Salep (Salep / Çayırotu / Çemçiçegi / Orchis / Tuber salep )

Orchis Ophyris Serapias Platanthera Dactylorhiza vs. cinslerine âit türlerin yumrularına verilen ad. Bu bitkilerin toprak altında iki yumrusu bulunur. Bunlardan biri ana yumrudur ve o senenin gövdesini verir. Diğeriyse gençtir (hemşire veya kardeş yumru) ve gelecek yılın yumrusunu verir. Salep elde edilen türlerin hepsi yumruludur. Salep daha çok kireçli toprakları sever. Ormanlık bölgelerde yetişen saleplerin yumrusu iri olur. Çayırlarda yetişen saleplerin yumrusu ise daha zayıftır. Anadolu’da salep genellikle Orchis ve Ophyrus türlerinden elde edilir. Salep eldesi; Bitki çiçekteyken toprak altındaki yumruları toplanır. Yalnız yan yumru alınır gövdeyi taşıyan ana yumru genellikle alınmaz. Fakat her ikisi de kulanilabilir. Yumrular kremsi yumurta seklinde veya çatalsıdır. Toplanan yumrular suyla yıkanarak temizlenir ipe dizilir ve su veya sütle kaynatılır sonra açık havada kurutulur. Kurutulan yumrular dövülerek toz edilir. Elde edilen bu toz kullanılacak hâle gelmiş olan salebi verir. Türkiye’de yetiştiği yerler; Çoğunlukla Bati Güneybatı Güney ve Kuzey Anadolu olmakla beraber Anadolu’nun birçok yerinde yetişir. Kullanıldığı yerler; Bileşiminde nişasta sekerler müsilaj ve azotlu maddeler vardır. Bilhassa çocuklarda ishal kesici kuvvet verici ve gıdâ olarak kullanilir. Barsak nezlesinde soğuk algınlıklarında ve öksürüğe karşı halk arasında çok kullanılmaktadır.