mücadele yöntemleri
Karantina tedbirleri alınmalıdır. Yurt içinden ve yurt dışından getirilen bitki üretim materyalleri (fide, tohum) hastalık ve zararlı ile bulaşık olmamalıdır.
Toprak hazırlığının iyi bir şekilde yapılarak bitkinin topraktan faydalanması arttırılabilir. Böylece, bitkilerin sağlıklı yetişmesi ve zararlılara karşı dayanıklılığının artması sağlanır. Ayrıca, zararlılardan bazıları toprak altında yaşar. Bazı zararlılar da değişik dönemlerini toprak altında geçirir. Bu zararlılarla mücadelede, toprak işlemesi etkili bir mücadele yöntemidir.
Bitkilerin sağlıklı yetişmesi zararlılara karşı dayanıklılığını artırır. Bu nedenle bitkinin ekim veya dikimi her sebze çeşidinin isteklerine uygun iklim koşullarında yapılmalıdır. Sebzelerin en uygun ekim-dikim aralığında yetiştirilmesi topraktan ve güneşten yararlanma ile havalanmayı sağlaması açısından önemlidir. Gübreleme, sulama ve çapalama yeterince ve zamanında yapılmalıdır.
Gübreleme toprak veya bitki tahlili sonucunda önerilen miktarlarda ve zamanlarda yapılmalıdır. Sulama zamanı ve miktarı bitkinin isteğine uygun şekilde yapılmalıdır. Sera içinde su birikintisi oluşmamasına özen gösterilmelidir.
Tarımsal çevrede mümkün olduğunca değişik kültür bitkileri yetiştirilmesi halinde doğal düşmanlar yılın değişik dönemlerinde beslenecek ve sığınacak ortamlar bulurlar. Ayrıca, bazı doğal düşmanlar değişik dönemlerde farklı şekilde ve farklı bitkilerde beslenir; döl vermesi için genellikle çiçek tozu ile beslenme ihtiyacı duyarlar. Bu ihtiyaçlarının devamlı olarak karşılanabilmesi için ortamda değişik bitkilerin bulunması yararlı olur.
Uygun bir ekim nöbeti uygulanmalıdır. Ekim nöbetinin yıllık veya birkaç yıllık yapılması ile devamlı zararlı olan türlerin hayatiyetlerinin devamını, yoğunluklarının artmasını önler. Münavebe planına, her yıl çok zararlı olan zararlıların konukçusu olmayan kültür bitkileri veya daha dayanıklı kültür bitkileri alınması gerekir.
Bir yörede devamlı salgınlar oluşturan zararlılara karşı dayanıklı çeşitler var ise dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
Serada hastalıklı bitkiler ayıklanarak temizlenmeli ve imha edilmelidir.
Serada hasattan sonra bitki artıkları bırakılmamalıdır. Bitkiler toplanarak imha edilmelidir. Zararlıların çok sorun olduğu dönemde dikim zamanının kaydırılması ile zararlıların ortaya çıkması önlenir veya zararın şiddeti azaltılabilir.
Zararlıların seraya bulaşması önlenmelidir. Toprak, su, kullanılan aletler ile çalışan işçilerin elbiseleri, sera yapı malzemeleri, zararlılar ile bulaşık olmamalıdır. Aksi halde, bunlar dezenfekte edilmelidirler. Zararlı ile bulaşık olmayan temiz tohum ve fide kullanılmalıdır. Sera yapı malzemesi (ahşap gibi) hastalık ve zararlıların barınmasına elverişli olmamalıdır. Seranın havalandırma açıklıklarının ince delikli (462 mikrometrelik) tül ile kapatılması yararlı olmaktadır.
Serada bir çeşit sebze yetiştirilmelidir.
Sera kurulurken yapısal özelliklerine dikkat edilmelidir. Seraların kuruluşunda iklim koşulları (rüzgar yönü, ışık vb) dikkate alınmalı, sera içinde iyi bir hava hareketi için mutlaka çatı havalandırması yapılmalıdır.
Serada havalandırma yeterli olmalıdır. Sera içerisinde fazla nem birikimini önlemek için serada çiğ oluşmadan önce havalandırma yapılmalıdır. Sıcak havanın çıkışını kolaylaştırmak için çatı havalandırması yapılmalıdır. Serada çatı havalandırma alanı sera taban alanının %20’si, yan havalandırma alanı ise bunun yarısı kadar olmalıdır.
Sera içi ve dışı temiz olmalıdır. Sera içinde ve dışında bitki artığı olmamalıdır. Zararlı ile bulaşık bitkiler sökülerek imha edilmelidir. Yetiştirme mevsimi sonunda bitkiler serada bekletilmeden toplanarak imha edilmelidir. (İmha etmek için bitkiler açılan çukurlara gömülür veya bir yerde toplanarak yakılır. Bitki, büyük ve kalın bir şeffaf naylon torbaya konularak ağzı sıkı bir şekilde bağlanır. İçindeki bitkiler kuruyuncaya kadar güneşte bekletildikten sonra çukura gömülür veya yakılır.)
Sera içerisinde bulunan yabancıotlar sökülüp yukarıda anlatıldığı şekilde imha edilmelidir. Aşılı fide kullanımı: Aşılı fidelerde anaç, nematod ve topraktan kaynaklanan hastalıklara karşı dayanıklıdır. Ancak, aşılı fidelerin dikimi sırasında aşı yeri toprak üzerinde kalmalıdır.
Solarizasyon: Yaz mevsimi sıcak geçen bölgelerde (temmuz-ağustos aylarında) ve uygulama yapılacak alanın ekili olmadığı durumlarda nemli toprağın şeffaf polietilen örtü ile kapatılarak güneş enerjisi ile ısıtılması işlemidir. Özellikle sera gibi küçük alanlarda uygulanabilir. Bu yöntemle topraktaki hastalık etmenleri, yabancıotlar ve nematodlarla mücadele edilir.
SOLARİZASYON UYGULAMASI ŞU ŞEKİLDE YAPILIR
Toprak, 30-40 cm derinliğe kadar işlenir.
40-50 cm derinliğe kadar sulanır.
Tava gelen toprak yüzeyi düzeltilerek, üstten hafifçe bastırılır.
0.025-0.1 mm kalınlığında deliksiz, şeffaf plastik örtü ile kapatılır. Örtünün kenarları önceden açılmış karıklar içine gömülür.
Toprak nemini kaybederse, örtülerin altında bırakılan damla sulama sistemi çalıştırılarak tekrar sulanır.
Uygulama süresi 4-6 hafta olabileceği gibi 8-10 haftaya kadar da uzatılabilir.
Solarizasyonda toprak sıcaklığını arttırmak amacıyla değişik organik gübreler kullanılabilir. Bu uygulama için önce toprağa 1-2 ton/da oranında yaş tavuk gübresi veya 4-5 ton/da yaş sığır gübresi yayılır, toprağa karıştırılır ve naylon örtü serilir.
Meyve tutumu için tozlaşmaya yardım edilmelidir. Bu amaçla seralarda bombus arıları kullanılmalı ya da haftada 2-3 kez çiçekler elle ya da vibratör ile sarsılmalıdır.
Seralarda Zararlılar ile Kültürel Mücadele yöntemleri
Karantina tedbirleri alınmalıdır. Yurt içinden ve yurt dışından getirilen bitki üretim materyalleri (fide, tohum) hastalık ve zararlı ile bulaşık olmamalıdır.
Toprak hazırlığının iyi bir şekilde yapılarak bitkinin topraktan faydalanması arttırılabilir. Böylece, bitkilerin sağlıklı yetişmesi ve zararlılara karşı dayanıklılığının artması sağlanır. Ayrıca, zararlılardan bazıları toprak altında yaşar. Bazı zararlılar da değişik dönemlerini toprak altında geçirir. Bu zararlılarla mücadelede, toprak işlemesi etkili bir mücadele yöntemidir.
Bitkilerin sağlıklı yetişmesi zararlılara karşı dayanıklılığını artırır. Bu nedenle bitkinin ekim veya dikimi her sebze çeşidinin isteklerine uygun iklim koşullarında yapılmalıdır. Sebzelerin en uygun ekim-dikim aralığında yetiştirilmesi topraktan ve güneşten yararlanma ile havalanmayı sağlaması açısından önemlidir. Gübreleme, sulama ve çapalama yeterince ve zamanında yapılmalıdır.
Gübreleme toprak veya bitki tahlili sonucunda önerilen miktarlarda ve zamanlarda yapılmalıdır. Sulama zamanı ve miktarı bitkinin isteğine uygun şekilde yapılmalıdır. Sera içinde su birikintisi oluşmamasına özen gösterilmelidir.
Tarımsal çevrede mümkün olduğunca değişik kültür bitkileri yetiştirilmesi halinde doğal düşmanlar yılın değişik dönemlerinde beslenecek ve sığınacak ortamlar bulurlar. Ayrıca, bazı doğal düşmanlar değişik dönemlerde farklı şekilde ve farklı bitkilerde beslenir; döl vermesi için genellikle çiçek tozu ile beslenme ihtiyacı duyarlar. Bu ihtiyaçlarının devamlı olarak karşılanabilmesi için ortamda değişik bitkilerin bulunması yararlı olur.
Uygun bir ekim nöbeti uygulanmalıdır. Ekim nöbetinin yıllık veya birkaç yıllık yapılması ile devamlı zararlı olan türlerin hayatiyetlerinin devamını, yoğunluklarının artmasını önler. Münavebe planına, her yıl çok zararlı olan zararlıların konukçusu olmayan kültür bitkileri veya daha dayanıklı kültür bitkileri alınması gerekir.
Bir yörede devamlı salgınlar oluşturan zararlılara karşı dayanıklı çeşitler var ise dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
Serada hastalıklı bitkiler ayıklanarak temizlenmeli ve imha edilmelidir.
Serada hasattan sonra bitki artıkları bırakılmamalıdır. Bitkiler toplanarak imha edilmelidir. Zararlıların çok sorun olduğu dönemde dikim zamanının kaydırılması ile zararlıların ortaya çıkması önlenir veya zararın şiddeti azaltılabilir.
Zararlıların seraya bulaşması önlenmelidir. Toprak, su, kullanılan aletler ile çalışan işçilerin elbiseleri, sera yapı malzemeleri, zararlılar ile bulaşık olmamalıdır. Aksi halde, bunlar dezenfekte edilmelidirler. Zararlı ile bulaşık olmayan temiz tohum ve fide kullanılmalıdır. Sera yapı malzemesi (ahşap gibi) hastalık ve zararlıların barınmasına elverişli olmamalıdır. Seranın havalandırma açıklıklarının ince delikli (462 mikrometrelik) tül ile kapatılması yararlı olmaktadır.
Serada bir çeşit sebze yetiştirilmelidir.
Sera kurulurken yapısal özelliklerine dikkat edilmelidir. Seraların kuruluşunda iklim koşulları (rüzgar yönü, ışık vb) dikkate alınmalı, sera içinde iyi bir hava hareketi için mutlaka çatı havalandırması yapılmalıdır.
Serada havalandırma yeterli olmalıdır. Sera içerisinde fazla nem birikimini önlemek için serada çiğ oluşmadan önce havalandırma yapılmalıdır. Sıcak havanın çıkışını kolaylaştırmak için çatı havalandırması yapılmalıdır. Serada çatı havalandırma alanı sera taban alanının %20’si, yan havalandırma alanı ise bunun yarısı kadar olmalıdır.
Sera içi ve dışı temiz olmalıdır. Sera içinde ve dışında bitki artığı olmamalıdır. Zararlı ile bulaşık bitkiler sökülerek imha edilmelidir. Yetiştirme mevsimi sonunda bitkiler serada bekletilmeden toplanarak imha edilmelidir. (İmha etmek için bitkiler açılan çukurlara gömülür veya bir yerde toplanarak yakılır. Bitki, büyük ve kalın bir şeffaf naylon torbaya konularak ağzı sıkı bir şekilde bağlanır. İçindeki bitkiler kuruyuncaya kadar güneşte bekletildikten sonra çukura gömülür veya yakılır.)
Sera içerisinde bulunan yabancıotlar sökülüp yukarıda anlatıldığı şekilde imha edilmelidir. Aşılı fide kullanımı: Aşılı fidelerde anaç, nematod ve topraktan kaynaklanan hastalıklara karşı dayanıklıdır. Ancak, aşılı fidelerin dikimi sırasında aşı yeri toprak üzerinde kalmalıdır.
Solarizasyon: Yaz mevsimi sıcak geçen bölgelerde (temmuz-ağustos aylarında) ve uygulama yapılacak alanın ekili olmadığı durumlarda nemli toprağın şeffaf polietilen örtü ile kapatılarak güneş enerjisi ile ısıtılması işlemidir. Özellikle sera gibi küçük alanlarda uygulanabilir. Bu yöntemle topraktaki hastalık etmenleri, yabancıotlar ve nematodlarla mücadele edilir.
SOLARİZASYON UYGULAMASI ŞU ŞEKİLDE YAPILIR
Toprak, 30-40 cm derinliğe kadar işlenir.
40-50 cm derinliğe kadar sulanır.
Tava gelen toprak yüzeyi düzeltilerek, üstten hafifçe bastırılır.
0.025-0.1 mm kalınlığında deliksiz, şeffaf plastik örtü ile kapatılır. Örtünün kenarları önceden açılmış karıklar içine gömülür.
Toprak nemini kaybederse, örtülerin altında bırakılan damla sulama sistemi çalıştırılarak tekrar sulanır.
Uygulama süresi 4-6 hafta olabileceği gibi 8-10 haftaya kadar da uzatılabilir.
Solarizasyonda toprak sıcaklığını arttırmak amacıyla değişik organik gübreler kullanılabilir. Bu uygulama için önce toprağa 1-2 ton/da oranında yaş tavuk gübresi veya 4-5 ton/da yaş sığır gübresi yayılır, toprağa karıştırılır ve naylon örtü serilir.
Meyve tutumu için tozlaşmaya yardım edilmelidir. Bu amaçla seralarda bombus arıları kullanılmalı ya da haftada 2-3 kez çiçekler elle ya da vibratör ile sarsılmalıdır.

