Tweet
2.2. Kapalı Sistemler
Bu sistemde kullanılan besin çözeltisi yalnız bir kez kullanıldıktan sonra dolaştırılmaz ve yenisi ile değiştirilir. Kullanılan besin çözeltisi yenilendikten sonra pH veya EC değiştiğinde yeni çözelti ile değiştirilir.
2.2.1. Çakıl
Agregat olarak çakılın kapalı sistemlerde kullanılması uzun yıllar öncesine dayanır. Bugün hala kullanılmasına rağmen yerini büyük oranda NFT sistemleri ve açık agregat sistemleri almıştır. Diğer kapalı sistemlerde olduğu gibi zehir etkili tuzların oluşumu engellenmelidir. Sistem içinde topraktan kaynaklanan hastalıklar ve nematodlar bulunmamalıdır. Hastalık bir defa sisteme bulaşırsa besin çözeltisi ile tüm bitkilere bulaşır.
Kapalı sistemlerde alttan sulamalı ve agregat olarak çakılın kullanıldığı sistem Resim 2.1'de gösterilmiştir. Sistemin temel bölümleri şunlardır:
> Aşırı iri kum
> Besin çözeltisinin toplandığı toplama tankı
> Pompa
> Pompanın çalışmasını kontrol eden zaman ayarlayıcı mekanizma
Bu sistemlerde besin çözeltisi yatakları yetiştirme ortamının yüzeyinde 2 cm yüksekliğinde göllendirilir. Daha sonra tekrar kullanılması için toplama tankında biriktirilir. Bu sistemde yetiştirme ortamı olarak kum kullanıldığı için damla sulama sisteminin agregatı yeterince ıslatmış olmasına özen gösterilmelidir.
2.2.2. NFT veya Kaya Yünü
NFT ve kaya yününün birlikte kullandığı bu sistem Avrupa'da geliştirilmiştir. Uygulama- da üzerinde bitki bulunan küçük kaya yünü yastıkları besin çözeltisinin resirküle edildiği kanallar içerisine konur. İki sistemin bir arada kullanıldığı bu sistemde pompaların arızalanması durumunda bitkilerin gelişmesinde olumsuzluklar görülebilir.
Kaya yünü hem açık hem de kapalı sistemlerde kullanılabilir. Açık sistemde besin çözeltisi toplanarak tekrar kullanılır. Katı ortam yetiştiriciliğinde en çok kullanılan sulama sistemi kapalı sulamadır.
Açık sistemde çözeltinin besin içeriği sürekli değişir. Domates gibi hızlı gelişen bitkiler gün içinde çok fazla miktarda besin alabilir. Kapalı sistemde üretici besin verme sıklığını artırabilir; böylece bitkiye ulaşan çözeltinin dengesinden emin olur.
Kapalı sulama sisteminin kullanılmasının diğer bir sebebi de hastalıkların yayılmasını engellemektir. Katı ortam sistemlerinin çoğunda aynı kök bölgesinden yalnızca birkaç bitki yararlandığından hastalık bu birkaç bitkiye bulaşır. Açık sulama sistemi kullanıldığında bitkilerde hastalıklar daha kolay yayılır. Kapalı sulama sistemlerinde temel prensip kök bölgesindeki besinlerin düzenlenerek sağlıklı gelişmelerinin sağlanmasıdır. Bu sistemin tek dezavantajı sulama ile verilen gübrenin bir kısmının atılmasıdır. Genellikle uygulanan besin çözeltisinin % 15-20'si kaybedilmektedir.
UYGULAMA FAALİYETİ-NASIL YAPILIR-Sadece üyeler aşağıdaki resmi görebilir.
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Aşağıda verilen değerlendirme sorularını cevaplandırarak faaliyete ilişkin bilgilerinizi ölçünüz.
ÖLÇME SORULARI
1. Bu sisteminde gerekli olan ………… veya …….. ortam lokal olarak elde edilen
materyallerden oluşur.
2. Ortam materyallerinin ............ , ................... , su ve hava tutma kapasitesi iyi ve
kolaylıkla…………….edilen özellikleri olmalıdır.
3. Açık sistemde....................................... bitki kök sistemine pompalanır.
4. Gübreler sulama suyuna bir................... cihazıyla ya da.................... ile büyük bir
tankla karıştırılır.
5. Kanallar ................... cm derinlik, 30-120 cm .................. , % 1-1,5 eğiminde ve
sera boyuna göre değişen uzunluktadır.
6. Yetiştirme ortamını yer yüzeyinden ayırmak için ................. veya ................. su
geçirmez materyal ile kaplanmalıdır.
7. Torba kültüründe en çok kullanılan ortamlar %60................ , %20.................. ve
%20..................... oluşur.
8.
8. Yatay torba kültüründe 1-1,5 m uzunluğunda, dış kısmı ……………, iç kısmı
................................... polietilen torbalar kullanılır.
9. Kaya yünü lifleri ........................................ içermeleri nedeniyle doğal olarak
hidrofobiktir.
10. Perlit fiziksel olarak.................. ve.............................. olarak sterildir.
DEĞERLENDİRME
Cevaplarınızı kontrol ediniz. Hatalı yanıtlarınız için konuyu tekrar ediniz. Tamamen doğru ise değerlendirme ölçeğine geçiniz.
UYGULAMALI TEST
Uygulama faaliyetinde kazandığınız bilgi ve beceriler doğrultusunda yatay torba kültürü uygulaması yapınız. Yapmış olduğunuz çalışmayı aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz.
DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ
Evet
Hayır
1. Torba temin ettiniz mi?
2. Torbaların içini uygun materyalle doldurdunuz mu?
3. Torbaları uygun aralıklarla yetiştirme ortamına yerleştirdiniz mi?
4. Torbaların üzerinde + şeklinde delikler açtınız mı?
5. Bitki fidesi temin ettiniz mi?
6. Fideleri deliklerden içeri sokarak dikim yaptınız mı?
7. Damlama sulama sistemi hazırladınız mı?
8. Torbaların altına drenaj için delikler açtınız mı?
9. Bakım işlemlerini yaptınız mı?
10. Bitkiniz büyüdü mü?
DEĞERLENDİRME
Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayısını belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.
Hatalı yanıtlar için bilgi konularını tekrar ediniz. Tüm yanıtlar doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.
Bu sistemde kullanılan besin çözeltisi yalnız bir kez kullanıldıktan sonra dolaştırılmaz ve yenisi ile değiştirilir. Kullanılan besin çözeltisi yenilendikten sonra pH veya EC değiştiğinde yeni çözelti ile değiştirilir.
2.2.1. Çakıl
Agregat olarak çakılın kapalı sistemlerde kullanılması uzun yıllar öncesine dayanır. Bugün hala kullanılmasına rağmen yerini büyük oranda NFT sistemleri ve açık agregat sistemleri almıştır. Diğer kapalı sistemlerde olduğu gibi zehir etkili tuzların oluşumu engellenmelidir. Sistem içinde topraktan kaynaklanan hastalıklar ve nematodlar bulunmamalıdır. Hastalık bir defa sisteme bulaşırsa besin çözeltisi ile tüm bitkilere bulaşır.
Kapalı sistemlerde alttan sulamalı ve agregat olarak çakılın kullanıldığı sistem Resim 2.1'de gösterilmiştir. Sistemin temel bölümleri şunlardır:
> Aşırı iri kum
> Besin çözeltisinin toplandığı toplama tankı
> Pompa
> Pompanın çalışmasını kontrol eden zaman ayarlayıcı mekanizma
Bu sistemlerde besin çözeltisi yatakları yetiştirme ortamının yüzeyinde 2 cm yüksekliğinde göllendirilir. Daha sonra tekrar kullanılması için toplama tankında biriktirilir. Bu sistemde yetiştirme ortamı olarak kum kullanıldığı için damla sulama sisteminin agregatı yeterince ıslatmış olmasına özen gösterilmelidir.
2.2.2. NFT veya Kaya Yünü
NFT ve kaya yününün birlikte kullandığı bu sistem Avrupa'da geliştirilmiştir. Uygulama- da üzerinde bitki bulunan küçük kaya yünü yastıkları besin çözeltisinin resirküle edildiği kanallar içerisine konur. İki sistemin bir arada kullanıldığı bu sistemde pompaların arızalanması durumunda bitkilerin gelişmesinde olumsuzluklar görülebilir.
Kaya yünü hem açık hem de kapalı sistemlerde kullanılabilir. Açık sistemde besin çözeltisi toplanarak tekrar kullanılır. Katı ortam yetiştiriciliğinde en çok kullanılan sulama sistemi kapalı sulamadır.
Açık sistemde çözeltinin besin içeriği sürekli değişir. Domates gibi hızlı gelişen bitkiler gün içinde çok fazla miktarda besin alabilir. Kapalı sistemde üretici besin verme sıklığını artırabilir; böylece bitkiye ulaşan çözeltinin dengesinden emin olur.
Kapalı sulama sisteminin kullanılmasının diğer bir sebebi de hastalıkların yayılmasını engellemektir. Katı ortam sistemlerinin çoğunda aynı kök bölgesinden yalnızca birkaç bitki yararlandığından hastalık bu birkaç bitkiye bulaşır. Açık sulama sistemi kullanıldığında bitkilerde hastalıklar daha kolay yayılır. Kapalı sulama sistemlerinde temel prensip kök bölgesindeki besinlerin düzenlenerek sağlıklı gelişmelerinin sağlanmasıdır. Bu sistemin tek dezavantajı sulama ile verilen gübrenin bir kısmının atılmasıdır. Genellikle uygulanan besin çözeltisinin % 15-20'si kaybedilmektedir.
UYGULAMA FAALİYETİ-NASIL YAPILIR-Sadece üyeler aşağıdaki resmi görebilir.
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
Aşağıda verilen değerlendirme sorularını cevaplandırarak faaliyete ilişkin bilgilerinizi ölçünüz.
ÖLÇME SORULARI
1. Bu sisteminde gerekli olan ………… veya …….. ortam lokal olarak elde edilen
materyallerden oluşur.
2. Ortam materyallerinin ............ , ................... , su ve hava tutma kapasitesi iyi ve
kolaylıkla…………….edilen özellikleri olmalıdır.
3. Açık sistemde....................................... bitki kök sistemine pompalanır.
4. Gübreler sulama suyuna bir................... cihazıyla ya da.................... ile büyük bir
tankla karıştırılır.
5. Kanallar ................... cm derinlik, 30-120 cm .................. , % 1-1,5 eğiminde ve
sera boyuna göre değişen uzunluktadır.
6. Yetiştirme ortamını yer yüzeyinden ayırmak için ................. veya ................. su
geçirmez materyal ile kaplanmalıdır.
7. Torba kültüründe en çok kullanılan ortamlar %60................ , %20.................. ve
%20..................... oluşur.
8.
8. Yatay torba kültüründe 1-1,5 m uzunluğunda, dış kısmı ……………, iç kısmı
................................... polietilen torbalar kullanılır.
9. Kaya yünü lifleri ........................................ içermeleri nedeniyle doğal olarak
hidrofobiktir.
10. Perlit fiziksel olarak.................. ve.............................. olarak sterildir.
DEĞERLENDİRME
Cevaplarınızı kontrol ediniz. Hatalı yanıtlarınız için konuyu tekrar ediniz. Tamamen doğru ise değerlendirme ölçeğine geçiniz.
UYGULAMALI TEST
Uygulama faaliyetinde kazandığınız bilgi ve beceriler doğrultusunda yatay torba kültürü uygulaması yapınız. Yapmış olduğunuz çalışmayı aşağıdaki kriterlere göre değerlendiriniz.
DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ
Evet
Hayır
1. Torba temin ettiniz mi?
2. Torbaların içini uygun materyalle doldurdunuz mu?
3. Torbaları uygun aralıklarla yetiştirme ortamına yerleştirdiniz mi?
4. Torbaların üzerinde + şeklinde delikler açtınız mı?
5. Bitki fidesi temin ettiniz mi?
6. Fideleri deliklerden içeri sokarak dikim yaptınız mı?
7. Damlama sulama sistemi hazırladınız mı?
8. Torbaların altına drenaj için delikler açtınız mı?
9. Bakım işlemlerini yaptınız mı?
10. Bitkiniz büyüdü mü?
DEĞERLENDİRME
Cevaplarınızı cevap anahtarı ile karşılaştırınız ve doğru cevap sayısını belirleyerek kendinizi değerlendiriniz.
Hatalı yanıtlar için bilgi konularını tekrar ediniz. Tüm yanıtlar doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.
Comment