TOPRAĞIN MUHAFAZASI
A-EROZYON VE TOPRAK MUHAFAZASI
Erozyon
Genel anlamda erozyon arazinin yüzeyinin veya arazinin yüzeyini örten toprağın, taşların veya kayaların, su, rüzgar, buzul veya yerçekimi gibi etkenler ile yerlerinden oynatılarak taşınmasıdır.Aslında erozyon doğal şartlar altında da cerayan etmektedir. Yeryüzünün doğal vejatasyonunun insanların faaliyetleri sonucunda tahrip edilmediği koşullar altında meydana gelen erozyona doğal, jeolojik veya normal erozyon adı verilir. Buna karşılık bir ormanın açılması veya bir doğal çayır mer'anın sürülmesi sonucunda erozyon hızlandırılmış olur.insanların faaliyeti sonucunda üst toprak kısmen veya tamamen taşınır.Bu şekilde erozyona da toprak erozyonu adı verilir.
Toprak erozyonu insanların faaliyetleri sonucunda açığa çıkan toprağın akarsu , rüzgar, su, yer çekimi, çığ ve buzul gibi doğal kuvvetlerin etkisi ile aşındırılıp başka yerlere taşınması ve birikmesi olayıdır.Erozyon meydana geliş faktörlerine göre su erozyonu, rüzgar erozyonu, yer çekimi erozyonu, dalga erozyonu, çığ erozyonu, buzul erozyonu gibi adlar almaktadırMemleketimizde çiftçiler arasında rüzgar erozyonuna "dalaz" adıda verilmektedir.
B. EROZYONUN SEBEB OLDUĞU ZARARLAR
1-Tarım arazisindeki kayıplar ve zararlar
a) Tarım arazisinde erozyonun tahribatı ve toprak kayıpları en fazla üst toprakta veya pulluk tabakasında
olmaktadır.
b) Erozyon toprak strüktürünün bozulmasına da sebep olur.
c) Erozyonun toprakta yaptığı zararlardan biri de arazide sel ayrıntıları meydana getirerek tarlaların
düzensiz parçalara ayrılmasıdır.
d) Erozyon, toprağı sızarak bitkilere faydalı olacak suyun toprak yüzeyinden hızla akıp gitmesi ile de
sonuçlanmaktadır.
2-Düz Ovalarda ve Vadilerdeki Tarım Topraklarının Uğradığı Zararlar
3-Barajların Hızla Siltlenmesi
4-ümanların ve Akarsuların Temizlenme İhtiyacı
5-Erozyonun Balıkçılık ve Sağlık Yönünden Zararlı Etkileri
C. SU EROZYONU VE ÖNLENMESİ İÇİN ALINACAK TEDBİRLER
Su erozyonu aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir.
1-Yağmur damlası erozyonu (damla erozyonu) 2-Tabaka erozyonu (yüzey erozyonu) 3-Oluk erozyonu
4-Oyuntu erozyonu (sel yarıntısı erozyonu) 5-Akarsu erozyonu
Su Erozyonunun Kontrolü
1-Toprağın yüzeyini yağmur damlalarının çarpma etkisinden korumak.
2-Suyun birikmesini ve dar bir yatak içinde eğim doğrultusunda hareket etmesini önlemek.
3-Suyun eğim doğrultusunda, yavaşça hareket etmesi için akışını engellemek.
4-Fazla miktarda suyun toprağa girmesini sağlamak.
Toprak İdaresinde Arazi Kullanma Kabiliyetinin Erozyonu Önlemedeki Önemi
1-Toprağın tesviye eğrilerine paralel işlenmesi 2-Tesviye eğrili şeritvari tarım 3-Teraslama 4-Ortalandırılmış su yollan
D-RÜZGAR EROZYONU VE KONTROLÜ
Rüzgar Erozyonunda Toprağın Hareket Tipleri
Rüzgar erozyonu ile toprak parçacıkları, rüzgarın hızı ve parçacıkların iriliklerine göre üç tip hareketle taşınırlar.
a- Saltasyon (sıçrama)
b- Süspansiyon
c- Yüzeyde sürüklenme
Toprak parçacıklarının gevşetilmesi ve taşınmasında birbirleriyle ilgili aşağıdaki beş safha toprak erozyonunun daha iyi anlaşılmasına yardım edecektir.
a- Koparılma safhası
b- Harekete geçme safhası
c- İleriye atılma
d- Üfürülme
e- Aşındırma
Rüzgar Erozyonun Kontrolü
1-Bitki yetiştirme ve rüzgar erozyonun önlenmesi
2-Rüzgar erozyonu kontrolünde ekim nöbetinin önemi
3-Şeritvari ekim
4-Rüzgar erozyonun önlenmesinde bitki artıklarının kullanılması
5-Yaz nadası ve rüzgar erozyonu
6-Toprağın toz haline gelmesi zararlıdır
7-Toprak yüzeyinin düz bırakılması uygun değildir
8-Rüzgar erozyonu kontrolünde rüzgar perdelen
9-Koruyucu şeritler
10-Ağaçlandırma
11-Mekanik tedbirler
12-Gevşek kumulların ve organik toprakların stabilizasyonu
A-EROZYON VE TOPRAK MUHAFAZASI
Erozyon
Genel anlamda erozyon arazinin yüzeyinin veya arazinin yüzeyini örten toprağın, taşların veya kayaların, su, rüzgar, buzul veya yerçekimi gibi etkenler ile yerlerinden oynatılarak taşınmasıdır.Aslında erozyon doğal şartlar altında da cerayan etmektedir. Yeryüzünün doğal vejatasyonunun insanların faaliyetleri sonucunda tahrip edilmediği koşullar altında meydana gelen erozyona doğal, jeolojik veya normal erozyon adı verilir. Buna karşılık bir ormanın açılması veya bir doğal çayır mer'anın sürülmesi sonucunda erozyon hızlandırılmış olur.insanların faaliyeti sonucunda üst toprak kısmen veya tamamen taşınır.Bu şekilde erozyona da toprak erozyonu adı verilir.
Toprak erozyonu insanların faaliyetleri sonucunda açığa çıkan toprağın akarsu , rüzgar, su, yer çekimi, çığ ve buzul gibi doğal kuvvetlerin etkisi ile aşındırılıp başka yerlere taşınması ve birikmesi olayıdır.Erozyon meydana geliş faktörlerine göre su erozyonu, rüzgar erozyonu, yer çekimi erozyonu, dalga erozyonu, çığ erozyonu, buzul erozyonu gibi adlar almaktadırMemleketimizde çiftçiler arasında rüzgar erozyonuna "dalaz" adıda verilmektedir.
B. EROZYONUN SEBEB OLDUĞU ZARARLAR
1-Tarım arazisindeki kayıplar ve zararlar
a) Tarım arazisinde erozyonun tahribatı ve toprak kayıpları en fazla üst toprakta veya pulluk tabakasında
olmaktadır.
b) Erozyon toprak strüktürünün bozulmasına da sebep olur.
c) Erozyonun toprakta yaptığı zararlardan biri de arazide sel ayrıntıları meydana getirerek tarlaların
düzensiz parçalara ayrılmasıdır.
d) Erozyon, toprağı sızarak bitkilere faydalı olacak suyun toprak yüzeyinden hızla akıp gitmesi ile de
sonuçlanmaktadır.
2-Düz Ovalarda ve Vadilerdeki Tarım Topraklarının Uğradığı Zararlar
3-Barajların Hızla Siltlenmesi
4-ümanların ve Akarsuların Temizlenme İhtiyacı
5-Erozyonun Balıkçılık ve Sağlık Yönünden Zararlı Etkileri
C. SU EROZYONU VE ÖNLENMESİ İÇİN ALINACAK TEDBİRLER
Su erozyonu aşağıdaki şekilde sınıflandırılabilir.
1-Yağmur damlası erozyonu (damla erozyonu) 2-Tabaka erozyonu (yüzey erozyonu) 3-Oluk erozyonu
4-Oyuntu erozyonu (sel yarıntısı erozyonu) 5-Akarsu erozyonu
Su Erozyonunun Kontrolü
1-Toprağın yüzeyini yağmur damlalarının çarpma etkisinden korumak.
2-Suyun birikmesini ve dar bir yatak içinde eğim doğrultusunda hareket etmesini önlemek.
3-Suyun eğim doğrultusunda, yavaşça hareket etmesi için akışını engellemek.
4-Fazla miktarda suyun toprağa girmesini sağlamak.
Toprak İdaresinde Arazi Kullanma Kabiliyetinin Erozyonu Önlemedeki Önemi
1-Toprağın tesviye eğrilerine paralel işlenmesi 2-Tesviye eğrili şeritvari tarım 3-Teraslama 4-Ortalandırılmış su yollan
D-RÜZGAR EROZYONU VE KONTROLÜ
Rüzgar Erozyonunda Toprağın Hareket Tipleri
Rüzgar erozyonu ile toprak parçacıkları, rüzgarın hızı ve parçacıkların iriliklerine göre üç tip hareketle taşınırlar.
a- Saltasyon (sıçrama)
b- Süspansiyon
c- Yüzeyde sürüklenme
Toprak parçacıklarının gevşetilmesi ve taşınmasında birbirleriyle ilgili aşağıdaki beş safha toprak erozyonunun daha iyi anlaşılmasına yardım edecektir.
a- Koparılma safhası
b- Harekete geçme safhası
c- İleriye atılma
d- Üfürülme
e- Aşındırma
Rüzgar Erozyonun Kontrolü
1-Bitki yetiştirme ve rüzgar erozyonun önlenmesi
2-Rüzgar erozyonu kontrolünde ekim nöbetinin önemi
3-Şeritvari ekim
4-Rüzgar erozyonun önlenmesinde bitki artıklarının kullanılması
5-Yaz nadası ve rüzgar erozyonu
6-Toprağın toz haline gelmesi zararlıdır
7-Toprak yüzeyinin düz bırakılması uygun değildir
8-Rüzgar erozyonu kontrolünde rüzgar perdelen
9-Koruyucu şeritler
10-Ağaçlandırma
11-Mekanik tedbirler
12-Gevşek kumulların ve organik toprakların stabilizasyonu



Comment