Tweet
Topraðýn Genel Yapýsý
Topraklar aþaðýdaki þu kýsýmlardan meydana gelmiþlerdir:
1- Mineral parçacýklar
Mineral parçacýklar kimyasal yapý ve büyüklük bakýmýndan çok deðiþiklik gösterirler.Büyük taþlar, çakýl, kum, þilt, kil ve çözünebilen tuzlardan ibaret olup topraðýn esas maddesini oluþtururlar.Mineral maddeler, kayalarýn ve ana materyalin parçalanmasý ve ayrýþmasý ile meydana gelmiþlerdir.Toprakta bulunan çözünebilir tuzlar ya toprak çözeltisinde erimiþ durumdadýrlar veya toprak kolloidleri adýný verdiðimiz ince kýsýmlarý tarafýndan adsorbe edilmiþlerdir.Bu maddelerden bir kýsmý ayrýþma ve parçalanma sýrasýndaki etkilere mukavemet ederek deðiþmeden kalmýþlardýr (kuvars gibi).Diðer bir kýsmý ise toprak oluþu sýrasýnda veya daha evvel az çok deðiþikliðe uðramýþlardýr.Kil bunlara bir örnektir.
2- Toprak organik maddesi
Bunlar bitki ve hayvan artýklarýnýn toprakta birikmesinden meydana gelmiþlerdir.Bunlar arasýnda topraða henüz düþmüþ yapraklar, kök ve çeþitli bitki artýklarý, topraðýn içinde ve üzerinde yaþayan sayýsýz hayvanlarýn artýklarý yer alýr.Bunlardan bir kýsmý fazla ayrýþmamýþtýr.Orijinlerini teþhis etmek mümkündür.Diðer bir kýsým materyal ayrýþmaya uðrayarak ayrýþmanýn çeþitli kimyasal safhalarýnda bulunurlar.Bunlarýn orijinal yapýlarýný saptamak mümkün deðildir.Kompleks bir yapý gösterirler.Toprak organik maddesi çeþitli organik asitleri, yaðlarý ve diðer organik maddeleri içerir.
Toprakta yaþayan canlýlar çok çeþitlidir.Toprak canlýlarý bakteriler, mantarlar, algler, protozoalar, insektler, toprak solucanlarý, çeþitli larva ve yüksek bitkilerin köklerini içine alýr.Toprak canlýlarý miktar itibariyle topraðýn pek az bir kýsmýný oluþturmakla beraber, topraða düþen bütün organik maddeleri parçalama ve mineralize etme olaylarýna katýlarak hayat zincirinin döngüsünü saðlarlar.
3-Su
Su topraðýn sývý fazýný meydana getirir.Toprak suyu gerek toprak içinde serbest halde bulunan ve gerekse toprak zerrelerine belli yüzey kuvvetiyle baðlý bulunan sudan oluþur.Bizzat suyun etkisi veya suda erimiþ karbonik asidin eritici özelliði sebebiyle toprak-suyu, az veya çok çözünmüþ tuzlarý ve organik maddeleri içerir.Suyun, çözdüðü tuzlar konsantrasyonu topraktan topraða ve mevsimden mevsime deðiþiklik gösterir.Yaðýþlý bölgelerde toprak suyunun içinde erimiþ madde miktarý azalýr.Fakat kurak bölgelerde ve bilhassa fena drenaj þartlarýnda toprak suyu fazla tuz içerir.Toprak suyunda ayrýca bir çok organik asitler de çözünmüþ durumdadýr.
Topraklar aþaðýdaki þu kýsýmlardan meydana gelmiþlerdir:
1- Mineral parçacýklar
Mineral parçacýklar kimyasal yapý ve büyüklük bakýmýndan çok deðiþiklik gösterirler.Büyük taþlar, çakýl, kum, þilt, kil ve çözünebilen tuzlardan ibaret olup topraðýn esas maddesini oluþtururlar.Mineral maddeler, kayalarýn ve ana materyalin parçalanmasý ve ayrýþmasý ile meydana gelmiþlerdir.Toprakta bulunan çözünebilir tuzlar ya toprak çözeltisinde erimiþ durumdadýrlar veya toprak kolloidleri adýný verdiðimiz ince kýsýmlarý tarafýndan adsorbe edilmiþlerdir.Bu maddelerden bir kýsmý ayrýþma ve parçalanma sýrasýndaki etkilere mukavemet ederek deðiþmeden kalmýþlardýr (kuvars gibi).Diðer bir kýsmý ise toprak oluþu sýrasýnda veya daha evvel az çok deðiþikliðe uðramýþlardýr.Kil bunlara bir örnektir.
2- Toprak organik maddesi
Bunlar bitki ve hayvan artýklarýnýn toprakta birikmesinden meydana gelmiþlerdir.Bunlar arasýnda topraða henüz düþmüþ yapraklar, kök ve çeþitli bitki artýklarý, topraðýn içinde ve üzerinde yaþayan sayýsýz hayvanlarýn artýklarý yer alýr.Bunlardan bir kýsmý fazla ayrýþmamýþtýr.Orijinlerini teþhis etmek mümkündür.Diðer bir kýsým materyal ayrýþmaya uðrayarak ayrýþmanýn çeþitli kimyasal safhalarýnda bulunurlar.Bunlarýn orijinal yapýlarýný saptamak mümkün deðildir.Kompleks bir yapý gösterirler.Toprak organik maddesi çeþitli organik asitleri, yaðlarý ve diðer organik maddeleri içerir.
Toprakta yaþayan canlýlar çok çeþitlidir.Toprak canlýlarý bakteriler, mantarlar, algler, protozoalar, insektler, toprak solucanlarý, çeþitli larva ve yüksek bitkilerin köklerini içine alýr.Toprak canlýlarý miktar itibariyle topraðýn pek az bir kýsmýný oluþturmakla beraber, topraða düþen bütün organik maddeleri parçalama ve mineralize etme olaylarýna katýlarak hayat zincirinin döngüsünü saðlarlar.
3-Su
Su topraðýn sývý fazýný meydana getirir.Toprak suyu gerek toprak içinde serbest halde bulunan ve gerekse toprak zerrelerine belli yüzey kuvvetiyle baðlý bulunan sudan oluþur.Bizzat suyun etkisi veya suda erimiþ karbonik asidin eritici özelliði sebebiyle toprak-suyu, az veya çok çözünmüþ tuzlarý ve organik maddeleri içerir.Suyun, çözdüðü tuzlar konsantrasyonu topraktan topraða ve mevsimden mevsime deðiþiklik gösterir.Yaðýþlý bölgelerde toprak suyunun içinde erimiþ madde miktarý azalýr.Fakat kurak bölgelerde ve bilhassa fena drenaj þartlarýnda toprak suyu fazla tuz içerir.Toprak suyunda ayrýca bir çok organik asitler de çözünmüþ durumdadýr.
Comment