Tweet
Tohum Kaynaklı Patojenlerin Bitkisel Üretimde Önemi
Bitkisel üretimde birim alandan alınan verimin artırılması ve kaliteli ürün elde edilmesini sağlayan faktörlerden biri de tohumdur. Bitki yetiştirmede tohumun niteliği diğer tarımsal girdilerin potansiyellerini gerçekleştirebilmeleri üzerinde etkili olmaktadır. Tohumlarda kalite ve verim gibi özelliklerin yanısıra sağlık durumu da önem taşıyan bir konudur.
Tohumlar üzerinde veya içinde bulundurdukları patojenlerden zarar görebildikleri gibi, bu patojenlerin yayılmalarında veya taşınmalarında aracılık görevini de yapabilmektedirler.
Tohum kaynaklı patojenler bitkisel üretimde değişik yollarla etkili olmakta ve önemli kayıplara neden olabilmektedirler.
Tohum kaynaklı patojenler:
• Bitkilerden elde edilen ürün miktarını azaltırlar.
• Tohumun çimlenme yeteneğinin azalmasına veya kaybolmasına neden olurlar.
• Tohumlarda renk ve şekil değişikliğine sebep olurlar.
• Tohumlarda hastalık gelişimine neden olurlar.
• Tohumlarda biyokimyasal değişimlere neden olurlar.
• Tohumlarda toksin oluşumuna neden olurlar.
Tohumlar hastalık etmenlerinin hem taşıyıcısı hemde kurbanıdırlar. Çoğu bitki patojeni olan yaklaşık 2400 adet mikroorganizma (virüs, bakteri, fungus, vb.) 383 adet bitki türünün tohumlarında hastalık meydana getirebilmektedir.
Virüslerin meydana getirdiği belirtiler:
• Tohum oluşumunun engellenmesi
• Tohumlarda şekil bozukluğu
• Tohumlarda renk değişmeleri
• Tohumlarda çimlenme yeteneğinin ve yaşam süresinin azalması
• Triploid karakterli tohumların oluşması
• Çiçeklerin parçalanması
• Normalden büyük tohumlar meydana gelmesi
Bakterilerin meydana getirdiği belirtiler:
• Tohum oluşumunun veya olgunlaşmasının engellenmesi
• Tohumlarda çürüme
• Tohumlarda renk değişikliği
• Tohumlarda yumuşama veya yaş çürüklük
Fungusların meydana getirdiği belirtiler:
• Tohum oluşmasının veya tohum tutumunun engellenmesi
• Tohumlarda şekil bozuklukları
• Tohumlarda çürüme
• Sklerot veya stroma oluşması
• Tohumlarda nekroz oluşması
• Tohumlarda renk değişmeleri
• Tohumlarda çimlenme yeteneğinin veya yaşam süresinin azalması
• Tohumlarda fizyolojik değişiklikler oluşması
Genel olarak nem içeriği az olan tohumların düşük sıcaklık derecelerindeki ortamlarda muhafaza edildikleri zaman yaşamlarını uzun süre kaybetmedikleri görülür. Birçok bitki türünde tohumların yaşam süreleri sıcaklık, nem içeriği ve zaman gibi faktörlerin etkisi altındadır. Patojenlerin üzerinde ya da içinde bulundukları tohumlardan daha uzun bir süre yaşadıkları saptanmıştır.
Tohum patojenlerinin yaşam sürelerini ve enfeksiyon oluşturma yeteneklerini etkileyen bazı faktörler:
• Konukçunun genotipi
• Patojenin tohumda bulunduğu yer
• Depolama koşulları ve depolama süresi
Genelde kuru ve serin depo koşulları tohum patojenlerinin yaşam sürelerini olumlu yönde etkiler. Ortamdaki nem ve sıcaklık değerlerindeki azalma patojenlerin yaşam sürelerini azaltır.
Tohum enfeksiyonlarının seyri patojenlerin tohuma giriş ve yerleşim yerlerine göre değişkenlik gösterir. Enfeksiyonda tohumun anotomik özellikleri de önem taşımaktadır. Tohumların oluşması sırasındaki ortam koşulları da enfeksiyonun oluşması ve değişik bitki kısımlarına yönelmesi üzerinde etkili olan faktörlerdendir. Bir tohum patojeni tohumlarda yalnızca belirli bir bölgede enfeksiyon oluşturabildiği gibi bazen tohumların tüm kısımlarında da etkili olabilmektedir. Bazı etmenlerin tohumla taşınabilmesi için tohumun belirli bir kısmının enfekte olmuş olması gerekir. Örneğin virüslerin tohumla taşınabilmeleri için mutlaka embriyo enfeksiyonu yapmış olmaları gereklidir.
Tohum enfeksiyonu ve taşınma değişik faktörlerin etkisi altındadır. Bu faktörlerin bir kısmı tek başına etkili olabildiği gibi bazen de birden fazla faktör etkili olabilmektedir. Bunlar:
• Konukçu
• İnokulum
• Ortam koşulları
• Toprak özellikleri
• Yetiştirme teknikleri
• Bitkinin enfekte olduğu evre
• Ebeveyn bitkideki enfeksiyon şiddeti
• Böcek ve kırmızı örümcek zararı
• Antogonistik ve sinerjistik etki
Tohum kaynaklı patojenlerin tanılama yöntemleri sertifikasyon ve karantina programlarında tolerans sınırlarını geçerli kılmak ve patojen varlığı açısından tohumun kalitesini belirlemek açısından kullanılmaktadır.
Kaynak : ziraatci.com
Bitkisel üretimde birim alandan alınan verimin artırılması ve kaliteli ürün elde edilmesini sağlayan faktörlerden biri de tohumdur. Bitki yetiştirmede tohumun niteliği diğer tarımsal girdilerin potansiyellerini gerçekleştirebilmeleri üzerinde etkili olmaktadır. Tohumlarda kalite ve verim gibi özelliklerin yanısıra sağlık durumu da önem taşıyan bir konudur.
Tohumlar üzerinde veya içinde bulundurdukları patojenlerden zarar görebildikleri gibi, bu patojenlerin yayılmalarında veya taşınmalarında aracılık görevini de yapabilmektedirler.
Tohum kaynaklı patojenler bitkisel üretimde değişik yollarla etkili olmakta ve önemli kayıplara neden olabilmektedirler.
Tohum kaynaklı patojenler:
• Bitkilerden elde edilen ürün miktarını azaltırlar.
• Tohumun çimlenme yeteneğinin azalmasına veya kaybolmasına neden olurlar.
• Tohumlarda renk ve şekil değişikliğine sebep olurlar.
• Tohumlarda hastalık gelişimine neden olurlar.
• Tohumlarda biyokimyasal değişimlere neden olurlar.
• Tohumlarda toksin oluşumuna neden olurlar.
Tohumlar hastalık etmenlerinin hem taşıyıcısı hemde kurbanıdırlar. Çoğu bitki patojeni olan yaklaşık 2400 adet mikroorganizma (virüs, bakteri, fungus, vb.) 383 adet bitki türünün tohumlarında hastalık meydana getirebilmektedir.
Virüslerin meydana getirdiği belirtiler:
• Tohum oluşumunun engellenmesi
• Tohumlarda şekil bozukluğu
• Tohumlarda renk değişmeleri
• Tohumlarda çimlenme yeteneğinin ve yaşam süresinin azalması
• Triploid karakterli tohumların oluşması
• Çiçeklerin parçalanması
• Normalden büyük tohumlar meydana gelmesi
Bakterilerin meydana getirdiği belirtiler:
• Tohum oluşumunun veya olgunlaşmasının engellenmesi
• Tohumlarda çürüme
• Tohumlarda renk değişikliği
• Tohumlarda yumuşama veya yaş çürüklük
Fungusların meydana getirdiği belirtiler:
• Tohum oluşmasının veya tohum tutumunun engellenmesi
• Tohumlarda şekil bozuklukları
• Tohumlarda çürüme
• Sklerot veya stroma oluşması
• Tohumlarda nekroz oluşması
• Tohumlarda renk değişmeleri
• Tohumlarda çimlenme yeteneğinin veya yaşam süresinin azalması
• Tohumlarda fizyolojik değişiklikler oluşması
Genel olarak nem içeriği az olan tohumların düşük sıcaklık derecelerindeki ortamlarda muhafaza edildikleri zaman yaşamlarını uzun süre kaybetmedikleri görülür. Birçok bitki türünde tohumların yaşam süreleri sıcaklık, nem içeriği ve zaman gibi faktörlerin etkisi altındadır. Patojenlerin üzerinde ya da içinde bulundukları tohumlardan daha uzun bir süre yaşadıkları saptanmıştır.
Tohum patojenlerinin yaşam sürelerini ve enfeksiyon oluşturma yeteneklerini etkileyen bazı faktörler:
• Konukçunun genotipi
• Patojenin tohumda bulunduğu yer
• Depolama koşulları ve depolama süresi
Genelde kuru ve serin depo koşulları tohum patojenlerinin yaşam sürelerini olumlu yönde etkiler. Ortamdaki nem ve sıcaklık değerlerindeki azalma patojenlerin yaşam sürelerini azaltır.
Tohum enfeksiyonlarının seyri patojenlerin tohuma giriş ve yerleşim yerlerine göre değişkenlik gösterir. Enfeksiyonda tohumun anotomik özellikleri de önem taşımaktadır. Tohumların oluşması sırasındaki ortam koşulları da enfeksiyonun oluşması ve değişik bitki kısımlarına yönelmesi üzerinde etkili olan faktörlerdendir. Bir tohum patojeni tohumlarda yalnızca belirli bir bölgede enfeksiyon oluşturabildiği gibi bazen tohumların tüm kısımlarında da etkili olabilmektedir. Bazı etmenlerin tohumla taşınabilmesi için tohumun belirli bir kısmının enfekte olmuş olması gerekir. Örneğin virüslerin tohumla taşınabilmeleri için mutlaka embriyo enfeksiyonu yapmış olmaları gereklidir.
Tohum enfeksiyonu ve taşınma değişik faktörlerin etkisi altındadır. Bu faktörlerin bir kısmı tek başına etkili olabildiği gibi bazen de birden fazla faktör etkili olabilmektedir. Bunlar:
• Konukçu
• İnokulum
• Ortam koşulları
• Toprak özellikleri
• Yetiştirme teknikleri
• Bitkinin enfekte olduğu evre
• Ebeveyn bitkideki enfeksiyon şiddeti
• Böcek ve kırmızı örümcek zararı
• Antogonistik ve sinerjistik etki
Tohum kaynaklı patojenlerin tanılama yöntemleri sertifikasyon ve karantina programlarında tolerans sınırlarını geçerli kılmak ve patojen varlığı açısından tohumun kalitesini belirlemek açısından kullanılmaktadır.
Kaynak : ziraatci.com
Comment