Münhasır Ekonomik Bölge (restricted economic zone)
Kıyıdan başlayarak açık denize doğru en fazla 200 mil kadar uzanan bölgede gerek deniz yatağı altında, gerekse içerisinde kıyı devletine bazıegemenlik hakların tanınmasın
Çevre İmar ve İnşaat Terimleri Sözlüğü
Öne çıkan terimler
Kamuoyu (public opinion)Kapalı Diplomasi (closed diplomacy)Kapasite Analizi (capacity analysis)Kara Ülkesi (national territory)Karar Alma Süreci (resolution process)Karasuları (territorial waters)Karışma (intervention)Karşılıklı Bağımlılık (interdependence)Kıta Sahanlığı (continental shelf)Kıtalararası Balistik Füzeler (intercontinental ballistic missiles)
Topluluktan
Forumda araBu kategoriyle ilgili forum konuları
İlgili forum konuları yükleniyor…
İlgili sözlük kategorileri
Bu kategorideki terimler
Müzakereler
bkz. Görüşmeler
Mw
Megawatt; bir milyon watt büyüklüğünde, ısı veya elektrik üreten tesislerin kapasitelerini belirtmekte kullanılan enerji birimi.
Nadir
Sayılar daha da azalacak olursa varlıkları tehlike altına girecek türleri ifade etmek için kullanılır.
Nap
Gürültü azaltımı yöntemi.
Nazizm (nasism)
Almanya'da Hitler'in liderliğinde 1933'de iktidarı eline alan National-Sosyalist İşçi Partisi'nin uyguladığı politika ve kurduğu düzenin ismidir. Nazizm geniş ölçüde Hitl
Ndsı
Gürültü kaybı duyarlılığı indeksi.
Nekton Organizmalar
Deniz ekosisteminin aktif olarak yüzen mürekkepbalığı, balık ve balina gibi hayvanları.
Net Yeniden Üreme Hızı
Mevcut doğurganlık ve ölüm hızları sürecek olursa, ortalama bir kadın yaşamı süresince doğabilecek kız çocukların ...
Nihai Örtü
Hijyenik kurallara uygun olarak düzenlenmiş bir katı atık dökme alanında atığın üstüne serpilen en üst ...
Nikel
Normal olarak insana zarar vermeyen, fakat sıcak karbon monoksitle tepkime ilişkisi içine girince öldürücü bir ...
Nitrat Giderme
Nitrattaki azotu indirgemek yoluyla ortamdan uzaklaştırmak.
Nitratlama
amonyum iyonunun nitrosomonas ve nitrobakter türünden mikroorganizmalar tarafından nitrit ve nitrat iyonlarına yükseltgenme işlemi.
Nokta Kaynak
Su kirliliğinin bir su yoluna ulaşabileceği bağımsız ve farklı taşıyıcı; egzos bacası gibi, bağımsız nitelik ...
Nötr Atmosfer
Sapma oranının beher 1.000 feetlik yüksekli için 5.4 F dereceden daha az olduğu troposferin en ...
Nötron Bombası (neutron bomb)
Doğal hidrojen dışındaki bütün atomların çekirdeklerinde yer alan nötronun çekirdekten ayrılması, bölünmesiyle elde edilen nükleer silahlı bomba. Bu bomba bir roket, füze
Ntp
Normal ısı ve basınç koşulları.
Nuncio
bkz. Diplomatik Protokol
Nupleks
Sakinlerinin sağlığı ve yaşaması için gerekli her şeyi içeren, nükleer enerji ile çalıştırılması düşünülen konut ...
Nüfus Dağılımı
Topluma yönelik hizmet ve etkinliklerin yer seçimini ve toprak kullanım biçimlerini etkileyen, nüfusun mekansal dağlımı.
Nüfus Değişimi (population exchange)
Halkın belirli bir bölümünü oluşturan kesimlerin karşılıklı olarak iki devlet arasında değiştirilmesi. Mübadil (Mübadeleye dahil olan kişi) olan kişi bu yolla güce zorlan
Nüfus Dinamiği
Doğum, ölüm ve göç olayları sonucunda nüfus içinde gerçekleşen sayısal ve yapısal değişim süreci.
Nüfus İndeksi
Dolaylı araçlarla gerçekleştirilen, bir nüfusun büyüklüğü ya da diğer özellikleriyle ilgili tahmin.
Nüfus Özellikleri
Yaş dağlımı, mekân dağılımı, gelir modelleri, hane halkı oluşumu ve büyüklüğü konusunda bilgi gibi, planlama ...
Nüfus Projeksiyonu
Geçmiş eğimlerin süreceği varsayımına dayanan, gelecekteki nüfusla ilgili öngörü.
Nüfus Sayımı
Bir ülkedeki insanların resmi olarak belirli aralıklarla sayımı.
Nükleer Caydırıcılık (nuclear deterrence)
Bir devletin veya devlet grubunun başka bir devletin kendilerinin istemediği veya çıkarlarına aykırı olduğu bir politikayı uygulaması için, ellerindeki nükleer gücü koz o
Nükleer Enerji
Özellikle elektrik üretimi için nükleer fizyon ya da füzyon ile oluşturulan enerji. Nükleer enerji tesisleri, ...
Nükleer Kış (nuclear winter)
Nükleer silahlara sahip devletler arasında yapılacak bir savaşta bütün nükleer silahların karşılıklı kullanılmasıyla dünya ve insan üzerinde oluşturacağı etki ve yeni olu
Nükleer Silahlar (nuclear weapons)
Yokedici gücüne, bombanın içindeki malzemelerin enerjiye dönüştürülmesiyle sahip olan silah. Bu silahlar, patlayıcı makinalardır. Mesela, bomba, top, torpedo, füze. Güçlü
Nwt
Atıksız teknoloji.
Ocs
Dış kıta sahanlığı.
Oksijen Çukuru
Biyolojik solunum nedeniyle, çoğunlukla geceleri, sudaki çözünmüş oksijen yoğunluğundaki düşüş; açık boşaltım nedeni ile bir ...
Oksijen Tükenmesi
Kimyasal ya da biyolojik kullanımla oksijenin giderilmesi ya da tüketilmesi.
Oksitleme Havuzları
atık su arıtımında birincil aşamada atığın stabilizasyonu için kullanılan, atık suyun oksijenlendiği ve arıtıldığı nispeten ...
Oksitleme İşlemleri
Atık suda organizmaların biyolojik büyümesini hızlandıran, böylece organik içeriğini azaltan aerobik lağım suyu işleme süreçleri.
Oksitleyici
Yeni bir madde oluşturmak üzere havada kimyasal olarak tepkiyen, oksijen içeren madde; fotokimyasal dumanın (sisin) ...
Oktanol-Su Ayrılım Katsayısı
Kimyasal maddelerin organik ve inorganik fazlarda çözünme oranlarını ifade eden katsayı.
Oldu-Bitti Politikası (politique de faite accomplie)
Diplomasi ve uluslararası ilişkiler alanında, bir devletin müzakere yoluna gitmeksizin kuvvet kullanarak fiili durumlar yaratması ve bunu diğerlerine kabul ettirmeye çalı
Olgun Kent
Nüfusu ve ekonomik faaliyeti azami düzeye ulaşmış, büyümekten çok durumunu koruma ve planlı küçülme ihtiyacı ...
Oligotrofik Göller
Ayırt edici özellikleri düşük besin düzeyi, derin sulardaki büyük miktarlarda çözünmüş oksijen, duru soğuk su ...
Om
Oksitlenebilir madde.
Onkojenik
Kanser yapıcı, karsinojenik.
Optimum Nüfus
Nüfus içindeki kişi başına mümkün olan en yüksek gelire olanak veren ideal nüfus yoğunluğu.
Organofosfatlar
Böcet denetiminde kullanılan, fosfor içeren, malathion ve paration gibi kısa ömürlü (etki süresi sınırlı) tarım ...
Orman Yetiştirme
Orman yetiştirme ya da mevcutların geliştirilmesi.
Ormancılık
Kaynaklarının en verimli kullanımını sağlamak amacıyla ormanların ve orman arazisinin yönetimi.
Ormansızlaştırma
Ağaçların ve çalılıkların ekilebilinir toprak kazanmak ya da kereste elde etmek amacıyla yok edilmesi.
Orta Elçilik
Diplomatik derece ve protokol sorunu kapsamlı bir şekilde ilk defa 1815 tarihli Viyana Kongresinde ele alınmıştır. 19 Mart 1815 tarihinde bir tüzük kabul edildi ve diplom
Orta Yoğunlukta Çatışma (mid-intensity conflict)
ABD'nin soğuk savaşın bitmesiyle birlikte ortadan kalkan yüksek yoğunlukta çatışma stratejisinin yerine getirdiği savaş stratejisi. Bu strateji süratle yoğun bir ateş güc
Ortak Üyelik (member associate)
Kimi uluslararası örgütlerde ortak üyelik diye anılan bir statüye rastlanmaktadır. Bu statü, sınırları kesin çizgilerle belirlenmiş bir kavrama bağlı bulunmayıp, ilgili ö
Ortalama Yaşam Umudu
Bir organizmanın umulan yaşam süresi.
Ortam
Çevreleyen atmosfer, belli bir yerin çevresi.
Ortam Gürültüsü
Belli bir çevrede fondaki gürültü.
Ortam Havası
Çevreleyen atmosferin işgal ettiği sınırı belli olmayan bölge; soluduğumuz hava.
Oşinografi
Okyanusların ve denizlerin bütün yönleriyle bilimsel yönden incelenmesi ve araştırılması.
Otobur; Otçil
Bitki tüketerek enerji sağlayan heterotrof organizma.
Otojenik Ardışıklık
Bir aşamasının yerini bir başka aşama alırken aynı zamanda yaşanılan ortamı da başkalaştıran ardışık dizi.
Otomotiv Emisyonlar
Taşıtlardan kaynaklanan kirlilik; Yakıt deposu veya karbüratörlerden oluşan buharlaşma, krank karteri kaçağı ve egzos borusu ...
Otonomi
bkz. Özerklik
Otorşi (autarchy)
Bir devletin ihtiyaçlarını kendi iç bünyesinde karşılayan, uluslararası ekonomik ilişkilerini en düşük seviyeye indirmesidir. Temelinde ekonomik bakımdan kendi kendine ye
Ototroflar (Kendibeslerler)
Şeker, nişasta, protein, yağ ve vitamin gibi moleküler yapı oluşturmak için güneş enerjisini tutarak ve ...
Oyalama Politikası
Diplomatik görüşmelerde parlamento hayatındaki engelleme taktiklerini andıracak şekilde sonucu geciktiren davranışlara dendiği gibi, uluslararası ilişkilerde bir devletin
Oyun Teorisi (game theory)
Şu iki özel durumda uygulanabilecek bir teorik analizdir (1)Bir oyuncunun elde ettiği kazancın diğerinin (veya diğerlerinin) kaybını oluşturduğu mutlak çelişki durumu. (2
Ozon
Oksijenden geçen elektrik boşaltımı ve radyasyonla oluşan, oksijenin tepkimeci, zehirli biçimi. Solunan atmosferde tahriş edici ...
Ozon Tabakası
Zararlı morötesi radyasyonu süzen, ozon içeren üst atmosfer katmanı. CFC türünden kimyasal maddelerin atmosfere bırakılması ...
Ozonosfer
Yeryüzünün 20-50 kilometre üzerindeki ozon içeren atmosfer katmanı (stratosferin bir bölümü).
Öğütme
Katı atıkları küçük parçacıklara indirgeme işlemi.
Ölçütler
Karaların yada yargıların dayandığı standartlar yada kurallar.
Öldürücü Doz 50
Bir maddenin eneneceği canlı grubunun yüzde 50'sini öldürecek tek dozluk miktarı.
Ölüm Hızı
Yıl ortasındaki beher 1000 bireylik nüfus itibariyla belli bir yılda gerçekleşen ölümlerin sayısı.
Ön İşlem
Arıtmanın daha etkili olması içim, belli maddelerin birincil işlem öncesinde atık sudan ayrılması süreci.
Önleyici Diplomasi (preventive diplomacy)
Birleşmiş Milletler Güvenlik konseyi tarafından "önleyici diplomasi" yoluyla dünyanın her yerinde barış ve güvenlik sağlamak ve Birleşmiş Milletler ile daha çok işbirliği
Örgü
Birbirine bağlı çok sayıda kanalı bulunan nehir korkuluğu modeli.
Örnekleme
Kirli hava, su, vb. 'en alınan örneklerin incelenmesi; örneklerin toplanmasını ifade eder.
Örselenme
Büyük organik moleküllerin daha küçük moleküllere ayrışmasına ve dengeli materyal oluşumuna yol açan süre.
Örtü Malzemesi
Katı atıkların dökülüp bırakıldığı çukurlarda, çukurların üzerini örtmekte kullanılan toprak.
Ötrofikasyon
Atıklarla gelen aşırı besin maddelerinin vejetasyonu uyarmasıyla göllerin çözünmüş oksijen yokluğu sonucunda ölmesine kadar gidebilen ...
Özarıtım ( Kendi Kendine Temizleme )
Bir su oluşumunun organik atıklarla kirlendikten sonra yeniden arınma konusundaki doğal yönelimi.
Özerklik (autonomy)
Üniter ya da federal devlet sisteminde, bölgelerin ya da kamu kurumlarının belli sınırlar çerçevesinde siyasal ya da yönetsel anlamda kendi başına karar alabilme ve uygul
Özümleme (assimilation)
Bir sosyal ve kültürel grubun başka bir sosyal ve kültürel grubun bir parçası olma, onun içinde erimesi süreci. Özümleme bir ülkeden başka ülkeye gidildiğinde olabileceği
Özümleme Kapasitesi
Tüketilen besinleri vücut maddelerine dönüştürme yeteneği; belli maddeleri özümleme yeteneği.
Paket Arıtma Tesisi
Prefabrik, taşınabilir, lağım suyu işleme tesisi.
Paration
Son derece zehirli organofosfat tarım ilacı.
Parçacık Madde
Gaz yada havada asılı durabilen yada görünmeyen, katı yada sıvı, toz, kum, kül ve sis ...
Parlamenter Diplomasi (parliamentary diplomacy)
Halen var olan uluslararası kurumlarda çoğunluğun uzlaşmasını isteyen, buna önem veren konferans diplomasisi. Aynı politik sistem, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, diğer
Pas Temizleme
Oksitleyiciler yada diğer aşındırıcı maddelere maruz kalmış bir yüzeyde aşınmanın durdurulması amacıyla tabakalar halindeki pasın ...
Pasif Direnme (passive resistance)
Dışarıdan veya içeriden gelen baskı ve şiddet uygulamalarına aynı şekilde karşılık vermeyerek yeni baskı ve şiddet yoluna sapmalarında yapılan karşı koyma faaliyeti.
Pasif Halk (passive population)
Dış politikaya karşı ilgi duymayan bu halk grubu, dış politika kurumlarındaki girişimlerinde, bu konularda basın ve yayın araçları ile duyurulan bilgileri değerlendirmek
Pax-Americana
bkz. Yeni Dünya Düzeni
Pcbs
Poliklorlu bifeniller.
Pcc
Kirlilik denetim faaliyetleri.
Pdr
Hassas derinlik kayıt aygıtı.
Pep
Program değerlendirme işlemleri.
Perestroyka
bkz. Gorbaçov Diplomasisi
Peroksiasetil Nitrat
ikincil nitelikte bir kirletici sayılan ve gözde tahrişe yol açan fotokimyasal duman bileşeni.
Persona Grata
Bir devletin özellikle belirli bir kişiyi yabancı devletin temsilcisi olarak görmek istemesi.
Persona Non Grata
Bir devletin özellikle belirli bir kişiyi diğer devletin diplomatik temsilcisi olarak kabul etmemesi.
Pestisitler
Zararlı bitki ve hayvanları yok etmekte kullanılan, insan ürünü kimyasal maddeler. Böcek öldürücü, yaprak dökücü ...
Petrol Döküntüsü
Tankerlerle ham petrol taşınımı sırasında ya da deniz dibi sondaj platformlarında oluşabilecek kazalarda denize dökülen ...